Cuộc họp tháng 7/2024 hai bên nhất trí về một “thoả thuận tạm thời” giảm căng thẳng, nhưng chẳng được bao lâu những sự va chạm giữa tàu hải cảnh Trung Quốc và tàu công vụ Philippines lại liên tiếp xảy ra ở khu vực Bãi cạn Sabin. Thứ trưởng Ngoại giao Philippines và Trung Quôc lại ngồi vào trao đổi, nhưng không đạt được kết quả.

Bên cạnh những cuộc họp ngoại giao chính thức, giữa hai còn có các diễn đàn ngoại giao kênh II nhằm hỗ trợ chính phủ tìm kiếm biện pháp giảm cằng thẳng. Cuộc thảo luận bàn tròn do Viện Ngoại giao Nhân dân Trung Quốc và Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Philippines (PCFR) tổ chức thường niên, được xếp vào loại “Đối thoại ngoại giao Kênh II” hoặc nỗ lực giải quyết xung đột của các tổ chức phi nhà nước. “Ngoại giao kênh II” nhằm mục đích cho phép người tham gia khám phá các vấn đề nhạy cảm mà không chịu áp lực của các cuộc đàm phán chính thức, thúc đẩy giao tiếp cởi mở mà sau này có thể cung cấp thông tin cho các cuộc đàm phán chính thức cấp chính phủ.

Mới đây nhất, cuộc thảo luận bàn tròn “Đối thoại ngoại giao kênh II” giữa Philippines và Trung Quốc đã diễn ra hôm 14/10 tại Bắc Kinh. Một thông tin từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Trần Hiểu Đông (Chen Xiaodong) đã gặp phái đoàn Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Philippines, hai bên đã “trao đổi quan điểm về quan hệ Trung Quốc-Philippines và các vấn đề hàng hải, cùng nhiều vấn đề khác”. Một thành viên của phái đoàn Manila tại cuộc thảo luận với Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc đã tiết lộ những bất đồng sâu sắc về các vấn đề hàng hải tiếp tục gây căng thẳng cho các cuộc đàm phán song phương, đồng thời bày tỏ hy vọng hợp tác trong tương lai.

Ông Chester Cabalza, Chủ tịch tổ chức cố vấn Hợp tác An ninh và Phát triển Quốc tế Philippines, đồng thời là thành viên của phái đoàn, thừa nhận cuộc thảo luận bàn tròn ở Bắc Kinh ngày 14/10 vừa qua không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào. Ông mô tả các cuộc thảo luận này là thẳng thắn nhưng đầy thách thức, với việc cả hai bên đều giữ vững lập trường về yêu sách lãnh thổ của mình. Ông Cabalza nói cho biết: “Cả hai phái đoàn đều dành không gian để bộc lộ sự khác biệt nhưng vẫn bất đồng. Nói cách khác, hai bên vẫn chưa hiểu rõ về lập trường của nhau”. Đoàn Philippiens tham gia cuộc họp bàn tròn gồm 11 thành viên đến từ Philippines, trong đó bao gồm các đại sứ đã nghỉ hưu, các tướng lĩnh, giám đốc điều hành và các học giả.

Theo ông Cabalza, tại cuộc họp bàn tròn phía Philippines cũng nêu lên những lo ngại về an ninh đối với hoạt động khai thác ngoài khơi, suy thoái môi trường và tầm quan trọng đặc biệt của phán quyết trọng tài năm 2016 đối với tính toàn vẹn hàng hải của nước này. Phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài vụ kiện Biển Đông do Philippines khởi xướng theo Phụ lục VII Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS), đã vô hiệu hóa các yêu sách của Trung Quốc dựa trên “Đường 9 đoạn” ở Biển Đông, ra phán quyết có lợi cho Philippines. Trung Quốc bác bỏ phán quyết và tiếp tục khẳng định quyền lãnh thổ của mình tại tuyến đường thủy đang tranh chấp vốn được cho là thuộc Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Philippines.

Cuộc thảo luận trên diễn ra sau vụ việc ngày 11/10 vừa qua, trong đó Cục Nghề cá và Nguồn lợi Thủy sản Philippines cáo buộc một tàu Trung Quốc “có hành động nguy hiểm”, cố tình lấn sang một bên và chặn đường đi của một trong các tàu của Philippines gần đảo Thị Tứ đang do Manila quản lý thuộc quần đảo Trường Sa, gây thiệt hại cho con tàu.

Căng thẳng xung quanh Bãi Cỏ Mây đang tranh chấp (được Philippines gọi là Ayungin) cũng là chủ đề được đưa ra tại cuộc thảo luận bàn tròn. Manila đã bố trí một con tàu từ Chiến tranh Thế giới thứ hai ở đó như một “tiền đồn” của Philippines, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của Trung Quốc. Ông Cabalza lưu ý Bắc Kinh nói rằng họ đã tự thực hiện kiềm chế với hy vọng cả hai bên sẽ giải quyết vấn đề một cách lặng lẽ. Tuy nhiên, “nếu Manila nhất quyết chiếm bãi cạn Ayungin, Bắc Kinh sẽ buộc phải chiếm bãi cạn Scarborough từ Philippines”. Ông Cabalza cũng nói thêm rằng Philippines đã “phủ nhận” tuyên bố tự kiềm chế của Trung Quốc ở Bãi Cỏ Mây.

Theo ông Cabalza, tại cuộc thảo luận bàn tròn các đại biểu Trung Quốc cũng khẳng định rằng nước họ có những yêu sách lịch sử mạnh mẽ đối với Biển Đông, cho rằng “Tuyên bố Cairo” năm 1943 là cơ sở cho “Đường 9 đoạn”, theo đó Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ tuyến đường thủy đang tranh chấp. “Tuyên bố Cairo” năm 1943 viết rằng Nhật Bản sẽ trả lại các lãnh thổ bị chiếm giữ trong quá trình bành trướng (bao gồm Đài Loan và Mãn Châu) cho Trung Quốc. Bắc Kinh lập luận rằng tuyên bố này ủng hộ yêu sách của họ đối với các đảo ở Biển Đông, khẳng định rằng những tổn thất lãnh thổ sau chiến tranh của Nhật Bản bao gồm cả các đảo (mặc dù không được đề cập rõ ràng trong tuyên bố).

Liên quan tới lập luận kể trên của Bắc Kinh, giới phân tích quốc tế khẳng định Tuyên bố chung được đưa ra khi kết thúc Hội nghị Cairo ngày 27/11/1943 (gọi tắt là Tuyên bố Cairo) hoàn toàn không có câu chữ nào đề cập tới việc trao trả các vùng lãnh thổ ở Biển Đông cho Trung Quốc. Trong Tuyên bố Cairo viết rất rõ ràng: “Nhật Bản phải bị loại ra khỏi tất cả các đảo ở Thái Bình Dương mà Nhật đã cướp hoặc chiếm đóng từ khi bắt đầu cuộc Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất năm 1914, và tất cả những lãnh thổ Nhật đã chiếm của Trung Quốc như Mãn Châu Lý, Đài Loan và Bành Hồ sẽ được trả lại cho Trung Hoa Dân quốc”.

Với nội dung rất cụ thể trong Tuyên bố Cairo 1943, chỉ có 3 vùng lãnh thổ là Mãn Châu Lý, Đài Loan và Bành Hồ được Nhật Bản trao trả về cho Trung Quốc. Như vậy, có thể thấy những lý lẽ của giới chuyên gia Trung Quốc trong cuộc họp bàn tròn với Philippines hôm 14/10 là hoàn toàn xuyên tạc, bóp méo sự thật bởi Tuyên bố Cairo không có chữ nào đề cập tới quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông và càng không có chuyện nguyên thủ 3 nước Anh – Mỹ – Trung đề cập đến cái gọi là “Đường 9 đoạn” tại Hội nghị Cairo năm 1943 (mà nhiều sử gia gọi là Hội nghị tam cường). Tựu chung lại, việc các chuyên gia Trung Quốc nói rằng Tuyên bố Cairo là cơ sở cho “Đường 9 đoạn” của Trung Quốc ở Biển Đông là hoàn toàn bịa đặt.

Ông Matteo Piasentini, nhà phân tích và là giảng viên khoa học chính trị của Đại học Philippines, cho biết Tòa Trọng tài năm 2016 đã kết luận rằng cái gọi là “yêu sách về quyền lịch sử” của Trung Quốc ở Biển Đông hoàn toàn không phù hợp với UNCLOS; Trung Quốc với tư cách là một bên tham gia UNCLOS có trách nhiệm tuân thủ công ước. Phán quyết 2016 cũng khẳng định quyền của Philippines đối với vùng đặc quyền kinh tế của mình. Ông Matteo Piasentini nhấn mạnh rằng: “Đó là việc duy trì hiệu lực của các quy tắc chung của luật pháp quốc tế để xây dựng và duy trì trật tự hàng hải ổn định… (Trung Quốc) không thể đơn giản viện dẫn các quyền sở hữu hoặc yêu sách lịch sử đã có từ trước khi các quy tắc đó không còn phù hợp với lợi ích của họ nữa”.

Theo ông Cabalza, trong cuộc họp bàn tròn Trung Quốc nói rằng cả hai nước “không nên để khó khăn chi phối mối quan hệ của mình” và bày tỏ sự quan tâm đến việc làm sâu sắc thêm mối quan hệ kinh tế đồng thời nói thêm rằng họ sẵn sàng tham gia vào các cuộc tranh luận lịch sử và pháp lý quan trọng hơn. Ông Cabalza nói: “Trong khi có một trục trặc hiện hữu ở Biển Tây Philippines (cách Manila gọi Biển Đông), rõ ràng là Philippines phải thể hiện hình ảnh như một đối tác kinh tế tiềm năng của Trung Quốc. Các công ty Trung Quốc có khả năng cạnh tranh trên toàn thế giới cao đến mức họ nhạy cảm với các vấn đề chính trị và an ninh”. Ông Cabalza nói thêm rằng Bắc Kinh cũng kêu gọi Manila đánh giá cao sự kiềm chế của họ ở Biển Đông vì nước này “lớn hơn và hùng mạnh hơn Philippines”. Ông Cabalza nhắc lại lập trường của Manila rằng thương mại và an ninh có mối liên hệ sâu sắc với nhau, ngay cả khi phán quyết của Tòa Trọng tài vẫn là trở ngại lớn trong mối quan hệ chiến lược của Philippines với Trung Quốc. 

Tại cuộc họp bàn tròn Chuyên gia phân tích Piasentini nhấn mạnh: “Philippines đã liên tục thể hiện ý định tăng cường quan hệ với Trung Quốc, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, vốn thường mang lại lợi ích chung và không đòi hỏi những thỏa hiệp chiến lược tốn kém”, đồng thời cho biết thêm rằng Manila không muốn có mâu thuẫn gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc nhưng liên kết với Washington vì “cần thiết”. Ông Piasentini cho biết các Tổng thống Philippines nhìn chung đã tìm kiếm “sự can dự tích cực với Trung Quốc” và Bắc Kinh phải “thực hiện lời hứa của mình”; mặt khác Trung Quốc cần hiểu rằng “việc yêu cầu một nước láng giềng từ bỏ quyền chủ quyền của mình là không hợp lý”.

Giới phân tích nhận xét qua các cuộc đàm phán ngoại giao và các cuộc thảo luận bàn tròn kênh hai giữa Philippines và Trung Quốc có thể thấy sự khác biệt về quan điểm lập trường giữa hai bên là quá lớn. Tuy nhiên, để giảm căng thẳng ở Biển Đông không có con đường nào khác là tìm kiếm đối thoại cả ở kênh ngoại giao chính thức lẫn kênh 2. Ngoại giao kênh 2 sẽ giúp hai bên hiểu rõ thêm lập trường của nhau và được coi là một kênh trao đổi bổ ích hỗ trợ cho ngoại giao chính thức của nhà nước. Bất đồng quan điểm giữa Manila và Bắc Kinh càng lớn thì ngoại giao kênh 2 qua các cuộc thảo luận bàn tròn lại càng cần thiết. Kết thúc cuộc họp bàn tròn hôm 14/10, chuyên gia Piasentini nói thêm rằng Manila có thể theo đuổi nhiều cuộc đối thoại hơn. Với việc Trung Quốc vẫn sẵn sàng thảo luận thêm, Chủ tịch tổ chức cố vấn Hợp tác An ninh và Phát triển Quốc tế Philippines Cabalza cho biết Manila nên coi đây là “cơ hội vàng” để mở đường cho sự gắn kết giữa người dân với người dân mạnh mẽ hơn. Ông Cabalza nói: “chỉ Trung Quốc và Philippines mới có thể giải quyết những khác biệt về hàng hải và chiến lược, thậm chí cả các đối tác đồng minh của họ cũng không thể giải quyết được”.

Theo Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA), tàu vũ trụ Thần Châu 19 đã cất cánh trên tên lửa đẩy Trường Chinh 2F từ Trung tâm phóng vệ tinh Tửu Tuyền (tây bắc Trung Quốc) lúc 4 giờ 27 sáng 30.10 (giờ địa phương).

Khoảng 20 phút sau đó, Giám đốc Trung tâm phóng vệ tinh Tửu Tuyền Trâu Lợi Bằng tuyên bố sứ mệnh phóng Thần Châu 19 đã thành công tốt đẹp, với việc tàu vũ trụ tách ra khỏi tên lửa và đi vào quỹ đạo định sẵn sau khi bay khoảng 10 phút.

Các phi hành gia cũng sẽ tham gia vào giáo dục khoa học, các hoạt động vì lợi ích công cộng và các thử nghiệm tải trọng khác, theo Tân Hoa xã dẫn lời ông Lâm. Theo đó, các phi hành đoàn sẽ tiến hành 86 thí nghiệm nghiên cứu khoa học và công nghệ vũ trụ, bao gồm nhiều lĩnh vực như khoa học sự sống vũ trụ, vật lý cơ bản về vi trọng lực, khoa học vật liệu vũ trụ, y học vũ trụ và công nghệ vũ trụ mới.

Thần Châu 19 đánh dấu sứ mệnh có người lái thứ 4 kể từ khi hoàn thành trạm vũ trụ Thiên Cung. Ông Lâm cũng cho biết phi hành đoàn Thần Châu 19 sẽ tiếp nhận quyền chỉ huy trạm vũ trụ Thiên Cung từ đội Thần Châu 18, hiện đang ở quỹ đạo và dự kiến trở về Trái đất ngày 4.11.

Trong thời gian ở trên quỹ đạo, phi hành đoàn Thần Châu 19 sẽ đón tàu vũ trụ chở hàng Thiên Châu 8 và tàu vũ trụ có người lái Thần Châu 20, trước khi trở về bãi đáp Đông Phong dự kiến vào cuối tháng 4 hoặc đầu tháng 5.2025.

T.H

Chuyến thăm diễn ra trong vòng 100 ngày kể từ khi ông nhậm chức nhiệm kỳ thứ ba, một minh chứng cho tầm quan trọng của mối quan hệ với Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Giới chuyên gia nhận định chuyến thăm của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tới Brunei và Singapore đánh dấu sự củng cố Chính sách Hành động Hướng Đông, tiếp tục đặt trọng tâm vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và Đông Nam Á như là nền tảng để củng cố các mối quan hệ của Ấn Độ nhằm kiềm chế Trung Quốc đồng thời tăng cường sự hiện diện và xâm nhập vào khu vực.

Một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở vẫn là nguyên tắc thiết yếu và đồng bộ hóa các lợi ích quốc gia của Ấn Độ cũng như chương trình nghị sự Hành động Hướng Đông, nhưng ưu tiên chính là đảm bảo phát triển quan hệ hữu nghị dựa trên nhu cầu và lòng tin, hình thành các mối liên kết gắn bó và cùng nhau đối phó với các mối đe dọa chung, thể hiện tinh thần đoàn kết mạnh mẽ hướng tới một trật tự dựa trên luật lệ và một tuyến đường hàng hải tự do, rộng mở dựa trên luật pháp quốc tế.

Chuyến thăm của Modi tới Brunei là chuyến thăm song phương đầu tiên của một Thủ tướng Ấn Độ kể từ khi quốc gia Đông Nam Á này giành độc lập vào năm 1984 và thiết lập quan hệ ngoại giao với Ấn Độ vào tháng 5/1984. Chuyến thăm tượng trưng cho một chương mới trong mối quan hệ song phương trong bối cảnh kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, khi hai bên đều tìm cách dựa vào nhau nhiều hơn vì lợi ích địa chính trị. Thủ tướng Modi và Quốc vương Bolkiah đã nhất trí tăng cường hợp tác trong tất cả các lĩnh vực, bao gồm hợp tác quốc phòng, năng lượng tái tạo, công nghệ thông tin viễn thông…, cũng như các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.

Tại Brunei, Thủ tướng Modi đã chỉ trích sự hung hăng của Bắc Kinh ở Biển Đông. Ông Modi tuyên bố Ấn Độ ủng hộ sự phát triển nhưng không ủng hộ “chủ nghĩa bành trướng”, ám chỉ hành vi hung hăng của Trung Quốc ở khu vực Biển Đông. Ngay trong tiệc chiêu đãi do Quốc vương Brunei Haji Hassanal Bolkiah chủ trì tại thủ đô Bandar Seri Begawan, Thủ tướng Modi đã nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng “quyền tự do hàng hải và hàng không”. Ông Modi bày tỏ: “Chúng tôi nhất trí rằng cần hoàn thiện COC. Chúng tôi ủng hộ chính sách phát triển chứ không ủng hộ chủ nghĩa bành trướng”.

Tuyên bố chung được đưa ra sau hội đàm cấp cao hai nước cũng nêu rõ: “Hai nhà lãnh đạo nhắc lại cam kết duy trì và thúc đẩy hòa bình, ổn định, an toàn và an ninh hàng hải cũng như tôn trọng tự do hàng hải, hàng không và thương mại hợp pháp không bị cản trở, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982. Hai nhà lãnh đạo cũng kêu gọi tất cả các bên giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982”.

Trong Tuyên bố chung, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết kiên định trong việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, thịnh vượng và khả năng phục hồi của khu vực, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các nguyên tắc nêu trong Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế; kêu gọi thúc đẩy hòa bình, ổn định ở Biển Đông.

Hai nhà lãnh đạo cũng khẳng định ủng hộ một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương rộng mở, tự do và toàn diện, cũng như cam kết duy trì hòa bình, ổn định, an toàn và an ninh hàng hải, tự do hàng hải-hàng không và thương mại hợp pháp không bị cản trở, phù hợp với luật pháp quốc tế. Về quốc phòng, hai nhà lãnh đạo đều thừa nhận tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh hàng hải, bao gồm thông qua trao đổi các chuyến thăm một cách thường xuyên, chương trình huấn luyện, tập trận chung và các chuyến thăm của tàu hải quân và lực lượng bảo vệ bờ biển giữa hai nước. Hai bên đều bày tỏ sự hài lòng trước việc tàu thuyền của hai nước ghé cảng của nhau thường xuyên.

Brunei tuyên bố chủ quyền một phần ở Biển Đông, phần lớn trong số đó nằm trong yêu sách “đường 9 đoạn” của Trung Quốc. Tuy nhiên, không giống như một số quốc gia khác có yêu sách trong khu vực, Brunei giữ im lặng về yêu sách của mình trong khi mở rộng quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Giới quan sát nhận định những quan điểm về Biển Đông của Thủ tướng Modi và được đưa vào Tuyên bố chung trong chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh căng thẳng giữa Philippines và Trung Quốc ở khu vực Biển Đông ngày càng leo thang.

