• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Những điểm nhấn trong chuyến thăm TQ của Tổng thống Duterte

Từ 29/8 -1/9, Tổng thống Philippines Duterte đã thăm Trung Quốc. Trong chuyến thăm, ông Duterte đã hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, cùng nhiều quan chức cấp cao khác của Trung Quốc nhằm thúc đẩy quan hệ song phương và hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó có vấn đề Biển Đông.

Trong chuyến thăm, Trung Quốc và Philippines đã ký 6 thỏa thuận trong các lĩnh vực gồm hải quan, giáo dục, khoa học công nghệ, kinh tế và phát triển xã hội. Ông Tập Cận Bình kêu gọi hai nước đẩy mạnh sự phối hợp giữa Sáng kiến Vành đai Con đường của Trung Quốc và Chương trình Xây dựng của Philippines để thực hiện các dự án về cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, viễn thông và năng lượng.

Phán quyết của Tòa Trọng tài

Người phát ngôn của Tổng thống Philippines Salvador Panelo (29/8) cho biết, trong cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Duterte đã kiên định trong việc đề cập với Chủ tịch Tập Cận Bình những quan ngại liên quan tới tuyên bố chủ quyền của Philippines tại Biển Đông, bao gồm phán quyết của Tòa trọng tài thường trực ở Hague. Tổng thống Duterte nhấn mạnh rằng phán quyết của tòa là phán quyết cuối cùng, mang tính ràng buộc và không kháng cáo. Đáp lại, Chủ tịch Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình một lần nữa khẳng định lập trường của Chính phủ Trung Quốc về việc không công nhận phán quyết của tòa và cũng không thay đổi lập trường của Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông. Cả Tổng thống Duterte và Chủ tịch Tập Cận Bình đều nhất trí rằng, mặc dù lập trường khác biệt giữa hai nước vẫn tồn tại, song không nên để cho sự khác biệt đó làm chệch hướng hay suy giảm tình hữu nghị giữa hai nước. Cả hai nhà lãnh đạo cùng có chung quan điểm rằng vấn đề mâu thuẫn tại Biển Đông không phải là tất cả trong quan hệ song phương Trung Quốc - Philippines.

Hợp tác khai thác chung ở Biển Đông

Mặc dù không công nhận phán quyết Biển Đông, song Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đồng ý thúc đẩy xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) để giải quyết xung đột tại vùng biển này; cho rằng COC là cách hiệu quả để giải quyết vấn đề Biển Đông, đồng thời kêu gọi Trung Quốc - Philippines bỏ qua bất đồng và sự can thiệp từ bên ngoài để tập trung vào việc hợp tác cũng như thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực.

Đáng chú ý, trong cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình, Tổng thống Duterte cũng đề cập tới khả năng hợp tác giữa hai nước trong dự án khai thác dầu khí chung tại Biển Đông. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc cần có những bước tiến xa hơn trong hoạt động khai thác chung tài nguyên dầu khí tại vùng biển này. Hai nước hiện đã thành lập một Ủy ban điều phối chung liên chính phủ và một nhóm làm việc liên doanh nghiệp để cùng triển khai dự án khai thác dầu khí chung trên Biển Đông. Hoạt động này được thực hiện với mục đích thúc đẩy khai thác chung giữa hai nước đạt được tiến triển mang tính thực chất.

Bình luận về kế hoạch thăm dò dầu khí chung gây nhiều quan ngại ở Biển Đông trong đó Trung Quốc đề xuất tỷ lệ ăn chia 60 - 40 nghiêng về phía Philippines, Đại sứ Philippines tại Trung Quốc Romana cho biết “Bắc Kinh sẵn sàng uyển chuyển và thực tế”. Theo ông Romana, Trung Quốc và Philippines đã đồng ý về các điều khoản tham chiếu (TOR) đối với thỏa thuận khai thác dầu khí chung khả dĩ. Tuy nhiên, ông không tiết lộ thêm các chi tiết về dự án mà theo ông, cả TQ và Philippines đã làm việc cùng với nhau trong nhiều tháng liền kể từ chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình đến Philippines vào tháng 11 năm ngoái. Khi đó, hai nước đã ký biên bản ghi nhớ (MOU) về khai thác dầu khí chung tại vùng biển được mô tả nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Philippines. Trong hai tháng qua, Philippines đã gửi bản đề xuất về các điều khoản tham chiếu đến phía Trung Quốc và phía Bắc Kinh đã đồng ý đồng thời gửi lại các văn bản, biên bản đồng ý của họ vào tháng 7 vừa qua. Như vậy cả hai đã đồng thuận hợp tác khai thác chung dầu khí ở Biển Đông. Tuy nhiên, ông Romana vẫn chưa thể trả lời câu hỏi liệu hoạt động hợp tác khai thác chung thật sự diễn ra thì Trung Quốc có thừa nhận chủ quyền của Philippines ở những khu vực đó hay không.

Trung Quốc nhận trách nhiệm trong vụ đâm chìm tàu cá Philippines

Người phát ngôn của Tổng thống Philippines Salvador Panelo cho biết, Trung Quốc đã nhận trách nhiệm trong vụ đâm chìm tàu cá Philippines tại Biển Đông khiến 22 ngư dân Philippines gặp nạn. Về phần mình, Tổng thống Duterte “trân trọng sự sẵn lòng của Trung Quốc trong việc bồi thường” cho các ngư dân Philippines.

Trước khi ông Duterte đến Bắc Kinh, phía Trung Quốc bất ngờ có hành động bày tỏ thiện chí khi công bố bức thư của chủ tàu cá Trung Quốc gửi lời xin lỗi sau hơn 2 tháng kể từ vụ tàu cá Gem-Ver 1 của Philippines bị đâm chìm trên Biển Đông. “Giới chức Trung Quốc đã bày tỏ hối tiếc thông qua kênh ngoại giao sau khi tiến hành cuộc điều tra. Tuy nhiên, Philippines vẫn muốn lời xin lỗi chính thức bằng văn bản chứ không phải lời nói. Động thái của chủ tàu là bước tiến triển và vấn đề bồi thường cho ngư dân Philippines cần phải tiếp tục được thảo luận.

Philippines “không khiêu khích” Trung Quốc về Biển Đông

Trong cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai bên đã trao đổi về nhiều vấn đề, bao gồm Biển Đông. Nội dung cuộc họp chưa được công bố cụ thể nhưng Tân Hoa xã dẫn lời Chủ tịch Tập tuyên bố: “Hiện tình hình quốc tế và khu vực đang có nhiều thay đổi sâu sắc và phức tạp. Tuy nhiên, hòa bình, phát triển, hợp tác đôi bên đều có lợi vẫn là xu hướng không thể cưỡng lại được của mọi thời đại”; khẳng định Trung Quốc sẵn sàng phối hợp với Tổng thống Duterte tăng cường phát triển quan hệ song phương “giúp tạo ra năng lượng tích cực cho ổn định và hòa bình khu vực”.

Trong cuộc hội kiến Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (30/8) hai bên nhắc tới vấn đề Biển Đông. Phát biểu sau cuộc gặp, ông Lý Khắc Cường đánh giá cao mối quan hệ Trung Quốc - Philippines; khẳng định Trung Quốc sẵn sàng liên kết Sáng kiến Vành đai và Con đường với các kế hoạch phát triển của Philippines, vì sự thịnh vượng của người dân 2 nước; nhấn mạnh Bắc Kinh muốn sớm đạt được Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) cùng Philippines và các nước thành viên khác trong ASEAN. Trong khi đó, Tổng thống Duterte cho biết, Philipines đánh giá cao đối với quan hệ song phương với Trung Quốc, đặc biệt hai bên đã có những cuộc trao đổi cấp cao thường xuyên, các cuộc đối thoại và đối tác thực tế. Phía Philippines sẵn sàng mở rộng quan hệ thương mại và kinh tế, tăng cường giap lưu nhân dân, thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược với Trung Quốc để đem lại lợi ích cho người dân 2 nước; nhấn mạnh “Philippines sẽ không bao giờ đối đầu với Trung Quốc” và với tư cách một nước điều phối quan hệ Trung Quốc - ASEAN, Philippines sẵn sàng hợp tác với Trung Quốc và các nước ASEAN để hoàn tất đàm phán COC ở Biển Đông; đồng thời khẳng định “Philippines sẵn sàng tham gia khai thác dầu khí với Trung Quốc”.

Thêm ý kiến


Security code
Làm mới

Switch mode views: