• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Tấn công máy bay, tàu chiến của Australia: TQ đang đe dọa hòa bình, ổn định và tự do hàng hải ở Biển Đông

Quân đội Australia (29/5) cho biết, tàu chiến nước này bị Trung Quốc theo sát khi đia qua Biển Đông, trong khi đó các phi công của Hải quân Australia đã bị tấn công bằng tia laser khi đang bay trên vùng biển này.

Lực lượng phòng vệ Australia (ADF) cho biết đã “quan sát thấy một số tàu gia tăng sử dụng các thiết bị laser di động” và nghi ngờ số tàu này là của Trung Quốc. Các phi công trực thăng thuộc chiến hạm HMAS Canberra đã là mục tiêu của các tia laser khi tham gia cuộc tập trận Indo-Pacific Endeavour 2019 và buộc phải hạ cánh trong cuộc diễn tập trên Biển Đông. Ngoài ra, khi tàu HMAS Canberra và các tàu khác của Australia di chuyển trên Biển Đông, chúng liên tục bị các tàu chiến Trung Quốc đeo bám dù các tàu Australia không áp sát bất kỳ đảo hay đá nào do quân đội Trung Quốc chiếm đóng trái phép trên Biển Đông.

Được biết, Bắc Kinh đang kiểm soát lực lượng dân quân biển, trong đó có những tàu cá làm nhiệm vụ thám sát khu vực. Các hoạt động này giúp Trung Quốc thách thức các đối thủ, đồng thời hạn chế nguy cơ xung đột quân sự, chối bỏ những vụ khiêu khích. Tại đảo Hải Nam trên Biển Đông, các ngư dân Trung Quốc đã hỗ trợ hơn 250 chiến dịch thực thi pháp luật trên biển trong giai đoạn 3 năm trước năm 2016. Lực lượng dân quân biển Trung Quốc bắt đầu được tăng cường từ năm 2015 và được huấn luyện cùng với lực lượng hải quân và tuần duyên Trung Quốc. Trung Quốc ngày càng đẩy mạnh sử dụng lực lượng dân quân biển vì việc triển khác các tàu cá ít có khả năng vấp phải phản ứng quân sự từ Mỹ. 

Giáo sư Euan Graham, Giám đốc trung tâm La Trobe Asia thuộc Đại học La Trobe, Australia cho biết, các tia laser này được bắn đi từ các “tàu cá”, đồng thời đặt câu hỏi liệu đây có phải là hành động cố ý quấy nhiễu của dân quân biển Trung Quốc. Ông Euan Graham cho biết thêm, dù các cuộc đối thoại giữa hai bên mang vẻ lịch sự, nhưng phía Trung Quốc đòi hỏi chiến hạm Australia “phải báo cáo” cho họ về lịch trình, song phía Australia đã từ chối thẳng thừng. Theo giáo sư Graham, sự hiện diện liên tục của các tàu Trung Quốc để đeo bám các tàu nước ngoài tại Biển Đông là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có hạm đội tàu đủ lớn để triển khai và sẵn sàng chờ lệnh. Ông Graham nhận định các hành động bám đuôi tàu nước ngoài cho thấy năng lực trinh sát của Trung Quốc đã tăng lên đáng kể, một phần nhờ sự hậu thuẫn của các công nghệ do Bắc Kinh triển khai phi pháp tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Hãng tin AFP nhận định, Trung Quốc là nước từng nhiều lần sử dụng tia laser để tấn công phi công nước khác. Giới chức quân sự Mỹ năm ngoái tiết lộ rằng có ít nhất 20 vụ chiếu laser do Trung Quốc thực hiện ở tây Thái Bình Dương trong khoảng thời gian từ tháng 9/2017 đến tháng 6/2018. Đáng chú ý, tháng 5/2018, các quan chức quân sự Mỹ cũng xác nhận quân nhân Trung Quốc tại căn cứ quân sự của nước này ở Djibouti đã sử dụng laser để chiếu vào một máy bay quân sự Mỹ hoạt động tại căn cứ gần đó. Các phi công bị tấn công bởi tia laser cho biết họ bị rối loạn thị giác, chói mắt, đau mắt và xuất hiện các đốm đen khi nhìn.