Đánh giá về kết quả chuyến thăm Brunei của Thủ tướng Modi, giới phân tích nhận định đối mặt với những thách thức mới trong các yêu sách gây tranh cãi ở Biển Đông và những biến động tiềm tàng trong tương lai ở khu vực này với khả năng leo thang các cuộc chạy đua vũ trang và tình thế tiến thoái lưỡng nan về an ninh, Brunei coi Ấn Độ là cường quốc thứ ba quan trọng sẽ giúp ổn định và đóng vai trò là bên cân bằng quyền lực. Với việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự ở Biển Đông, với Căn cứ hải quân Ream và những tác động trong tương lai của Kênh đào Funan Techo ở Campuchia, Brunei coi Ấn Độ là đối tác quan trọng giúp đảm bảo an ninh cho khu vực.

Về phần mình, Ấn Độ coi Brunei là một “biến số” mới nổi trong phương trình cân bằng trong Chính sách Hành động hướng Đông. Với lợi thế địa lý ở khu vực, Ấn Độ coi Brunei là điểm tựa để có thể mở rộng quan hệ đối tác thân thiện với Malaysia và Indonesia. Qua đó, Ấn Độ có thể mở rộng ảnh hưởng ở khu vực Nam Biển Đông, nơi có Eo biển Malacca nối liền với Ấn Độ Dương.

Mặc dù Singapore không phải là bên liên quan trực tiếp tới tranh chấp Biển Đông, song đây cũng là một đề tài quan trọng được hai bên thảo luận trong chuyến thăm của Thủ tướng Modi hôm 5/9. Trong thông điệp mạnh mẽ gửi tới Trung Quốc, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 5/9 đã tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải, hàng không trên Biển Đông, đồng thời theo đuổi các giải pháp hòa bình giải quyết tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực.

Trong tuyên bố chung được đưa ra sau chuyến thăm của Thủ tướng Modi tới Singapore, các nhà lãnh đạo hai nước đã nhấn mạnh khuôn khổ pháp lý do UNCLOS 1982 đặt ra, trong đó mọi hoạt động trên biển và đại dương phải được thực hiện và UNCLOS1982 là cơ sở để xác định các quyền trên biển, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích hợp pháp trên các vùng biển. Hai nhà lãnh đạo bày tỏ hy vọng ASEAN và Trung Quốc sớm đạt được COC thực chất và hiệu quả, phù hợp luật pháp quốc tế, không phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các quốc gia, kể cả những quốc gia không tham gia cuộc đàm phán này. Ngoài ra, cả hai bên cũng kêu gọi tất cả các bên giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình mà không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực và tự kiềm chế trong việc thực hiện các hành động có thể làm leo thang căng thẳng trong khu vực.

Các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông là điểm gây quan ngại và căng thẳng quốc tế, đặc biệt là về tranh chấp lãnh thổ và sự hiện diện quân sự. Bắc Kinh đang xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo trên các rạn san hô và bãi cạn đang tranh chấp, đặc biệt là ở quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Các thực thể này được trang bị đường băng, hệ thống tên lửa và cơ sở hạ tầng quân sự khác. Năm 2016, Tòa Trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII của UNCLOS 1982 đã ra phán quyết bác bỏ các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trên biển Đông trong một vụ kiện do Philippines đệ trình. Tuy nhiên, Trung Quốc đã bác bỏ phán quyết này và tiếp tục khẳng định các yêu sách chủ quyền của mình.

 Giới phân tích nhận định, chuyến thăm của Thủ tướng Modi tới Singapore đánh dấu sự khởi đầu một kỷ nguyên mới trong quan hệ song phương khi hai nước nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, nhằm thúc đẩy hợp tác sâu sắc hơn trong các lĩnh vực then chốt như quốc phòng, công nghệ và phát triển kinh tế. Chuyến thăm đã mang lại cho Modi cơ hội để làm sâu sắc hơn mối quan hệ cá nhân với Thủ tướng Lawrence Wong (Hoàng Tuấn Tài), đảm bảo một chương mới trong quan hệ song phương với những tính toán và lợi ích chiến lược.

Singapore cũng bổ sung cho sự hiện diện mới của Ấn Độ, trải dài từ quần đảo Nicobar xuống đến Eo biển Malacca. Ấn Độ và Singapore có lợi ích chung trong việc duy trì tự do, an ninh hàng hải, hàng không ở Biển Đông và ngăn chặn Bắc Kinh kiểm soát Eo biển Malacca để mở rộng hoạt động sang Ấn Độ Dương. Với quan hệ thương mại và kinh tế sâu sắc cũng như sự gắn kết về văn hóa và người dân mạnh mẽ, Singapore và New Delhi có nhiều lợi ích hơn khi cùng nhau vượt qua các mối đe dọa và thách thức chung, và cả hai đều tìm cách dựa nhiều hơn vào các lực lượng đối trọng phương Tây mạnh hơn trong khu vực.

Singapore mang lại lợi ích cho New Delhi, đặc biệt trong các lĩnh vực phát triển công nghệ, thương mại và kinh tế. Khi Ấn Độ đang mở rộng đáng kể hoạt động sản xuất chất bán dẫn và chip cũng như chuyển đổi sang công nghệ cao, họ coi Singapore là yếu tố bổ sung về năng lực công nghệ tiên tiến, sẽ đóng vai trò là cơ sở và kết nối sức mạnh tổng hợp của thị trường cho nền kinh tế số đang phát triển và quá trình chuyển đổi kinh tế công nghệ cao của Ấn Độ.

Giới phân tích nhận định Ấn Độ lâu nay có quan hệ hợp tác chặt chẽ với các nước ASEAN, nhất là các nước ven Biển Đông. Ấn Độ hợp tác quốc phòng chặt chẽ với Philippines và Việt Nam – hai nước có tranh chấp lớn nhất với Trung Quốc và chịu sức ép lớn nhất từ các hành động hung hăng của Bắc Kinh ở Biển Đông. Ấn Độ đã bán tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos cho Philippines giúp nước này nâng cao năng lực phòng thủ ở Biển Đông. Ấn Độ kiên trì hợp tác dầu khí với Việt Nam trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam bất chấp sự phản đối của Trung Quốc. New Delhi có quan hệ an ninh quốc phòng mật thiết với Hà Nội như Ấn Độ giúp Việt Nam đào tạo thuỷ thủ tàu ngầm; trong chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Việt Nam đầu tháng 8/2024, New Delhi Hà Nội vay 300 triệu đô la để tăng cường an hàng hải…. Ấn Độ có quan hệ hợp tác chặt chẽ với Indonesia, bao gồm hợp tác quốc phòng và an ninh hàng hải; năm 2018 hai bên thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện mới; hai nước duy trì tập trận và tuần trac hung ở biển Andaman và Eo biển Malacca. Quan hệ giữa Ấn Độ và Malaysia từng bước được cải thiện sau những trục trặc trong năm 2019 và hai bên nhất trí nâng tầm quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện trong chuyến thăm New Delhi của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim tháng 8 vừa qua. Việc ông Modi thăm Brunei và Singapore ngay trong những ngày đầu của nhiệm kỳ Thủ tướng thứ 3 nhằm hoàn tất việc củng cố quan hệ với các nước có lợi ích lớn ở Biển Đông trong ASEAN, đẩy mạnh Chính sách Hướng Đông. Đặc biệt, tại cả 2 nước Thủ tướng Modi đều thể hiện quan điểm mạnh mẽ trên vấn đề Biển Đông, đề cao tự do hàng hải và nhấn mạnh tầm quan trọng của luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS.

Đáng chú ý, Tuyên bố chung được đưa ra sau Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Ấn Độ hôm 10/10/2024 đã có sự lồng ghép giữa hoà bình, ổn định, thịnh vượng ở khu vực (bao gồm Biển Đông) với sự hỗ trợ của Chính sách Hành động hướng Đông (AEP) của Ấn Độ. Tuyên bố lần đầu tiên đề cập mạnh mẽ tới vấn đề Biển Đông, khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì và thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh và tự do hàng hải, hàng không trong khu vực, và các hoạt động hợp pháp khác trên biển, bao gồm thương mại hàng hải hợp pháp không bị cản trở và thúc đẩy giải quyết hòa bình các tranh chấp, phù hợp với các nguyên tắc được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982; sớm hoàn tất COC hiệu quả, hiệu lực, phù hợp với luật pháp quốc tế. Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng hung hăng, có vẻ như cách tiếp cận của Ấn Độ đối với Biển Đông và khu vực đang có sự thay đổi. Nếu như trước đây, phản ứng của Ấn Độ với những động thái hung hăng của Trung Quốc ở Ấn Độ – Thái Bình Dương vẫn tương đối nhẹ nhàng thì thời gian gần đây, New Delhi thể hiện sự mạnh bạo hơn, chi trích một cách trực diện hơn, nghiêm túc trước những hành vi hung hăng của Trung Quốc nhằm thay đổi nguyên trạng trong khu vực. Giới chuyên gia nhận định đẩy mạnh Chính sách Hướng Đông và can dự sâu hơn vào Biển Đông sẽ là cách tiếp cận của Ấn Độ trong chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở để chống lại sự bành trướng của Bắc Kinh.

Khi các nhà lãnh đạo thuộc BRICS dự họp tại thành phố Kazan của Nga trong tuần này, Bộ Ngoại giao Indonesia cho hay quá trình gia nhập nhóm này đã bắt đầu, theo Reuters.

“Việc Indonesia gia nhập BRICS thể hiện chính sách đối ngoại chủ động độc lập của nước này. Điều đó không có nghĩa là chúng tôi gia nhập một khối nào đó, nhưng chúng tôi tích cực tham gia vào mọi diễn đàn”, tân Ngoại trưởng Indonesia Sugiono nhấn mạnh.

Indonesia, quốc gia đông dân thứ tư thế giới, theo đuổi chính sách đối ngoại không liên kết.

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto, mới nhậm chức hôm 20.10, đã nhiều lần nhấn mạnh rằng ông sẽ kết bạn với tất cả các quốc gia, dù là Trung Quốc hay Mỹ, và Indonesia sẽ không tham gia bất kỳ khối quân sự nào.

Ông Sugiono cho hay BRICS phù hợp với các chương trình chính phủ quan trọng của Tổng thống Prabowo “đặc biệt là về an ninh lương thực và năng lượng, xóa đói giảm nghèo và phát triển nguồn nhân lực”. Ông cho biết thêm Indonesia coi BRICS là “phương tiện” thúc đẩy lợi ích của Nam bán cầu.

Tổng thống Putin, Chủ tịch Tập hội đàm tại sự kiện lớn của khối BRICS

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho hay hơn 30 quốc gia đã bày tỏ mong muốn gia nhập BRICS, dù hiện vẫn chưa rõ ràng về cách thức mở rộng này sẽ diễn ra như thế nào.

Các thành viên hiện tại của BRICS bao gồm Nga, Trung Quốc, Brazil, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Iran, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất.

Giáo sư về quan hệ quốc tế Yohanes Sulaimantại thuộc Đại học Jenderal Achmad Yani (Indonesia) nhận định việc Indonesia muốn gia nhập BRICS cho thấy nước này không muốn bị bỏ lại phía sau, và điều đó không nhất thiết có nghĩa là chính sách đối ngoại của ông Prabowo thiên về phương Đông hơn là phương Tây.

Trong nỗ lực thu hút thêm nhiều thỏa thuận đầu tư và thương mại từ các thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) có trụ sở tại Paris (Pháp), Indonesia đã tuyên bố trong năm nay trước khi ông Prabowo nhậm chức rằng nước này đặt mục tiêu hoàn tất việc gia nhập để trở thành thành viên OECD trong vòng hai đến ba năm, theo Reuters.

T.H

Đài CNN ngày 24.10 đưa tin ít nhất 5 người thiệt mạng và 22 người bị thương trong vụ tấn công khủng bố tại Tập đoàn Công nghiệp Hàng không vũ trụ Thổ Nhĩ Kỳ (TUSAS) tại quận Kahramankazan ở thành phố Ankara.

Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Ali Yerlikaya cho hay 2 kẻ xả súng gồm một nam và một nữ đã bị bắn hạ. Theo Phó Tổng thống Cevdet Yilma, những nạn nhân thiệt mạng gồm 4 nhân viên TUSAS và tài xế taxi đã chở những kẻ tấn công đến nơi gây án.

Tập đoàn hàng không Thổ Nhĩ Kỳ bị ‘tấn công khủng bố’

Một video trên mạng xã hội cho thấy khoảnh khắc một vụ nổ làm rung chuyển trụ sở TUSAS hôm 23.10, trước khi có một người cầm súng chạy trong một bãi đậu xe. Trong một video khác, những kẻ tấn công đeo ba lô và mang theo súng, tiến đến lối vào trụ sở của tập đoàn.

Chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công. Trả lời báo giới, Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yasar Guler cho rằng tổ chức đảng Công nhân người Kurd (PKK) có thể đứng sau vụ việc. PKK bị Thổ Nhĩ Kỳ, Liên minh châu Âu và Mỹ xem là tổ chức khủng bố.

Ông Guler chưa nói rõ danh tính của những kẻ tấn công, nhưng cho biết “chúng tôi (Thổ Nhĩ Kỳ) trừng phạt những thành viên PKK ô nhục như chúng đáng phải chịu hết lần này đến lần khác, nhưng chúng dường như không bao giờ học được điều gì”.

Bộ trưởng Yerlikaya sau đó cho hay trong khi quá trình xác định những kẻ tấn công vẫn đang được tiến hành, đánh giá ban đầu cho thấy PKK đứng sau vụ tấn công.

Reuters dẫn lời Tổng thư ký NATO Mark Rutte lên án vụ tấn công và cho biết liên minh quân sự sẽ sát cánh cùng thành viên Thổ Nhĩ Kỳ.

Người phát ngôn của Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ John Kirby cho hay Washington “lên án mạnh mẽ” vụ tấn công. “Dù chúng tôi vẫn chưa biết động cơ hoặc ai thực sự đứng sau vụ việc, chúng tôi lên án mạnh mẽ hành động bạo lực này”, ông cho biết.

Theo tờ Politico, đến tối 23.10, Không quân Thổ Nhĩ Kỳ không kích các mục tiêu PKK ở phía bắc Syria và Iraq, nhằm đáp trả vụ tấn công khủng bố.

Hãng Anadolu cho hay 32 mục tiêu đã bị phá hủy và chiến dịch không kích vẫn tiếp diễn. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho hay lực lượng vũ trang sẽ “tiếp tục cuộc chiến chống khủng bố với sự quyết tâm và kiên quyết cho đến khi không còn một tên khủng bố nào”.

TUSAS là nhà sản xuất hàng không vũ trụ lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ, hiện sản xuất máy bay huấn luyện, trực thăng chiến đấu và trực thăng dân sự, cũng như phát triển máy bay phản lực chiến đấu nội địa đầu tiên của nước này là KAAN.

Thuộc sở hữu của Quỹ Lực lượng Vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ và chính phủ, tập đoàn có hơn 10.000 nhân sự.

T.H

Buổi lễ nhậm chức của ông Prabowo diễn ra tại Quốc hội Indonesia. Sau khi tuyên thệ nhậm chức, ông phát biểu trước các nhà lập pháp trước khi trở về dinh tổng thống.

Ông Prabowo nhậm chức sau khi chiến thắng cuộc bầu cử hồi tháng 2-2024 với gần 60% phiếu bầu và dành nhiều tháng qua để xây dựng liên minh.

Sau 2 lần tranh cử thất bại trước đó, ông Prabowo chiến thắng lần này nhờ các lời hứa như cung cấp suất ăn miễn phí cho trẻ em đến trường, và chọn người đồng hành cho vị trí phó tổng thống là Gibran Rakabuming Raka, con trai cả của tổng thống mới mãn nhiệm Joko Widodo.

Theo Hãng tin Reuters, áp phích chào mừng nhà lãnh đạo mới được treo khắp đường phố Jakarta và hàng ngàn người ủng hộ sẽ đổ ra đường ăn mừng.

Cảnh sát và quân đội Indonesia đã áp dụng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt, triển khai ít nhất 100.000 nhân lực trên khắp thành phố, bao gồm cả lính bắn tỉa và các đơn vị chống bạo động.

Ông Prabowo dự kiến sẽ gặp gỡ các lãnh đạo và quan chức nước ngoài, bao gồm khoảng 20 nguyên thủ quốc gia tại dinh tổng thống cùng ngày.

Trung Quốc cho biết cử Phó chủ tịch Hàn Chính đến dự lễ nhậm chức, trong khi phái đoàn từ Mỹ do đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Linda Thomas-Greenfield dẫn đầu.

Sau khi nắm quyền, ông Prabowo bắt đầu thực hiện mục tiêu tăng tốc tăng trưởng kinh tế của Indonesia lên 8% từ mức hiện tại là 5%, giúp nước này tự cung tự cấp trong sản xuất các mặt hàng chủ lực và tăng cường vai trò tích cực hơn trên trường quốc tế.

T.H

Trong cuộc hội kiến tối 12-10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lý Cường đã nhất trí ưu tiên thúc đẩy hợp tác kết nối đường sắt.

Vấn đề này sau đó tiếp tục được nêu ra tại cuộc hội đàm ngày 13-10 giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Lý Cường cùng nhiều đề xuất khác trong hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch…

Tăng cường kết nối giao thông

Thời gian qua, việc hợp tác kết nối giao thông, trong đó có đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc, đã sôi động trở lại. Đáng chú ý trong đó dự án ba tuyến đường sắt kết nối miền Bắc Việt Nam với Trung Quốc là Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Lạng Sơn – Hà Nội và Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng.

Tại hội đàm ngày 13-10, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên tiếp tục phối hợp triển khai hiệu quả các văn kiện về hợp tác đường sắt đã ký kết, hợp tác phát triển ngành công nghiệp đường sắt hiện đại.

Đi vào cụ thể, ông đề nghị Trung Quốc cung cấp vốn vay ưu đãi, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực để triển khai ba tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn nói trên.

Để giao thương hai nước thuận lợi hơn nữa, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng cho rằng cần nâng cao hiệu suất thông quan tại các cửa khẩu, thúc đẩy nâng cấp “kết nối mềm” về hải quan thông minh.

Ngoài ra cần tích cực phối hợp nghiên cứu, đề xuất các mô hình mới để triển khai hợp tác kinh tế qua biên giới Việt Nam – Trung Quốc.

Tán thành và đánh giá cao các đề xuất hợp tác của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Thủ tướng Lý Cường khẳng định Trung Quốc sẽ tiếp tục mở cửa hơn nữa thị trường cho hàng hóa Việt Nam, nhất là nông thủy sản, hoa quả chất lượng cao và phối hợp tạo điều kiện thuận lợi về kiểm dịch, thông quan hàng hóa cũng như giải quyết vướng mắc về chính sách.

Ông Lý cũng đề nghị hai bên tăng cường kết nối chiến lược, nhất là về cơ sở hạ tầng giao thông; thúc đẩy hợp tác về kinh tế – thương mại, đầu tư, nhất là trong lĩnh vực sản xuất, chế tạo, nông nghiệp, hợp tác duy trì chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất.

Thực tế tại tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc diễn ra trong ngày 13-10, với sự tham dự của hai thủ tướng đã cho thấy rõ mong muốn của các doanh nghiệp Trung Quốc. Theo đó, họ mong được tham gia các dự án phát triển hạ tầng của Việt Nam như các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam của Việt Nam.

Đồng thời họ cũng muốn có hợp tác trong xây dựng thành phố thông minh, sản xuất thông minh, xây dựng các trung tâm dữ liệu, phát triển thương mại điện tử… để cùng Việt Nam phát triển xanh, bền vững.

Lợi ích cho cả hai nước và khu vực

Các nước như Việt Nam, theo tờ The Economist, hấp dẫn các công ty đường sắt Trung Quốc bởi hệ thống đường sắt quốc gia của nước này đã gần như hoàn chỉnh và hiện đại. Phần lớn 10 văn kiện được trao hôm 13-10 dưới sự chứng kiến của hai thủ tướng là trong lĩnh vực “kết nối cứng” và “kết nối mềm” hai nền kinh tế.

Có hai văn kiện đáng chú ý trong hợp tác đường sắt là bản ghi nhớ (MoU) về phương án kỹ thuật kết nối đường sắt giữa ga Lào Cai (Việt Nam) và ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc); biên bản khảo sát hiện trường nghiên cứu tính khả thi dự án viện trợ lập quy hoạch các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Đồng Đăng – Hà Nội và Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng.

Hai MoU này là minh chứng cụ thể cho đánh giá trước đó của hai thủ tướng tại hội đàm là kết nối chiến lược giữa hai nước, nhất là kết nối giao thông, thời gian qua đã được đẩy nhanh. Đồng thời, các MoU này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tháo gỡ những vướng mắc, tăng vận chuyển hàng hóa giữa hai nước thời gian tới.

Từ khi tuyến đường sắt liên vận đầu tiên hoạt động vào năm 2017, đến nay Việt Nam và Trung Quốc đã có ba tuyến đường sắt liên vận quốc tế. Song do khó khăn về hạ tầng, nhất là khác biệt về khổ đường sắt nên việc vận chuyển chưa đáp ứng được nhu cầu.

Lợi ích là mang tính hai chiều. Với Việt Nam là cơ hội nâng cấp hạ tầng đường sắt, mở đường cho hàng hóa, nhất là nông sản, đi vào thị trường Trung Quốc nhanh hơn với chi phí rẻ hơn.

Ở chiều ngược lại, theo đánh giá của tờ The Economist, việc cải thiện vận chuyển hàng hóa sẽ có lợi cho các công ty Trung Quốc đang chuyển nhà máy đến Việt Nam và Đông Nam Á.

Chẳng hạn, linh kiện điện tử từ Trung Quốc có thể được cung cấp kịp thời cho các nhà máy lắp ráp điện tử tại Việt Nam.

Hàng hóa ở các tỉnh phía nam Trung Quốc cũng sẽ được vận chuyển đến thành phố biển Hải Phòng, từ đó tỏa ra thế giới với chi phí và thời gian ít hơn do các cảng của Hải Phòng nằm gần những tỉnh này hơn nhiều so với các cảng ở phía đông của Trung Quốc.
“Kết nối mềm” để tăng hiệu quả vận chuyển

Cũng tại Hà Nội ngày 13-10, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã chứng kiến việc trao MoU thành lập nhóm công tác nghiên cứu mô hình xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới Việt Nam – Trung Quốc; kế hoạch hành động giữa hải quan hai bên sau thỏa thuận công nhận “doanh nghiệp ưu tiên” lẫn nhau và MoU về triển khai dịch vụ thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam – Trung Quốc.

Đây là những văn kiện góp phần tăng “kết nối mềm” giữa hai nền kinh tế, góp phần cùng “kết nối cứng” là đường sắt tăng hiệu quả vận chuyển hàng hóa giữa hai nước, nhất là nông sản, linh kiện điện tử, thiết bị cơ khí cho sản xuất và tiêu dùng trong thời gian tới.

T.H

Chiến dịch tranh cử của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã yêu cầu tăng cường thêm nguồn lực, bao gồm cả máy bay quân sự, để bảo vệ ứng viên đảng Cộng hòa trong những tuần cuối cùng trước ngày bầu cử.

Sau hai nỗ lực ám sát ông Trump trong những tháng gần đây, chiến dịch tranh cử của cựu tổng thống đã liên lạc với Nhà Trắng và Cơ quan Mật vụ để yêu cầu thêm nguồn lực quân sự trong việc bảo vệ ứng viên tổng thống.

Khi được hỏi về thông tin trên, Tổng thống Joe Biden tuyên bố ông đã chỉ đạo các nhà chức trách cung cấp cho ông Trump “tất cả những gì ông ấy cần”, “miễn là ông ấy không yêu cầu máy bay chiến đấu F-15”.

“Tôi đã chỉ đạo các nhà chức trách cung cấp cho ông ấy mọi thứ mà ông ấy cần, như thể ông ấy là một tổng thống đương nhiệm. Cung cấp cho ông ấy mọi thứ mà ông ấy cần”, ông Biden nêu rõ.

Yêu cầu về nguồn lực quân sự bảo vệ ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa bao gồm máy bay và phương tiện để phục vụ cho hoạt động đi lại của ông Trump giữa các sự kiện vận động tranh cử và mở rộng quy định về hạn chế bay tại nhà riêng và các cuộc mít tinh của ông.

Tuy nhiên, các báo cáo của New York Times, Washington Post và CNN không đề cập đến việc liệu chiến dịch tranh cử của đảng Cộng hòa có muốn hỗ trợ máy bay chiến đấu để hộ tống ông Trump hay không.

Đối thủ tranh cử tổng thống của ông Trump, Kamala Harris, được Lính thủy đánh bộ Mỹ bảo vệ với tư cách là Phó Tổng thống và sử dụng máy bay quân sự Mỹ được chỉ định là Không lực Hai.

Cơ quan Mật vụ, chịu trách nhiệm bảo vệ các ứng viên tổng thống, xác nhận họ đã nhận được yêu cầu tăng cường bảo vệ cho ông Trump, nhưng không tiết lộ chi tiết.

“Cựu tổng thống đang nhận được mức độ bảo vệ cao nhất”, một đại diện của cơ quan Mật vụ cho biết, lưu ý rằng cơ quan này sẽ tiếp tục điều chỉnh khả năng bảo vệ khi cần thiết để giải quyết các mối đe dọa đang xuất hiện.

Mật vụ Mỹ bị chỉ trích sau vụ ám sát đầu tiên nhằm vào ông Trump hồi tháng 7, dẫn đến việc giám đốc của cơ quan này phải từ chức. Kể từ đó, cơ quan Mật vụ đã tăng cường các biện pháp bảo vệ ông Trump, bao gồm việc sử dụng máy bay không người lái, công nghệ chống máy bay không người lái và các hệ thống bảo vệ và giám sát khác.

Ông Trump thoát chết trong gang tấc vào tháng 7 tại Butler, Pennsylvania, sau khi một nghi phạm 20 tuổi bắn những phát súng từ trên nóc tòa nhà, sượt qua tai ông Trump và khiến một khán giả thiệt mạng.

Vào tháng 9, một nghi phạm khác đã bị Mật vụ bắt giữ sau khi đối tượng này bị phát hiện gần sân golf của ông Trump ở Florida, dường như đang cố gắng thực hiện một vụ tấn công.

Tháng trước, ông Trump tuyên bố có “mối đe dọa lớn” từ Iran đối với tính mạng của ông sau khi ông và đội ngũ của mình gặp gỡ các đại diện từ Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI). Cơ quan này từ chối tiết lộ thông tin chi tiết về cuộc gặp, mặc dù chiến dịch tranh cử của ông Trump nói rằng họ tập trung vào “các mối đe dọa thực sự và cụ thể từ Iran nhằm ám sát ông trong nỗ lực gây bất ổn và gieo rắc hỗn loạn ở Mỹ”.

T.H

Theo Hãng tin AFP, ông No Kwang Chol từng tham gia phái đoàn của nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong các chuyến thăm Singapore năm 2018 và Việt Nam năm 2019 để đàm phán với cựu tổng thống Mỹ Donald Trump.

Cộng đồng quốc tế đã dự đoán Triều Tiên sẽ hủy bỏ thỏa thuận liên Triều quan trọng được ký kết năm 1991 trong cuộc họp tuần này, như một phần trong nỗ lực của ông Kim nhằm chính thức coi Hàn Quốc là quốc gia thù địch. Tuy nhiên, cuộc họp đã kết thúc vào ngày 8-10 mà không có đề cập nào đến bước đi này.

Chuyên gia Hong Min từ Viện Thống nhất quốc gia Hàn Quốc nhận định Triều Tiên có thể đang chờ kết quả cuộc bầu cử Mỹ vào tháng tới trước khi thay đổi lập trường đối với Hàn Quốc, đồng minh của Washington.

Ông cho rằng các quan chức Triều Tiên “có thể xem xét điều chỉnh mức độ sửa đổi hiến pháp để phù hợp với hướng đi của chính quyền Mỹ mới”.

Triều Tiên đã thông qua các sửa đổi hiến pháp liên quan đến luật công nghiệp nhẹ, tuổi lao động và tuổi bỏ phiếu tối thiểu. Trước đó, ông Kim Jong Un đã yêu cầu loại bỏ các điều khoản liên quan đến thống nhất trong hiến pháp và giải tán các cơ quan chuyên trách về cải thiện quan hệ với Hàn Quốc.

Trong tuần này, ông Kim Jong Un cho biết Triều Tiên “không có ý định tấn công Hàn Quốc”, khi ông sử dụng tên chính thức của nước này, điều mà một số nhà phân tích cho là dấu hiệu hạ giọng so với những tuyên bố gay gắt trước đây.

Việc bổ nhiệm ông No Kwang Chol diễn ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc tuyên bố rằng binh lính Triều Tiên có thể đang tham chiến ở Ukraine cùng với quân đội Nga, và một số người đã thiệt mạng.

Căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đã gia tăng trong năm nay, với một loạt các vụ thử tên lửa và nỗ lực của Bình Nhưỡng nhằm thay đổi cách thức tiếp cận với Hàn Quốc.

Nhiều người dự đoán Bình Nhưỡng sẽ loại bỏ các điều khoản trong hiến pháp về “thống nhất” giữa hai miền Triều Tiên, theo những phát biểu của ông Kim Jong Un vào tháng 1.

Hãng thông tấn Triều Tiên KCNA cũng không đề cập đến việc thay đổi luật để gọi Hàn Quốc là “kẻ thù chính” hoặc những từ ngữ tương tự, cũng như không có sự rõ ràng về ranh giới lãnh thổ giữa hai quốc gia, dù quan hệ căng thẳng vẫn tiếp diễn.

T.H

Tờ Philippine Daily Inquirer hôm nay 6.10 đưa tin một số thượng nghị sĩ hôm 5.10 đã cảnh báo với bà Alice Guo rằng bà sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề pháp lý hơn nếu khăng khăng khẳng định mình là người Philippines và coi thường luật bầu cử của đất nước bằng cách cố gắng giành lại ghế thị trưởng Bamban thuộc tỉnh Tarlac trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 5.2025.

Theo luật sư của bà Alice Guo, bị nghi là một công dân Trung Quốc tên là Guo Hua Ping, bà Guo dự định tranh cử vào vị trí tương tự mà bà đã bị Văn phòng Thanh tra bãi nhiệm vào tháng 8 vì hành vi sai trái nghiêm trọng và bị xem vĩnh viễn không đủ tư cách giữ chức vụ công.

Cựu thị trưởng Philippines nghi là người Trung Quốc muốn tái tranh cử

Thượng nghị sĩ Philippines Sherwin Gatchalian đã ủng hộ quan điểm của bà Hontiveros, cho biết thêm Ủy ban Bầu cử (Comelec) đã xác định rằng bà Guo, đang bị giam giữ tại Nhà tù thành phố Pasig về cáo buộc buôn người, không đủ điều kiện để ứng tuyển vào chức vụ công vì là người nước ngoài. Đó là lý do Comelec đã khởi kiện bà Guo về hành vi trình bày sai tài liệu, theo ông Gatchalian.

“Comelec nên nhanh chóng loại bỏ bà ấy vì họ đã thông qua nghị quyết khởi tố Guo vì bà ấy không phải là người Philippines”, ông Gatchalian nhấn mạnh. Ông cho biết thêm ban tìm hiểu sự thật của Comelec đã xác định rằng dấu vân tay của bà Guo trong tài liệu bầu cử của bà khớp với dấu vân tay của Guo Hua Ping.

“Điều đó chỉ có nghĩa là Alice Guo và Guo Hua Ping là cùng một người. Người nước ngoài không được phép tranh cử làm thị trưởng hoặc thậm chí là quan chức của hội đồng barangay (đơn vị hành chính nhỏ nhất ở Philippines)”, ông Gatchalian nhấn mạnh.

T.H