Những quan điểm diều hâu trong dư luận Trung Quốc về tình hình các biển Đông Bắc Á và Đông Nam Á bị phê phán nội bộ khá nghiêm khắc.

Lập trường mới của Mỹ xem vấn đề Biển Đông là “lợi ích quốc gia”, chống sử dụng vũ lực và ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng đàm phán đa phương, kết hợp với những cuộc tập trận ở Đông Bắc Á, hiện diện hải quân tại Đông Nam Á đang thúc đẩy cuộc tranh luận gay gắt và gây phân hoá trong nội bộ Trung Quốc về các vấn đề liên quan. Đã xuất hiện những ý kiến phê phán các quan điểm hiếu chiến và dường như đã có sự “chấn chỉnh”  các quan điểm không có lợi cho quan hệ đối ngoại và “đại cục” của Trung Quốc.

Tại cuộc hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ hai ngày 11/11 ở Thành phố Hồ Chí Minh, tình hình căng thẳng bắt nguồn từ các tranh chấp chủ quyền là nhân tố được hầu hết các chuyên gia chú ý. Phân tích nguyên nhân khiến căng thẳng gia tăng thời gian gần đây, giáo sư Carl Thayer nhấn mạnh đến vai trò của Trung Quốc, vừa tăng cường sức mạnh để áp đặt các đòi hỏi chủ quyền, vừa tìm cách phá hoại các nỗ lực của Việt Nam nhằm hình thành một mặt trận thống nhất để đối phó. 

Năm 1947 nhà đương cục Trung Hoa Dân quốc cho in một bản đồ có "đường lưỡi bò", được tạo bởi một đường đứt khúc gồm 11 đoạn bao trùm xung quanh các quần đảo, bãi ngầm trên biển Đông. Sau khi được thành lập (năm 1949), Cộng hòa nhân dân Trung Hoa cũng nối tiếp chính quyền trước đó trong việc xuất bản bản đồ có "đường lưỡi bò".

Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ hai với chủ đề "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực” vừa kết thúc vào chiều ngày 12/11 tại Thành phố Hồ Chí Minh, quy tụ được nhiều học giả trong và ngoài nước.

Việt Hà phỏng vấn giáo sư Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Ôxtrâylia, một người đã có nhiều năm nghiên cứu về Việt Nam, và cũng là một học giả tham gia hội thảo lần này.

Ngày 24/9/2010, Nhà Trắng đã đưa ra Tuyên bố chung sau Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - ASEAN lần thứ hai, diễn ra tại New York. Một lần nữa, hai bên khẳng định tầm quan trọng của ổn định và hòa bình khu vực, an ninh hàng hải, không cản trở thương mại và tự do hàng hải theo những quy định liên quan được nhất trí của luật pháp quốc tế, gồm Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) và những điều luật hàng hải quốc tế khác, đồng thời giải quyết hòa bình các tranh chấp.