Trong khi đó, CNN cho rằng khi hoạt động trên biển, các ngư dân thường sử dụng laser để cảnh báo các tàu khác không tới gần, tránh gây va chạm. Tuy nhiên, việc chiếu laser có tác dụng để tránh xung đột giữa các tàu với nhau, nhưng trực thăng rõ ràng không thể đe dọa trực tiếp các tàu trên Biển Đông. Do đó, hành động trên chỉ có thể là dân quân biển và đây là một chiến thuật được thực hiện một cách cố ý của phía chính quyền Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, tuy Australia không có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, song khu vực này có ý nghĩa sống còn đối với Australia, nhất là việc vận chuyển, trao đổi hàng hóa thương mại qua Biển Đông. Hiện hầu hết các tuyến đường thương mại của Australia đến khu vực Đông Bắc Á, Đông Á đều đi qua Biển Đông. Cựu Thủ tướng Australia Tony Abbott (10/2013) từng nhấn mạnh gần 60% thương mại của Australia đều thông qua Biển Đông. Chính vì vậy, việc hàng hóa, tàu thuyền tự do lưu thông không bị cản trở, kiểm soát ở Biển Đông là một trong những vấn đề được Australia đặc biệt quan tâm. Trong những năm gần đây, Australia đã đóng vai trò tích cực nhằm đảm bảo an toàn hàng hải và giao lưu kinh tế cho các tuyến đường thương mại của Australia qua vùng biển này. Không những vậy, việc Trung Quốc chiếm đóng, cải tạo phi pháp và trên khai vũ khí trên các thực thể nhân tạo ở Trường Sa, nhất là một số loại tên lửa có khả năng vươn tới một bộ phận lãnh thổ Australia đã đe dọa trực tiếp môi trường hòa bình và ổn định của Australia. Tình hình an ninh khu vực Biển Đông cũng có tác động trực tiếp đến hoạt động giao thông hàng hải và vận chuyển hàng hóa, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề thương mại của Australia. Ngoài ra, khi tình hình an ninh khu vực trở nên căng thẳng sẽ kéo theo một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực. Khi đó, Australia là nước có lợi ích thiết thực ở Biển Đông sẽ bị kéo theo và ảnh hưởng đến chính sách quốc phòng, nhất là hoạt động của hải quân Australia.

Xuất phát từ lợi ích thiết thực của mình, Australia đang ngày càng tăng cường hiện diện và can thiệp vào vấn đề Biển Đông. Về quan điểm chính thức, Australia tuyên bố sẽ không ủng hộ hoặc liên minh, liên kết với bất kỳ nước nào trong các tranh chấp ở Biển Đông, khẳng định Australia giữ vai trò trung lập, nhưng kêu gọi các nước liên quan giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, đảm bảo tự do hàng hải, hàng không trong khu vực không bị ảnh hưởng, lên án các hành động quân sự hóa trong khu vưc. Về mặt công khai, Australia bày tỏ thái độ trung lập trong vấn đề Biển Đông nhằm tránh gây căng thẳng trong quan hệ với Trung Quốc. Nhưng trên thực tế Australia vẫn ủng hộ cách tiếp cận của Mỹ trong vấn đề Biển Đông. Một mặt thông qua các kênh ngoại giao cùng các diễn đàn quốc tế để tạo áp lực yêu cầu Trung Quốc tuân thủ luật pháp quốc tế, chấm dứt các hành động phi pháp ở Biển Đông; mặt khác Australia tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, tích cực tham gia các hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông.

Ngoài Bộ trưởng Quốc phòng AustraliaChristopher Pyne, nhiều lãnh đạo cấp cao của Australia cũng đã lên tiếng phản đối các hoạt động phi pháp của Trung Quốc trên Biển Đông. Khi vừa mới lên nắm quyền, tân Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull (21/9/2015) kêu gọi Trung Quốc giảm hoạt động xây dựng trái phép đảo tại Biển Đông, cho rằng chính sách đối ngoại của Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông “không mang tính xây dựng”, khẳng định đang có một số căng thẳng về vấn đề các đảo, bãi cạn ở Biển Đông và Trung Quốc cần có hành động hợp lý; nhấn mạnh “sự trỗi dậy của Trung Quốc không nên ảnh hưởng tới an ninh và sự hài hòa tương đối trong khu vực”, đồng thời cảnh báo “việc Trung Quốc có ý định chiếm trọn Biển Đông chắc chắn sẽ gây hậu quả ngược lại với những gì nước này mong muốn đạt được”. Tại Đối thoại Shangri-la năm 2017, ông Malcolm Turnbull cũng thể hiện sự quan ngại về tình hình Biển Đông, đã đưa ra tuyên bố mạnh mẽ nhất lên án những động thái của Trung Quốc thời gian qua ở khu vực, kêu gọi Bắc Kinh tôn trọng chủ quyền của các quốc gia khác trong khu vực. “Nếu chúng ta muốn duy trì tính năng động của khu vực thì chúng ta phải bảo vệ cơ cấu vốn có dựa trên các quy tắc đã tồn tại bấy lâu nay. Điều này có nghĩa là hợp tác chứ không phải hành động đơn phương để tạo ra lãnh thổ, quân sự hóa các khu vực tranh chấp”, Thủ tướng Australia nhấn mạnh. Đồng thời, ông Turnbull cũng khuyến khích Trung Quốc xây dựng lòng tin trên toàn cầu thông qua việc giúp ngăn chặn các hành động khiêu khích của Triều Tiên. Ngoại trưởng Australia Julie Bishop nhiều lần đã khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định tại khu vực, bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không và tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, không sử dụng hay đe dọa sử dụng vũ lực; kêu gọi các bên kiềm chế và tránh các hành động có thể gia tăng căng thẳng trong khu vực; ủng hộ ASEAN và Trung Quốc đưa ra Bộ Quy tắc ứng xử (COC) trên Biển Đông. Đáng chú ý, Đại sứ Australia tại Philippines Amanda Gorely (7/2016) từng đưa ra tuyên bố khẳng định vấn đề Biển Đông “là giá trị, nguyên tắc rất quan trọng và cơ bản, là cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Australia”, cho rằng những cơ sở mà Trung Quốc đơn phương xây dựng trên Biển Đông sẽ làm gia tăng căng thẳng trong khu vực, đồng thời khẳng định cách tiếp cận và chính sách của Canberra đối với Biển Đông là rất nhất quán trong khoảng thời gian dài. Australia không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của PCA, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi phán quyết này.

Hay Sách Trắng Ngoại giao của Australia (11/2017) nêu bật tình hình Biển Đông, coi đây như là “một vấn đề lớn của trật tự khu vực” và bày tỏ “đặc biệt quan ngại về tốc độ và quy mô chưa từng thấy” của các hoạt động bối đắp, xây dựng mà Trung Quốc tiến hành trong khu vực biển tranh chấp, nhấn mạnh “Australia phản đối việc sử dụng các thực thể tranh chấp và các cấu trúc nhân tạo trên Biển Đông để phục vụ cho các mục đích quân sự, đồng thời khẳng định Australia ủng hộ việc giải quyết các bất đồng thông qua đàm phán trên cơ sở luật pháp quốc tế”.

Nhìn chung, việc Trung Quốc sử dụng lực lượng “Dân quân biển” dùng tia laser tấn công phi công của Hải quân Australia ở Biển Đông là hành động khiêu khích trắng trợn, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, đe dọa hòa bình, ổn định và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông. Hành động ngang ngược và phi lý trên của Trung Quốc đáng bị cộng đồng quốc tế lên án và cần có các biện pháp chế tài cụ thể xử lý hành vi phi pháp trên, tránh để Bắc Kinh tiếp tục tái diễn đối với các nước khác.

Thêm ý kiến


Security code
Làm mới

Switch mode views: