Kỳ IV.

- Tháng  4-1956 :  Đội  quân  viễn  chinh  Pháp  rút  khỏi Đông  Dương.  Chính  quyền  Nam  Việt  Nam  đưa các  lực lượng  vũ  trang  đến  thay  thế các  đơn  vị  Pháp  ở đảo Hoàng Sa.

Nhưng,  khi  đó  Cộng  hòa nhân  dân  Trung  Hoa cho quân đổ bộ một cách kín đáo, chiếm bộ phận phía Đông của quần đảo Hoàng Sa (cụm An Vĩnh).

Kỳ III.

III. THỜI KỲ SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ HAI :

- Ngày 15-8-1945 : Nhật Bản đầu hàng. Ngày 19-8, Việt Minh giành được chính quyền ở Hà Nội. Chính phủ lâm thời  Hồ Chí  Minh  được  thành  lập  ngày  22-8.  Ngày  25-8 Hoàng đế Bảo Đại thoái vị, ngày 2-9, Hồ Chí Minh tuyên bố  nền  độc  lập  của  Việt  Nam  và lập  ra nước  Việt  Nam dân chủ cộng hòa.

Kỳ II.

- Ngày  6-6-1909 :  Phó  vương  Tổng  đốc  Lưỡng  Quảng (gồm hai tỉnh của Trung Quốc là Quảng Đông và Quảng Tây) đã phái hai pháo thuyền nhỏ do Thủy sư Đô Đốc Lý Chuẩn  chỉ  huy,  tiến  hành  một  cuộc  đổ  bộ  chớp  nhoáng (24 giờ) lên vài đảo của Hoàng Sa. Pháp không có một sự phản kháng nào.

Kỳ I.

Ngày 17-4-2010, tình cờ tôi đọc bài “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của  bà Đỗ Lai Bích, một nghiên cứu sinh tại Mỹ, trên trang mạng của BBC tiếng Việt. Trong bài này, bà Đỗ Lai Bích nói nhiều chuyện, trong đó có ý kiến cho rằng : cho đến trước năm 1974, Việt Nam chưa chính thức tuyên bố chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và không đủ cơ sở để khẳng định hai quần đảo này thuộc chủ quyền của Việt Nam. Bài viết của bà Đỗ Lai Bích đã khiến độc giả trong và ngoài nước phẫn nộ gửi phản hồi trên trang mạng BBC tiếng Việt. Do đã có nhiều ý kiến phê phán hiểu biết non nớt về nhiều phương diện của  bà Đỗ Lai Bích, tôi không phê phán thêm. Nhưng tôi thấy mình nên cung cấp một số thông tin về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa để nhiều người hiểu rõ thêm hư thực về vấn đề hết sức phức tạp này.

Hải chiến Trường Sa 1988 là tên gọi của cuộc xung đột trên biển Đông năm 1988 giữa Hải quân Quân giải phóng Nhân dân Trung Hoa với Hải quân Nhân dân Việt Nam để chiếm các đảo thuộc quần đảo Trường Sa vào ngày 14 tháng 3 năm 1988 mà kết quả thắng lợi thuộc về Trung Quốc, phía Việt Nam mất 3 hải vận hạm của hải quân Việt Nam, 64 thủy binh Việt Nam đã chết.