• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Philippines kêu gọi các nước cùng phản đối TQ ở Biển Đông

Thẩm phán Tòa tối cao Philippines Antonio Carpio kêu gọi các nước tồn tại tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông cùng lên tiếng phản đối yêu sách “chủ quyền” theo “đường 9 đoạn” của Trung Quốc.

Ông Antonio Carpio kêu gọi cho một “phong trào sự thật” với lời mời các nước trong vùng cùng lên tiếng phản đối lại Trung Quốc về việc Bắc Kinh tuyên bố về chủ quyền mà ông gọi là “tin giả của thế kỷ”. Theo đó, lịch sử rất rõ ràng và đơn giản: Trung Quốc chưa bao giờ sở hữu Biển Đông trong quá khứ….và có các khu vực kinh tế đặc quyền tại Biển Nam Trung Hoa thuộc hoàn toàn về các nước có bờ biển tại đó. Chúng ta có thể gọi đây là chiến dịch thông tin thời nay để có “Phong trào Sự thật Biển Nam Trung Hoa (Biển Đông)”, một trào lưu người dân có thể dùng quyền tự do biểu đạt để giải thích sự thật lịch sử về Biển Nam Trung Hoa. Ông Antonio Carpio cho rằng “Chúng ta có thể mời Việt Nam, Malaysia, Indonesia, và Brunei, các nước có vùng kinh tế đặt quyền nằm trong đường “chín đoạn” phi pháp của Trung Quốc cùng tham gia với chúng ta trong phong trào này”.

Các tranh chấp nổ ra trong khu vực kể từ khi Trung Quốc vẽ ra “đường lưỡi bò” với chín nét đứt đoạn và ngang nhiên tuyên bố chủ quyền với phần lớn diện tích ở Biển Đông. Điều đáng nói là nó không dựa trên bất kỳ công ước quốc tế nào về biển mà dựa theo một bản đồ năm 1951 cũng do Bắc Kinh tự vẽ. “Đường lưỡi bò” mới có thể giúp Bắc Kinh củng cố cái gọi là “chủ quyền” của họ trên Biển Đông, bất chấp phán quyết ngày 12/7/2016 của Tòa trọng tài thành lập theo Phụ lục VII Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS). Theo đó, tòa ở The Hague (Hà Lan) đã bác bỏ cái gọi là “chủ quyền lịch sử” của Trung Quốc. 

Đối với Việt Nam, nước duy nhất có đầy đủ chứng cứ pháp lý và lịch sử khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, thì yêu sách “đường 9 đoạn” của Trung Quốc chỉ là trò bịp bợm vô lý, vì:

Thứ nhất, không thể coi “đường lưỡi bò” là đường biên giới trên biển của Trung Quốc; bởi vì, theo nhiều án lệ quốc tế thì đặc tính quan trọng nhất của một đường biên giới quốc tế là sự ổn định và dứt khoát; trong khi đó, “đường lưỡi bò” lại không có tính ổn định và xác định... Đến nay, “đường lưỡi bò” vẫn chưa có tọa độ chính xác để có thể xác định một cách rõ ràng trên thực tế. Mặt khác, Trung Quốc đã phải tự bỏ đi 2 đoạn (từ 11 đoạn vào năm 1948, xuống còn 9 đoạn vào năm 1953), vì bản chất vô lý của nó. Một đường không có điểm cơ sở, không xác định cụ thể kinh độ, vĩ độ theo luật pháp quốc tế thì không thể gọi là đường biên giới quốc gia.

Thứ hai, càng không thể coi Biển Đông là “vịnh lịch sử của Trung Quốc”; bởi vì, theo Ủy ban Pháp luật quốc tế, một vịnh hay một vùng nước được coi là lịch sử phải thỏa mãn tối thiểu 3 điều kiện: (1) Quốc gia ven biển thực thi chủ quyền của mình đối với vùng nước được yêu sách. Trên thực tế, các văn kiện chính thức của nhà nước phong kiến Trung Quốc, như Đại Nguyên nhất thống chí (1294), Đại Minh nhất thống chí (1461), Đại Thanh nhất thống chí (1842) trước năm 1909 đều khẳng định “cực Nam của lãnh thổ Trung Quốc là Nhai huyện, đảo Hải Nam”. Các bản đồ lãnh thổ Trung Quốc của người Trung Quốc. Bản đồ lãnh thổ Trung Quốc của người nước ngoài cùng thời cũng vẽ và giải thích phù hợp với cách hiểu này của người Trung Quốc. Bản đồ Trung Quốc thế kỷ XVII của Peter de Goyer và Jacob de Keyzer thuộc Công ty Đông Ấn, Hà Lan cũng có lời giải thích rất rõ: “Nơi xa nhất của Trung Quốc bắt đầu từ phía Nam đảo Hải Nam ở 18 độ vĩ Bắc, rồi từ đó ngược lên phía bắc đến vĩ độ 42 độ”. Trung Quốc chỉ thực sự bước chân lên quần đảo Hoàng Sa năm 1909 khi quần đảo này đã thuộc Việt Nam, không còn là đất vô chủ. Về Trường Sa, cho tới tận năm 1932, Công hàm ngày 29 tháng 9 năm 1932 của Phái đoàn Ngoại giao Trung Hoa dân quốc tại Paris vẫn còn khẳng định các nhóm đảo “Amphitrite” (Lưỡi Liềm) và “Croissant” (An Vĩnh) của quần đảo Tây Sa (Hoàng Sa) “tạo thành phần lãnh thổ Trung Quốc nằm tận cùng ở phía Nam”. Trung Quốc đã không đưa ra được bằng chứng nào có sức thuyết phục về việc họ đã thực thi chủ quyền trên toàn bộ vùng biển rộng lớn này một cách liên tục, hòa bình từ thời xa xưa. Các sách Hán văn cổ đều ghi nhận các hoạt động của dân đánh cá và dân buôn Ả Rập, Ấn Độ, Ma-lay, Việt, và vùng Vịnh trong vùng biển này, không có một bằng chứng nào cho thấy Biển Đông hoàn toàn là “ao hồ Trung Quốc”. Các chính quyền phong kiến Trung Quốc cũng không thiết lập hoặc duy trì có lợi cho họ một sự độc tôn nào trong vùng biển này, khả dĩ có thể loại bỏ hoạt động khai thác của các Đội Hoàng Sa và Bắc Hải của triều Nguyễn. Ngược lại còn có những hành động thừa nhận tính hợp pháp của các hoạt động đó như trường hợp năm 1774: quan huyện Văn Xương giúp đội viên Đội Hoàng Sa khi đi làm nhiệm vụ bị bão dạt vào đất Trung Quốc. “Đường đứt khúc 9 đoạn” của Trung Quốc không phải là một con đường có tính ổn định và xác định. Từ 11 đoạn, nó đã phải bỏ đi hai đoạn trong Vịnh Bắc Bộ vì quá vô lý. Tính chất không liên tục của đường này được các tác giả Trung Quốc giải thích để cho “những điều chỉnh cần thiết trong tương lai”. Một con đường như vậy rõ ràng không thể nào lại được coi là “biên giới quốc gia” theo luật pháp quốc tế. Đặc tính quan trọng nhất của một đường biên giới quốc tế là tính ổn định và dứt khoát. Trong một xã hội có trật tự riêng, các đường biên giới là một trong số các thể chế ổn định nhất từ tất cả các thể chế. Vậy mà ở đây đến cả người Trung Quốc, tác giả của đường này, còn chưa biết nó đi thế nào, thì sao có thể gọi đó là biên giới quốc gia được? (2) Sự liên tục của việc thực thi quyền lực đó theo thời gian; (3) Quan điểm của các quốc gia khác đối với yêu sách đó. Ngoài ra, một quốc gia yêu sách danh nghĩa lịch sử phải có trách nhiệm đưa ra bằng chứng đối với các vùng nước có vấn đề đang tranh cãi này. Cả trên phương diện pháp lý, lịch sử và thực tiễn, Trung Quốc đã không đưa ra được bằng chứng nào có sức thuyết phục về việc họ đã thực thi chủ quyền trên toàn bộ vùng biển rộng lớn này một cách thực sự, liên tục, hòa bình... Các chính quyền Trung Quốc cũng không thiết lập hoặc duy trì sự quản lý độc tôn nào trong vùng biển này. Mặc dù trước đó, đường yêu sách này đã được thể hiện nhiều lần trên bản đồ Trung Quốc, nhưng Cộng hòa nhân dân Trung Hoa chưa bao giờ có một tuyên bố chính thức nào về “đường lưỡi bò” của mình; thậm chí, trong những văn bản pháp lý quan trọng của Trung Quốc về các vùng biển (Tuyên bố về Lãnh hải 1958, Luật về Lãnh hải và vùng tiếp giáp 1992, Tuyên bố về đường cơ sở 1996; về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 1998) đều không hề nhắc đến đường yêu sách này. Có thể khẳng định, từ khi xuất bản bản đồ thể hiện “đường lưỡi bò” trên Biển Đông cho đến trước ngày 7/5/2009 thì cả chính quyền Trung Hoa dân quốc cũng như Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đều chưa bao giờ chính thức yêu sách hay có lời giải thích gì về “đường lưỡi bò”. Vì vậy, các quốc gia khác đã không lên tiếng phản đối vấn đề này là lẽ đương nhiên. Sự im lặng này không được coi là “mặc nhiên thừa nhận”. Mặt khác, năm 1951, tại Hội nghị San Francisco, các nước tham dự đã bác đề nghị của Liên Xô (cũ) về việc trao trả cho Trung Quốc hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa... Thực tế, tranh chấp về chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và đòi hỏi của các nước khác trong vùng đối với một bộ phận của quần đảo Trường Sa đã chứng minh đường yêu sách của Trung Quốc chưa bao giờ có được sự thừa nhận của cộng đồng quốc tế. Vì vậy, về mặt lịch sử, Trung Quốc không thể khẳng định yêu sách “đường lưỡi bò” do chính họ tự vẽ ra từ năm 1947, với lý do không có ai phản đối.

Thứ ba, Trung Quốc chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa năm 1974. Từ lâu, quần đảo này đã thuộc chủ quyền của Việt Nam, không phải là lãnh thổ vô chủ. Hơn nữa, trong Công hàm ngày 29/9/1932 của phái đoàn ngoại giao Trung Hoa dân quốc tại Pa-ri khẳng định các nhóm đảo Lưỡi Liềm, An Vĩnh của quần đảo Tây Sa (tức Hoàng Sa) “tạo thành lãnh thổ Trung Quốc nằm tận cùng ở phía Nam”. Như vậy, quần đảo Trường Sa chưa hề xuất hiện trên bản đồ chủ quyền của Trung Quốc. Lịch sử đã ghi nhận, các quốc gia trong khu vực vẫn tiến hành mọi hoạt động trên Biển Đông, như: Hàng hải, dầu khí, nghề cá… một cách bình thường mà không hề gặp phải sự ngăn cản nào của Trung Quốc. Vì vậy, Trung Quốc không thể nói mình đã thực hiện chủ quyền thực sự một cách liên tục và hoà bình đối với Biển Đông từ năm 1947. “Đường lưỡi bò” được Trung Quốc thể hiện trên sơ đồ đính kèm Công hàm ngày 7/5/2009 cũng không thể mang lại cho Trung Quốc quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển nằm phía trong đường này theo quy chế vùng đặc quyền về kinh tế và thềm lục địa theo Công ước Luật Biển 1982; bởi vì, bản chất tiến bộ của Công ước Luật Biển 1982 đã công nhận và mở rộng quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên gắn với lãnh thổ của mình; trong khi đó, “đường lưỡi bò” cách xa lục địa Trung Quốc hàng ngàn km… Rõ ràng, yêu sách của Trung Quốc không phù hợp các quy định của Công ước Luật Biển 1982. Theo luật pháp quốc tế, “đường yêu sách do Trung Quốc tự vẽ dựa theo bản đồ của một cá nhân là hoàn toàn không có cơ sở khoa học, không có giá trị pháp lý quốc tế và không ai có thể chấp nhận được và nội dung công hàm của phía Trung Quốc và bản đồ kèm theo công hàm đó đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông”.

Thứ tư, trong phán quyết của Toà Trọng tài thành lập theo Phụ lục VII, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển trong vụ kiện giữa Cộng hoà Philippines và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, Tòa đã tuyên bố Trung Quốc không có cơ sở pháp lý để đòi quyền lịch sử với các nguồn tài nguyên bên trong “đường lưỡi bò”. Tòa Trọng tài cho rằng trong phạm vi quyền lịch sử của Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên trong các vùng biển ở Biển Đông, quyền này bị xóa bỏ do chúng không phù hợp với chế định vùng đặc quyền kinh tế trong UNCLOS. Toà cũng nhận thấy dù trong lịch sử, những người đi biển cũng như ngư dân từ Trung Quốc cũng như từ các nước khác đã sử dụng các đảo tại Biển Đông nhưng không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy về mặt lịch sử Trung Quốc đã chỉ một mình thực hiện việc kiểm soát vùng nước này cũng như tài nguyên tại đây. Vì vậy, Toà kết luận không có cơ sở pháp lý để Trung Quốc yêu sách quyền lịch sử đối với tài nguyên tại các vùng biển phía bên trong “đường 9 đoạn”. Theo Tòa Trọng tài, Trung Quốc đã gây ra những thiệt hại không thể khắc phục đối với hệ san hô ở quần đảo Trường Sa. Tòa khẳng định các tàu hành pháp Trung Quốc tạo ra nguy cơ xảy ra va chạm cao khi tiếp cận tàu Philippines. Phán quyết còn cho rằng Trung Quốc đã cản trở các quyền của ngư dân Philippines tại bãi cạn Scarborough bằng cách ngăn họ tiếp cận khu vực này. Ngoài ra, việc Trung Quốc cải tạo đất, xây dựng các đảo nhân tạo là không phù hợp với nghĩa vụ của một quốc gia trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Từ góc độ luật pháp quốc tế cũng như tình hình thực tế các hoạt động thực thi chủ quyền của các nước trên khu vực Biển Đông từ trước đến nay cho thấy, yêu sách “đường lưỡi bò” của Trung Quốc là một yêu sách không có giá trị pháp lý quốc tế, không được các nước, và các học giả trên thế giới công nhận. Thậm chí yêu sách này còn bị chỉ trích mạnh mẽ vì tính phi lý và hão huyền của nó. Ngay sau khi Trung Quốc gửi công hàm phản đối Việt Nam và Malaysia, ngày 08/5/2009, Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc đã có Công hàm số 86/HC-2009 gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc bác bỏ công hàm và sở đồ nói trên. Cùng ngày, Người phát ngôn Bộ ngoại giao Việt Nam cũng đã trả lời phỏng vấn khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và coi yêu sách “đường lưỡi bò” của Trung Quốc thể hiện trên sơ đồ là “không có giá trị vì không có cơ sở pháp lý, lịch sử và thực tiễn”.

Trung Quốc, mặc dù là thành viên của Công ước Luật Biển 1982, nhưng khi các nước ASEAN đề cập đến việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông cần phải tuân thủ các quy định của Công ước, thì Trung Quốc cho rằng “Công ước Luật Biển 1982 là quan trọng, nhưng chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông còn quan trọng hơn”. Để yêu sách các vùng biển xung quanh các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, Trung Quốc không chấp nhận các quy định của Công ước về quốc gia quần đảo (các Điều 46-54), theo nghĩa các quốc gia quần đảo có quyền xác định đường cơ sở quần đảo để từ đó xác định các vùng biển và thềm lục địa của nó, còn quần đảo của quốc gia lục địa không có các quyền đó. Như vậy, Trung Quốc đã tự mình không tôn trọng mình khi không tuân thủ mục 2 (1) Điều 1 của Công ước Luật Biển 1982. Bằng cách này, Trung Quốc đã tự tách mình ra khỏi luật pháp quốc tế về biển, đi ngược lại những gì Trung Quốc vẫn thường tuyên bố là “quốc gia có trách nhiệm” trong cộng đồng các quốc gia trên thế giới.

Chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông trong thời gian qua không cho thấy khả năng đạt được một giải pháp công bằng có thể chấp nhận được giữa các bên tranh chấp trong tương lai gần. Hơn nữa, việc Trung Quốc muốn điều chỉnh trật tự luật pháp về biển đã được cộng đồng quốc tế dầy công xây dựng. Trong thời điểm hiện nay, cùng với tiềm lực kinh tế to lớn và sức mạnh quân sự của mình, những tham vọng làm chủ/khống chế Biển Đông của Trung Quốc tăng lên gấp nhiều lần, vị thế khăng khăng, không thỏa hiệp trong cuộc tranh chấp này đã làm tăng lên mối lo ngại của các nước Đông Nam Á.

Ngay sau thời điểm chính thức thể hiện yêu sách ở Biển Đông, Trung Quốc còn đẩy mạnh các hoạt động tuần tra kiểm soát, diễn tập quân sự… thể hiện hành vi quản lý Nhà nước trên thực tế trong phạm vi “đường lưỡi bò”. Các hoạt động đó đã vi phạm quyền chủ quyền của các nước khác.

Yêu sách về “đường lưỡi bò” của Trung Quốc không chỉ vi phạm quyền lợi của Việt Nam mà còn đụng chạm tới quyền lợi của hầu hết các quốc gia trong khu vực cũng như các quốc gia liên quan. Nếu yêu sách chiếm gần 80% toàn bộ Biển Đông được chấp nhận, tất cả tàu thuyền qua lại vùng biển này đều phải được sự cho phép của chính quyền Trung Quốc mới được phép lưu thông. Chưa kể tất cả tài nguyên trong vùng biển này từ tài nguyên sinh vật đến tài nguyên không sinh vật đều thuộc quyền kiểm soát của Trung Quốc. Quyền tự do lưu thông trên biển cả sẽ bị đe dọa nghiêm trọng, thương mại quốc tế qua vùng biển này sẽ bị Trung Quốc khống chế.

Những hành động và ý đồ như vậy của Trung Quốc đã gây thêm căng thẳng, đe dọa hòa bình và ổn định chung ở khu vực, đồng thời cũng không có lợi cho mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Việt Nam kiên quyết bác bỏ yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý của Trung Quốc, khẳng định chủ quyền của mình trên các quần đảo Hoàng Sa và trường Sa, nhưng đồng thời luôn tỏ thiện chí trong việc cùng các nước và các bên liên quan hợp tác vì lợi ích của hòa bình, ổn định và phát triển của cả khu vực, phú hợp với thực tiễn và luật pháp quốc tế, cụ thể là Công ước Luật Biển 1982.

Thêm ý kiến


Security code
Làm mới

Switch mode views: