Theo số liệu do Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 20/1, nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc vào Mỹ đã giảm mạnh gần 44% trong tháng 12 so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 21,1 tỷ USD. Ngược lại, lượng hàng xuất khẩu từ Đài Loan sang Mỹ tăng hơn gấp đôi trong cùng kỳ, đạt 24,7 tỷ USD.

Sự gia tăng mạnh mẽ của hàng hóa Đài Loan phản ánh việc mở rộng quy mô cung ứng chip và máy chủ cho các công ty AI. Xu hướng này đã làm thay đổi sâu sắc cấu trúc thương mại của Đài Loan và đưa nền kinh tế gần 1 nghìn tỷ USD của họ trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới.

Năm 2023, Đài Loan xuất khẩu sang Trung Quốc nhiều hơn sang Mỹ hoặc bất kỳ quốc gia nào khác. Tuy nhiên, trong năm vừa qua, lượng hàng hóa vận chuyển từ hòn đảo này vượt Thái Bình Dương sang Mỹ đã tăng lên mức gấp đôi so với lượng hàng đi qua eo biển Đài Loan.

Trong khi các nhà xuất khẩu Trung Quốc ngày càng đa dạng hóa thị trường ngoài Mỹ do mức thuế cao hơn nhiều từ chính quyền Tổng thống Trump, các doanh nghiệp Đài Loan lại đi theo hướng ngược lại khi Mỹ chiếm gần 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của Đài Loan trong năm ngoái.

Ngay cả khi các doanh nghiệp Trung Quốc tìm cách né tránh thuế quan bằng cách mở rộng sang các thị trường khác hoặc chuyển hàng qua nước thứ ba, thương mại trực tiếp giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chứng kiến sự sụt giảm đáng kể.

Dữ liệu mới cũng cho thấy những giới hạn trong nỗ lực cân bằng thương mại toàn cầu của Washington. Trong tháng 12, Mỹ ghi nhận thâm hụt thương mại 12,7 tỷ USD với Trung Quốc, đứng sau Liên minh châu Âu, Đài Loan và Mexico.

Tính chung cả năm, thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc giảm 93,4 tỷ USD xuống còn 202,1 tỷ USD vào năm 2025. Ngược lại, mức thâm hụt với Đài Loan tăng hơn gấp đôi, lên gần 147 tỷ USD.

Đài Bắc cho biết xuất khẩu được thúc đẩy bởi nhu cầu tăng mạnh đối với các sản phẩm công nghệ của hòn đảo. Riêng trong tháng 12, lượng xuất khẩu nhóm “sản phẩm thông tin, truyền thông và nghe nhìn” sang Mỹ đã tăng 200,7% so với cùng kỳ năm trước.

Tuần trước, Đài Bắc đã ký thỏa thuận thương mại với Washington, theo đó mức thuế “có đi có lại” sẽ giảm từ 20% xuống 15%. Đồng thời, các sản phẩm bán dẫn có thể được xuất khẩu sang Mỹ mà không phải chịu thuế trong phạm vi hạn ngạch cụ thể.

Thỏa thuận thương mại mới cùng sự lạc quan xoay quanh làn sóng bùng nổ AI đã khiến cơ quan thống kê Đài Bắc nâng mạnh dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 lên 7,71%, từ mức 3,54% trước đó.

Những thay đổi nhanh chóng trong dòng chảy thương mại cho thấy sự dịch chuyển cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó nhu cầu đối với công nghệ AI và chính sách thương mại của Mỹ đang đóng vai trò quyết định, đồng thời tái định hình vị thế kinh tế của các nền kinh tế châu Á trong kỷ nguyên công nghệ mới.

T.P

Lần đầu tiên, Nga được ghi nhận đã thực hiện đồng thời ba vụ chuyển tải khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giữa các tàu (ship-to-ship – STS) tại vùng biển Bắc Cực. Động thái này cho thấy Moscow đang tăng cường hoàn thiện hệ thống hậu cần hàng hải nhằm duy trì xuất khẩu khí đốt, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây vẫn tiếp tục nhắm vào lĩnh vực năng lượng.

Theo dữ liệu vận chuyển và theo dõi vệ tinh, ba hoạt động chuyển tải diễn ra tại khu vực Murmansk – trung tâm then chốt trong chuỗi xuất khẩu LNG Bắc Cực của Nga. Hai vụ được thực hiện tại đơn vị lưu trữ nổi Saam (FSU Saam), nơi LNG từ dự án Arctic LNG 2 được dỡ xuống và bốc xếp lại để tiếp tục hành trình. Vụ còn lại diễn ra gần đảo Kildin, liên quan đến nguồn hàng từ dự án Yamal LNG.

Tại FSU Saam, tàu phá băng lớp Arc7 Christophe de Margerie đã vận chuyển một lô hàng có nguồn gốc từ Arctic LNG 2. Song song, tàu chở LNG thông thường Arctic Metagaz tiếp nhận khí hóa lỏng để vận chuyển tiếp, với điểm đến được cho là cảng Beihai LNG của Trung Quốc – nơi đến nay được xác nhận là điểm nhập khẩu các lô hàng từ dự án này. Dữ liệu cho thấy một hoạt động chuyển tải kép tương tự cũng đã diễn ra tại FSU Saam vào đầu tháng 1.

Trong khi đó, tàu Arc7 Nikolay Urvantsev, vận chuyển LNG từ Yamal LNG, đã thực hiện chuyển tải tại khu neo đậu Kildin phía đông Murmansk. Lô hàng sau đó có thể được đưa tới châu Âu hoặc châu Á thông qua tàu chở LNG thông thường Phecda.

Murmansk từ lâu được xem là mắt xích quan trọng trong hệ thống logistics LNG của Nga. Các hoạt động STS tại đây cho phép kết nối đội tàu phá băng chuyên dụng – có khả năng hoạt động trong điều kiện băng giá khắc nghiệt – với đội tàu chở LNG toàn cầu, qua đó tối ưu chi phí và mở rộng điểm đến xuất khẩu.

Các dự án LNG tại Bắc Cực, đặc biệt là Novatek dẫn đầu dự án Yamal LNG, đã trở thành nguồn thu xuất khẩu quan trọng của Nga bên cạnh dầu mỏ. Kể từ khi đi vào vận hành năm 2017, Yamal LNG đã xuất khẩu hàng chục triệu tấn khí hóa lỏng. Trong khi đó, Arctic LNG 2 được thiết kế nhằm mở rộng đáng kể công suất khai thác từ các mỏ khí trên bán đảo Yamal và Gydan, phục vụ thị trường châu Âu và châu Á.

Dù Mỹ, Liên minh châu Âu và các nước đồng minh đã áp đặt nhiều vòng trừng phạt, việc hạn chế xuất khẩu LNG được đánh giá phức tạp hơn so với khí đốt qua đường ống, do phụ thuộc vào mạng lưới vận tải biển đa tầng và đội tàu chuyên dụng.

Dữ liệu thương mại cho thấy trong tháng 1/2026, châu Âu đã mua khoảng 93% sản lượng LNG của Yamal LNG – mức cao kỷ lục. Giới giao dịch nhận định xu hướng này phản ánh nỗ lực tích trữ nguồn cung trước khi lệnh cấm nhập khẩu LNG của Nga từ EU dự kiến có hiệu lực vào tháng 1/2027. Tính chung năm 2026, nhập khẩu LNG từ Yamal vào EU tăng 8% so với cùng kỳ.

Các lệnh trừng phạt cũng khiến hoạt động của Arctic LNG 2 gặp nhiều thách thức, buộc dự án phải dựa vào kho nổi, chuyển tải STS và đội tàu dự phòng. Trong năm 2024, một số tàu liên quan từng bị ghi nhận tắt hoặc làm sai lệch tín hiệu AIS. Tuy nhiên, các hoạt động gần đây diễn ra công khai hơn, cho thấy mạng lưới vận chuyển đã được thiết lập ổn định hơn.

Giới quan sát nhận định việc chưa xuất hiện thêm biện pháp trừng phạt mới từ Mỹ đối với các đầu mối tiếp nhận LNG có thể đã tạo dư địa để Nga củng cố tuyến xuất khẩu Bắc Cực. Ba vụ chuyển tải đồng thời lần này được xem là dấu hiệu cho thấy Moscow tiếp tục tìm cách duy trì dòng chảy LNG ra thị trường toàn cầu trong bối cảnh môi trường địa chính trị còn nhiều biến động.

T.P

Theo số liệu do Văn phòng Thống kê Liên bang Đức (Destatis) công bố ngày 20/2, Trung Quốc đã vượt Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Đức.

Theo số liệu của Destatis, tổng kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu giữa 2 nước năm ngoái đạt 251,8 tỷ euro (296,6 tỷ USS), tăng 2,1%.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Đức từ năm 2016 đến 2023. Năm 2024, Mỹ tạm thời nắm giữ vị trí này.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng dự kiến sẽ thăm Trung Quốc vào tuần tới nhằm thảo luận về thương mại và các vấn đề khác.

Năm ngoái, Đức nhập khẩu hàng hóa trị giá 170,6 tỷ euro từ Trung Quốc, tăng 8,8% so với năm trước. Hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Đức chủ yếu là thiết bị xử lý dữ liệu, thiết bị điện và máy móc.

Trong khi đó, xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc năm ngoái đạt 81,3 tỷ euro, giảm 9,7% so với năm trước.

Năm 2025, Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ 2 của Đức, với kim ngạch song phương đạt 240,5 tỷ euro, giảm 5% so với năm trước.

Xuất khẩu của Đức sang Mỹ giảm vào năm ngoái, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia, trong đó có Đức.

Năm ngoái, Đức đã xuất khẩu hàng hóa trị giá 146,2 tỷ euro sang Mỹ, giảm 9,4%. Trong số các lĩnh vực giảm nhiều nhất là ô tô và phụ tùng ô tô, với mức giảm 17,8%.

Đức hiện là nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới, với dân số hơn 83 triệu người.

T.P

Kỉ lục nối tiếp kỷ lục
Từ đầu năm 2026 đến nay, kể từ khi chính thức được chuyển giao và vận hành cho Sun Group, Cảng HKQT Phú Quốc liên tục xác lập những cột mốc ấn tượng. Kỷ lục nối tiếp kỷ lục phản ánh đà tăng trưởng mạnh mẽ của hàng không và du lịch đảo Ngọc.

Chỉ trong giai đoạn từ 1.1 – 19.2, Cảng Phú Quốc đã đón tổng cộng 2.044 chuyến bay quốc tế. Có những ngày cao điểm, số chuyến quốc tế đạt 47 chuyến/ngày. Đỉnh điểm là ngày 14.2, khi Cảng ghi nhận 50 chuyến bay quốc tế trong một ngày, với hơn 18.000 lượt hành khách quốc tế – mức khai thác quốc tế cao nhất kể từ khi sân bay đi vào hoạt động năm 2012.

Cao điểm Tết Nguyên đán tiếp tục nối dài chuỗi tăng trưởng. Riêng 18.2 (mùng 2 tết), sân bay đón tổng cộng 93 chuyến bay đến, gồm 47 chuyến nội địa và 46 chuyến quốc tế – một trong những ngày có sản lượng khai thác cao nhất trong lịch sử. Tổng lượng hành khách trong ngày đạt gần 31.000 lượt.

Tính chung từ 27 tháng chạp đến mùng 3 tết (âm lịch), sân bay Phú Quốc đã phục vụ 502 chuyến bay với 166.217 lượt hành khách, trong đó khách quốc tế chiếm tới 60%. Các tuyến Hà Nội và TP.HCM duy trì tần suất cao, trong khi thị trường quốc tế tiếp tục tăng trưởng mạnh, khẳng định vai trò cửa ngõ quốc tế ngày càng rõ nét của Phú Quốc.

Chủ động kiểm soát vận hành
Điều đáng chú ý, giữa áp lực sản lượng tăng cao, công tác vận hành vẫn được tổ chức chủ động và kiểm soát chặt chẽ. Ông Nguyễn Bá Quân – Giám đốc Cảng HKQT Phú Quốc, Công ty CP Cảng hàng không Mặt Trời, Tập đoàn Sun Group cho biết: “Chúng tôi xác định ngay từ đầu rằng tăng trưởng sản lượng phải đi cùng với kiểm soát vận hành. Việc chuyển giao không làm gián đoạn hoạt động, ngược lại là cơ hội để chúng tôi tiếp cận theo tư duy chủ động hơn, chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực điều hành”.

Để phục vụ hiệu quả cao điểm Tết Nguyên đán 2026, Cảng đã xây dựng phương án khai thác theo hướng đồng bộ và linh hoạt; nhân sự, phương tiện và trang thiết bị được tăng cường; toàn bộ hạ tầng và quy trình vận hành được rà soát để điều chỉnh phù hợp với lưu lượng thực tế.

Tại các khu vực dễ phát sinh ùn tắc như quầy check-in, khu soi chiếu an ninh và băng chuyền hành lý, quy trình được tổ chức lại theo hướng phân luồng rõ ràng, bố trí tăng cường nhân sự theo từng khung giờ cao điểm. Nhờ đó, dù lưu lượng tăng cao, thời gian chờ đợi vẫn được kiểm soát.

Ông Nguyễn Bá Quân nhấn mạnh: “Chúng tôi đã chủ động nhận diện sớm xu hướng tăng trưởng và xây dựng các kịch bản khai thác tương ứng. Vì vậy, dù sản lượng tăng mạnh, Cảng luôn duy trì trạng thái sẵn sàng cao”.

Song song với công tác điều hành, sân bay Phú Quốc đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm hành khách. Hệ thống Wi-Fi được bổ sung và mở rộng, tín hiệu 4G/5G được tăng cường, màn hình hiển thị thông tin chuyến bay được nâng cấp; các quầy check-in và băng chuyền hành lý được tối ưu kết nối. Từ 1.1, hình thức thu phí tự động không dừng tại khu vực ra vào sân bay được áp dụng, góp phần giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả điều tiết phương tiện.

Không gian nhà ga cũng được duy trì sạch sẽ, ngăn nắp và trang trí đón Tết đồng bộ, tạo cảm giác thân thiện, chu đáo ngay từ điểm chạm đầu tiên. Theo Giám đốc Cảng Phú Quốc, “Chúng tôi xác định mỗi điểm chạm dịch vụ không chỉ là quy trình vận hành, mà còn là cơ hội để tạo nụ cười cho hành khách. Dù đông hơn, nhưng trải nghiệm phải tốt hơn”.

Chuỗi kỷ lục nối tiếp kỷ lục trong những tháng đầu năm không chỉ phản ánh sức hút mạnh mẽ của Phú Quốc, mà còn là “bước thử lửa” quan trọng cho năng lực tổ chức khai thác trong giai đoạn mới hướng tới APEC 2027 khi dự kiến 10.000 – 12.000 lãnh đạo cấp cao các nước, doanh nghiệp hàng đầu thế giới quy tụ về Phú Quốc. Việc duy trì vận hành ổn định giữa áp lực cao điểm được xem là nền tảng quan trọng để Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc sẵn sàng cho nhiệm vụ quốc gia này.

T.P

“Red! Giỏi lắm!” – trung úy Đặng Xuân Hoạt vừa nói, vừa vuốt nhẹ cổ chú ngựa hung đỏ mang tên Red đang đứng yên giữa thao trường Sông Công (Thái Nguyên). Buổi sáng mùa đông se lạnh, sương còn vương trên mái chuồng, mặt đất vẫn ẩm sương đêm. Red khẽ lắc đầu, nhịp thở đều đặn, ánh mắt dõi theo từng cử động quen thuộc của người lính trẻ đã gắn bó với mình suốt 5 năm.

Với Hoạt, Red không chỉ là một con ngựa nghiệp vụ; đó là “đồng đội” – người bạn đã cùng anh qua hàng nghìn giờ huấn luyện, những buổi tập căng thẳng và cả những khoảnh khắc thiêng liêng dưới lễ đài quốc gia. Ít ai biết rằng, phía sau hình ảnh uy nghi của lực lượng kỵ binh trong những lễ duyệt binh, diễu hành trọng đại là một hành trình dài, lặng lẽ và đầy thử thách – bắt đầu từ những con ngựa hoang trên thảo nguyên Mông Cổ.

Giống ngựa nổi tiếng
Trung đoàn Cảnh sát cơ động Kỵ binh (Bộ Công an) được thành lập ngày 15/1/2020, đánh dấu lần đầu tiên lực lượng công an Việt Nam có một đơn vị kỵ binh chính quy, hiện đại, chuyên đảm nhiệm tuần tra, kiểm soát, chống bạo loạn và thực hiện nghi lễ cấp Nhà nước.

Những ngày đầu, mọi thứ gần như bắt đầu từ con số không. Thượng tá Dương Phương Nam, Phó trưởng đoàn Kỵ binh, nhớ lại thời điểm ấy như một cuộc “đi ngược dòng”. Anh là một trong những cán bộ trực tiếp sang Mông Cổ tiếp nhận đàn ngựa do Nhà nước Mông Cổ trao tặng.

“Chúng tôi tiếp nhận 105 con ngựa, đưa về Sông Công để bắt đầu quá trình huấn luyện”, thượng tá Nam kể.

Thách thức lớn nhất không chỉ là huấn luyện mà còn là sự thích nghi khí hậu. Ngựa Mông Cổ vốn quen với môi trường lục địa khô lạnh, mùa đông xuống âm hàng chục độ. Khi về Việt Nam, chúng phải làm quen khí hậu nhiệt đới nóng ẩm – điều kiện hoàn toàn khác biệt.

Những chú ngựa rụng lớp lông mùa đông dày để thay bằng lớp lông mỏng. Tập tính, cách ăn uống cũng thay đổi: từ việc bới tuyết tìm cỏ sang đứng ăn cỏ tươi, cỏ khô do chiến sĩ chuẩn bị.

“Đó là quá trình ‘nhập gia tùy tục’ rất bản năng. Ngựa không nói được, nhưng cơ thể chúng tự thích nghi”, thượng tá Nam nói và cho biết việc lựa chọn giống ngựa Mông Cổ không phải ngẫu nhiên. Đây là giống ngựa nổi tiếng về sức bền, khả năng chịu kham khổ, thích nghi cao và đặc biệt trung thành – những phẩm chất phù hợp nhiệm vụ của lực lượng vũ trang.

“Thân hòa” để thuần hóa ngựa hoang
Phần lớn số ngựa đưa về Việt Nam chưa qua thuần dưỡng. Chúng nhút nhát, dễ hoảng sợ trước tiếng động mạnh, đám đông hay phương tiện giao thông.

“Nhìn thì dũng mãnh, nhưng gặp tiếng còi xe hay tiếng nổ là bản năng chạy ngay”, thượng tá Nam kể.

Huấn luyện vì thế tuyệt đối không được nóng vội. Từng bước một: làm quen với con người, dây cương, yên ngựa; rồi tiếp xúc với tiếng súng, tiếng nổ, đám đông hỗn loạn. Nhiều bài tập phải lặp lại hàng tháng.

Trung đoàn phối hợp các chuyên gia của Bộ NN&PTNT và Trường Xiếc Việt Nam để hoàn thiện giáo trình huấn luyện, vừa làm vừa điều chỉnh theo thực tế.

“Chúng tôi gọi đó là ‘thân hòa’ – làm cho ngựa coi mình là người thân. Khi nó tin, nó mới nghe”, thượng tá Nam nói.

Song song với huấn luyện là chế độ nuôi dưỡng bán hoang dã: ngựa được thả theo đàn để giữ tập tính tự nhiên, tránh đồng huyết và đảm bảo sức khỏe lâu dài.

Ở thao trường, trung úy Hoạt lại cúi xuống chỉnh dây cương cho Red. Trước khi về kỵ binh, anh từng công tác tại Tiểu đoàn Cảnh sát Đặc nhiệm số 1. Nghe tin thành lập lực lượng kỵ binh, chàng lính trẻ khi đó mới ngoài 20 chủ động đăng ký.

“Tôi thích động vật từ nhỏ. Ngựa là loài hoàn toàn mới, vừa tò mò vừa háo hức”, Hoạt tâm sự.

Red là con ngựa đầu tiên Hoạt thuần dưỡng. Cao khoảng 1m45, nặng gần 385kg, Red có thần kinh mạnh, ít nhát, giữ được sự ổn định khi ra môi trường bên ngoài.

Những ngày đầu không hề dễ dàng. Red từng nổi nóng, phá phách, khó điều hành bằng dây cương. Hoạt phải vừa nghiêm khắc, vừa kiên nhẫn.

“Phải vừa ‘dỗ’ vừa ‘răn’. Vuốt ve, nói chuyện, nhưng cũng có lúc phải giật cương để nó hiểu ai là người chỉ huy”, Hoạt kể.

Giữa người và ngựa, sự gắn bó lớn dần. Hoạt thuộc từng thói quen nhỏ của Red: khi nào căng thẳng, khi nào thoải mái. Những lời khen tưởng chừng đơn giản như “Red giỏi” trở thành cầu nối vô hình giữa hai đồng đội.

Tai nạn nghề nghiệp là điều khó tránh. Hoạt từng ngã ngựa trong một buổi tập phi nước đại, mặt rách sâu phải khâu nhiều mũi. Vết sẹo đến giờ vẫn còn.

“Ngựa là loài luôn sống trong cảnh bị săn đuổi nên rất nhạy cảm. Nếu mình nóng nảy, nó sẽ sợ. Chỉ khi mình bình tĩnh, kiên trì, nó mới chịu ở lại”, Hoạt nói.

Suốt 5 năm, Hoạt kiên trì chăm sóc, trò chuyện, tắm chải, học cách hiểu từng nhịp thở của Red. Để rồi hôm nay, Red không chỉ là chiến mã, mà còn là “khối trưởng” uy nghiêm – cùng Hoạt đi qua những thời khắc lịch sử của đất nước. Khoảnh khắc anh nhớ nhất là ngày 2/9, trong lễ diễu binh đi qua Quảng trường Ba Đình.

“Được cưỡi ngựa đi qua Lăng Bác là vinh dự lớn trong cuộc đời”, Hoạt xúc động.

Chiến sĩ thầm lặng phía sau bước phi uy nghi
Nếu huấn luyện viên là người đưa ngựa ra ánh sáng thao trường, thì phía sau họ là những cán bộ thú y âm thầm giữ cho đàn ngựa đủ sức khỏe.

Trung úy Trương Đình Tuấn, cán bộ thú y của Trung đoàn, phụ trách theo dõi toàn bộ đàn ngựa. Sau khi tốt nghiệp cao đẳng thú y và nhập ngũ, anh tiếp tục được đào tạo chuyên sâu. “Ngựa ốm là không có giờ giấc”, Tuấn nói.

Mỗi ngày, đàn ngựa được cho ăn theo chế độ nghiêm ngặt: sáng cỏ tươi, chiều cám và cỏ, tối bổ sung cỏ khô. Con nào mệt là khám ngay, đo nhiệt độ, xét nghiệm máu.

Bệnh thường gặp nhất là ký sinh trùng đường máu do khí hậu nóng ẩm. Khi ngựa mắc bệnh, thú y phải lấy máu xét nghiệm sinh hóa để xác định và điều trị.

Những đêm ngựa trở dạ, cán bộ thú y gần như thức trắng. Tuấn đã đỡ không biết bao nhiêu ngựa con, đến mức “không nhớ nổi”.

Từ 105 con ban đầu, đàn ngựa nay đã sinh sản hơn 150 con, vẫn giữ giống thuần chủng Mông Cổ.

Chiều buông trên thao trường, ánh đèn vàng hắt ra từ nhà trực. Red đứng yên, khẽ dậm móng trên nền đất ẩm, hơi thở phả đều trong không khí lạnh.

Hoạt tháo yên, vuốt nhẹ bờm ngựa sẫm màu mồ hôi. “Red, hôm nay tốt rồi”, Hoạt nói nhỏ.

Giữa người lính và con ngựa không còn khoảng cách của mệnh lệnh hay giáo trình huấn luyện, chỉ còn sự tin cậy bồi đắp qua năm tháng.

“Có thể sau này mỗi người một nhiệm vụ khác”, Hoạt nói khẽ. “Nhưng với tôi, Red sẽ luôn là phần ký ức không thể thay thế”.

Ngoài kia, những bước chân kỵ binh vẫn đều đặn trên thao trường. Trong thinh lặng của buổi chiều muộn, Red và người lính trẻ đứng cạnh nhau, lặng lẽ, bền bỉ như cách họ đã cùng nhau đi qua những ngày dài huấn luyện và những khoảnh khắc trang nghiêm nhất của đất nước.

T.P

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phản ứng đầy giận dữ trước phán quyết của Tòa án Tối cao hôm 20/2 rằng ông không có quyền đơn phương áp thuế lên hàng nhập khẩu, công kích các thẩm phán và tuyên bố sẽ tiếp tục cuộc chiến thương mại toàn cầu vốn đã khiến thế giới căng thẳng suốt một năm qua.

Khẳng định không hề nao núng trước điều mà ông nhiều lần gọi là phán quyết “lố bịch”, ông Trump tuyên bố ngay lập tức áp thêm mức thuế 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia, bên cạnh các mức thuế hiện có. Luật cho phép ông áp dụng mức thuế này trong 150 ngày, dù quyết định có thể tiếp tục đối mặt với các thách thức pháp lý.

Phán quyết mang tính bước ngoặt với tỷ lệ 6-3 của Tòa Tối cao đã làm suy yếu đòn bẩy mà ông Trump và các đặc phái viên thương mại của ông sử dụng trong các cuộc đàm phán với chính phủ nước ngoài nhằm tái định hình quan hệ ngoại giao và thị trường toàn cầu.

Quyết định này ban đầu khiến các chỉ số chứng khoán Mỹ tăng vọt, trước khi chốt phiên chỉ tăng nhẹ khi giới phân tích cảnh báo về nguy cơ hỗn loạn mới trên thị trường toàn cầu trong lúc chờ đợi các bước đi tiếp theo của ông Trump.

Thỏa thuận thương mại và nguồn thu bị đặt dấu hỏi
Phán quyết đã đặt dấu hỏi đối với các thỏa thuận thương mại mà đặc phái viên của ông Trump đã đàm phán trong những tháng gần đây dưới sức ép đe dọa áp thuế cao. Nó cũng khiến tương lai của 175 tỷ USD mà ông Trump đã thu từ các nhà nhập khẩu Mỹ trở nên bất định, sau khi tòa án cho rằng ông đã diễn giải sai luật.

“Tôi xấu hổ vì một số thành viên của tòa án, thực sự xấu hổ, vì họ không có đủ dũng khí làm điều đúng đắn cho đất nước chúng ta”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng, phàn nàn rằng các quốc gia nước ngoài đang vui mừng trước phán quyết và “nhảy múa ngoài đường”.

Ông còn ám chỉ, không đưa ra bằng chứng, rằng đa số thẩm phán đã khuất phục trước ảnh hưởng nước ngoài: “Họ rất thiếu yêu nước và không trung thành với Hiến pháp của chúng ta. Theo tôi, tòa án đã bị tác động bởi các lợi ích nước ngoài và một phong trào chính trị nhỏ hơn nhiều so với mọi người nghĩ”.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng cách đây 13 tháng, ông Trump khẳng định ông có thứ mà tòa án gọi là “quyền lực đặc biệt để đơn phương áp thuế với mức độ, thời hạn và phạm vi không giới hạn”. Dẫn tình trạng khẩn cấp quốc gia, ông cho rằng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) cho phép ông đặt thuế ở bất kỳ mức nào ông lựa chọn.

Trong ý kiến do Chánh án John Roberts chấp bút, tòa án viện dẫn Hiến pháp Mỹ: “Quốc hội có quyền đặt và thu thuế, thuế quan, phí nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt”.

Lập luận của chính quyền ông Trump rằng họ đã tìm thấy một tình trạng khẩn cấp tương tự thời chiến để tạo ra kẽ hở pháp lý đã không thuyết phục được tòa.

“Chính phủ do đó thừa nhận, và buộc phải thừa nhận, rằng Tổng thống không có thẩm quyền vốn có để áp thuế trong thời bình”, ông Roberts viết. “Và họ cũng không bảo vệ các mức thuế bị thách thức như một sự thực thi quyền lực thời chiến của Tổng thống. Rốt cuộc, Mỹ không ở trong tình trạng chiến tranh với mọi quốc gia trên thế giới”

Dù phán quyết nêu rõ tổng thống đã vượt quá thẩm quyền, ông Trump vẫn nói với báo giới: “Thật lố bịch, nhưng không sao, vì chúng ta còn nhiều cách khác, rất nhiều cách khác”.

Bất ổn kinh tế gia tăng
Sau một năm các thông báo thuế quan thường mang tính đột ngột của ông Trump khiến thị trường và kinh tế toàn cầu chao đảo, phán quyết này cùng phản ứng của ông đã tái thổi bùng mức độ bất định mà các nhà kinh tế, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách từng hy vọng đã lùi lại phía sau.

“Tôi nghĩ điều này sẽ mở ra một giai đoạn bất định cao mới trong thương mại toàn cầu, khi mọi người cố gắng tìm hiểu chính sách thuế quan của Mỹ sẽ đi theo hướng nào”, Varg Folkman, nhà phân tích tại tổ chức nghiên cứu European Policy Centre, nhận định.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết phán quyết của tòa có thể mang lại những hệ quả trái chiều.

“Tòa Tối cao đã tước đi đòn bẩy của Tổng thống, nhưng theo một cách nào đó, họ khiến đòn bẩy còn lại trở nên cứng rắn hơn vì họ đồng ý rằng ông ấy có quyền áp đặt một lệnh cấm vận hoàn toàn”, ông Bessent nói trên chương trình “The Will Cain Show” của Fox News.

“Chúng ta sẽ quay lại cùng mức thuế với các quốc gia. Chỉ là theo cách ít trực tiếp hơn và hơi vòng vèo hơn”, ông nói.

Khi công bố mức thuế tạm thời 10% mới, ông Trump trở thành Tổng thống đầu tiên viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Tổng thống áp thuế tối đa 15% trong tối đa 150 ngày để xử lý “những vấn đề cơ bản về thanh toán quốc tế”. Tuy nhiên, bước đi này cũng có thể đối mặt với thách thức pháp lý. Các mức thuế như vậy chỉ có thể được gia hạn khi có sự cho phép của Quốc hội.

T.P

Quá tải “điểm nóng” du lịch mùa cao điểm

Kỳ nghỉ Tết kéo dài 9 ngày ghi nhận sức bật rõ rệt của du lịch nội địa. Tuy nhiên, song hành với con số tăng trưởng là áp lực lớn lên hạ tầng và dịch vụ tại nhiều địa phương.

Những hình ảnh cao tốc nườm nượp phương tiện, bến tàu ken kín người, bãi tắm đông nghịt phản ánh thực tế rằng du lịch tăng trưởng nhanh nhưng năng lực điều phối dòng khách chưa theo kịp.

Ông Nguyễn Văn Hiếu – Tổng Giám đốc Vitamin Tour & Events – cho biết, Tết năm nay doanh nghiệp ghi nhận lượng khách nội địa tăng khoảng 15-20% so với cùng kỳ.

“Các điểm đến phía Bắc như Sa Pa, Hạ Long, Hà Nội, Tràng An; miền Trung như Đà Nẵng; miền Nam như Đà Lạt, Nha Trang, Vũng Tàu, Phú Quốc đều đạt công suất rất cao trong những ngày đầu năm mới”, ông nói.

Theo ông Hiếu, bức tranh Tết 2026 sôi động hơn các năm trước cả về quy mô lẫn mức chi tiêu. Du khách sẵn sàng trả tiền cho dịch vụ tốt, song hành vi vẫn tập trung vào một số “điểm nóng” quen thuộc và một vài ngày cao điểm cố định. Đây chính là nguyên nhân khiến tình trạng quá tải lặp lại qua nhiều năm.

Điều tiết bằng công nghệ và liên kết vùng để tránh “vỡ trận”

Ông Hiếu cho rằng có ba nguyên nhân chính dẫn đến quá tải. Thứ nhất là tính mùa vụ rất cao của kỳ nghỉ Tết, khi nhu cầu dồn cục trong 5-7 ngày. Thứ hai là tâm lý lựa chọn điểm đến an toàn, có thương hiệu của du khách.

“Ví dụ, du khách miền Bắc thường có xu hướng du lịch nghỉ dưỡng hoặc tham quan mùa hoa nở ở khu vực Tây Bắc. Khách miền Trung thích đi biển Nha Trang, Đà Nẵng hoặc nghỉ dưỡng ở cố đô Huế, Hội An. Với du khách miền Nam, Vũng Tàu, Đà Lạt là điểm đến lỷ tưởng dịp Tết Nguyên đán”, ông Hiếu nói.

Cuối cùng, ông Hiếu cho rằng việc quy hoạch và phân bổ dòng khách chưa đồng đều, thiếu cơ chế điều tiết theo thời gian thực là nguyên nhân dẫn đến tình trạng quá tải, ùn ứ khách vào những ngày cao điểm.

“Quá tải không hẳn do thiếu tài nguyên, mà do thiếu công cụ quản lý và điều phối hiệu quả trong cao điểm”, ông nhấn mạnh.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, bài toán đầu tư hạ tầng cũng đầy thách thức. “Nếu đầu tư theo “đỉnh cao điểm” thì rủi ro dư thừa công suất trong 9-10 tháng thấp điểm là rất lớn, làm tăng chi phí cố định và kéo dài thời gian hoàn vốn. Ngược lại, nếu chỉ đầu tư theo nhu cầu trung bình, cao điểm sẽ dễ ‘vỡ trận’”, ông phân tích.

Vì vậy, theo ông Hiếu, giải pháp không phải mở rộng ồ ạt mà là phát triển hạ tầng linh hoạt, có thể điều chỉnh công suất theo mùa. Bên cạnh đó, cần tăng cường liên kết vùng để phân luồng khách sang điểm đến phụ cận, đồng thời đẩy mạnh sản phẩm trái mùa, sự kiện văn hóa – lễ hội quanh năm nhằm kéo giãn nhu cầu…

Đặc biệt, công nghệ được xem là chìa khóa điều tiết hành vi du khách.

“Bán vé theo khung giờ, giới hạn số lượng khách theo ngày, cung cấp dữ liệu thời gian thực về mật độ khách hay áp dụng chính sách giá linh hoạt theo thời điểm đều có thể góp phần điều tiết dòng khách. Khi du khách nhìn thấy rõ nguy cơ đông đúc hoặc chênh lệch giá cao điểm – thấp điểm, khách sẽ cân nhắc thay đổi lịch trình”, ông Hiếu nhận định.

Chuyên gia này cũng cho rằng điều quan trọng là các địa phương và doanh nghiệp cần chia sẻ dữ liệu với nhau, thay vì mỗi đơn vị vận hành riêng lẻ.

“Không thể quản lý du lịch cao điểm bằng tư duy hành chính truyền thống. Cần dữ liệu, công nghệ, kịch bản ứng phó và sự phối hợp đa bên. Nếu không, tăng trưởng nhanh sẽ đi kèm với rủi ro về hình ảnh điểm đến”, ông nói.

Tết 2026 cho thấy nhu cầu du lịch nội địa vẫn rất mạnh. Theo ông Hiếu, vấn đề của ngành hiện nay không còn là có khách hay không, mà là quản trị dòng khách như thế nào để tăng trưởng bền vững, bảo đảm trải nghiệm cho du khách và giữ gìn thương hiệu điểm đến trong dài hạn.

T.P

Sở Xây dựng TP Hải Phòng vừa có văn bản thông báo về việc 197 căn nhà ở thương mại thấp tầng hình thành trong tương lai đủ điều kiện được đưa vào kinh doanh tại dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới tại khu vực quận Dương Kinh và huyện Kiến Thụy, nay là phường Dương Kinh và xã Kiến Minh.

Trong đó, có 185 căn liền kề và 12 biệt thự, diện tích khoảng 63-283m2/căn. Số lượng căn được phép bán lần này tương đương 3% tổng nguồn cung nhà thấp tầng tại dự án.

Dự án do Công ty cổ phần Vinhomes làm chủ đầu tư.

Trước đó, Sở Xây dựng tiếp nhận văn bản của chủ đầu tư kèm theo hồ sơ, tài liệu liên quan, đề nghị thẩm định và chấp thuận thông báo các căn nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện đưa vào kinh doanh theo quy định của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.

Sở xác nhận 197 căn nhà ở thương mại thấp tầng, thuộc phân khu B.1 của dự án, đủ điều kiện được đưa vào kinh doanh. Các căn nhà này được xây dựng tại địa bàn phường Dương Kinh và xã Kiến Minh, thành phố Hải Phòng, với đầy đủ hồ sơ pháp lý về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường và nghiệm thu hạ tầng kỹ thuật theo quy định.

Sở Xây dựng cũng cho biết, hiện tại 19 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tương ứng với 197 căn nhà ở đang được chủ đầu tư thế chấp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank). Do đó, chủ đầu tư chỉ được ký hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai với khách hàng sau khi đã thực hiện giải chấp theo đúng quy định.

Khu đô thị Vinhomes Dương Kinh – Kiến Thụy có quy mô khoảng 240ha, nằm sát đường cao tốc 5B kết nối Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh. Tổng mức đầu tư của dự án là hơn 23.218 tỷ đồng (gần 1 tỷ USD).

Theo quy hoạch, Vinhomes sẽ dành 69,4ha đất cho các loại nhà ở, trong đó 13,9 ha xây nhà xã hội với mật độ tối đa 25%, cao 10 tầng. Dự án sẽ có khoảng 5.000 căn liền kề, xây dựng trên diện tích 36,6ha và 1.300 biệt thự với quy mô dự kiến 18,8ha. Dự án có thể hoàn thành vào nửa cuối năm 2029.

T.P

Việt Nam đang ấp ủ những kế hoạch đầy tham vọng nhằm xây dựng một loạt nhà máy điện hạt nhân để cung cấp năng lượng cho nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng của mình. Và một số quốc gia khác sẵn sàng tham gia hỗ trợ quá trình chuyển đổi này. Dù vậy, tham vọng điện hạt nhân của Việt Nam vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn.

Tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam vừa kết thúc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đưa ra cam kết mạnh mẽ về việc tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm cho đến năm 2030.

Để đạt được mục tiêu lớn đó, Việt Nam sẽ phải tăng gấp đôi công suất phát điện hiện tại. Nhưng nếu muốn đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, phần lớn nguồn điện đó sẽ phải đến từ năng lượng tái tạo, bao gồm cả điện hạt nhân.

Hai quốc gia có vẻ ở vị thế tốt để hỗ trợ là: Nga và Hàn Quốc. Nhưng con đường phía trước có thể gặp phải một số trở ngại.

Khát vọng điện hạt nhân của Việt Nam bắt nguồn từ khi bắt đầu cải cách kinh tế vào giữa thập niên 1980. Tuy nhiên, mãi đến năm 2009, Hà Nội mới công bố kế hoạch xây dựng 14 nhà máy điện hạt nhân trên cả nước vào năm 2030.

Hai nhà máy đầu tiên sẽ được đặt tại tỉnh Ninh Thuận ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ (nay gọi là tỉnh Khánh Hòa). Dự án Ninh Thuận sẽ bao gồm hai nhà máy điện hạt nhân, mỗi nhà máy gồm bốn lò phản ứng hạt nhân. Tổng công suất phát điện của hai nhà máy sẽ vượt quá 4.000 megawatt (MW).

Năm 2010, tập đoàn năng lượng nhà nước Rosatom của Nga đã giành được hợp đồng xây dựng Ninh Thuận 1, trong khi một liên danh của Nhật Bản được chọn cho Ninh Thuận 2. Moscow và Tokyo đã đồng ý hỗ trợ tài chính cho dự án bằng cách cung cấp các hạn mức tín dụng.

Tuy nhiên, vào năm 2016, dự án đột ngột bị dừng lại do sự kết hợp của nhiều yếu tố: chi phí leo thang, lo ngại về an toàn sau sự cố Fukushima, và những bất đồng nội bộ trong Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tuy nhiên, sau khi được bầu làm Tổng Bí thư vào năm 2024, ông Tô Lâm – người chú trọng vào tăng trưởng kinh tế – đã chỉ đạo nối lại dự án Ninh Thuận. Đàm phán đã được khởi động với Canada, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, và Mỹ. Năm ngoái, các kế hoạch năng lượng tương lai của đất nước cũng được cập nhật để bao gồm điện hạt nhân, và một đạo luật đã được thông qua nhằm cung cấp khung pháp lý. Ông Tô Lâm muốn nhà máy điện hạt nhân đi vào hoạt động vào cuối năm 2031.

Thế nhưng, vào tháng 01/2026, phía Nhật Bản đã gây chấn động khi tuyên bố rút khỏi dự án Ninh Thuận vì cho rằng mốc thời gian này là phi thực tế. Không nản lòng, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thúc giục các quan chức chính phủ làm việc “ngày đêm” để kịp tiến độ.

Dù Nhật Bản đã rút lui, Nga vẫn rất tích cực tham gia cuộc chơi. Hồi tháng 01/2025, Việt Nam đã ký thỏa thuận hợp tác với Rosatom. Sau sự rút lui của Nhật Bản, Hà Nội nhanh chóng kêu gọi các cuộc đàm phán khẩn cấp với Nga để đẩy nhanh dự án Ninh Thuận 1.

Việc Nga là ứng cử viên hàng đầu cho Ninh Thuận 1 là điều dễ hiểu. Năm 2010, họ được chọn vì ba lý do. Thứ nhất, Việt Nam và Nga có lịch sử hợp tác năng lượng lâu dài, bao gồm cả năng lượng hạt nhân. Thứ hai, Nga đã xây dựng các nhà máy điện hạt nhân trên toàn thế giới và thống trị thị trường uranium làm giàu được sử dụng để làm nhiên liệu cho các lò phản ứng. Thứ ba, họ sẵn sàng cung cấp các khoản vay hào phóng (năm 2011, họ đồng ý tài trợ 85% chi phí cho Ninh Thuận 1).

Nếu Nga được trao lại hợp đồng, đây sẽ là một thắng lợi thương mại lớn đối với nước này tại Đông Nam Á và sẽ giúp ích cho nỗ lực chào bán điện hạt nhân của Moscow tại các quốc gia khác trong khu vực như Indonesia.

Nhưng để tránh “bỏ tất cả trứng hạt nhân vào một giỏ,” Việt Nam khó có khả năng trao cả hai hợp đồng cho Nga. Vậy thì ai sẽ xây dựng Ninh Thuận 2?

Mỹ là một cái tên tiềm năng. Hai nước đã ký hiệp định hợp tác năng lượng hạt nhân vào năm 2014. Năm ngoái, công ty điện hạt nhân lớn nhất của Mỹ, Westinghouse, đã ký thỏa thuận với PetroVietnam (công ty nhà nước phụ trách Ninh Thuận 2) để thúc đẩy hợp tác đó.

Tuy nhiên, việc chính quyền Trump áp thuế 20% lên hàng xuất khẩu của Việt Nam đã làm quan hệ song phương xấu đi. Bên cạnh đó, Mỹ chủ yếu quan tâm đến việc hợp tác với Việt Nam để xây dựng các lò phản ứng mô-đun nhỏ, loại hình hiện chưa được thương mại hóa.

Và đây là lúc Hàn Quốc xuất hiện. Seoul vốn đã là một trong những đối tác thương mại và đầu tư quan trọng nhất của Việt Nam. Hàn Quốc cũng có nền công nghiệp hạt nhân tiên tiến. Gần đây, họ vừa hoàn thành nhà máy điện hạt nhân Barakah tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), một nhà máy gồm bốn lò phản ứng với công suất 5.600 MW. Như một dấu hiệu cho thấy Hàn Quốc có thể đảm nhận Ninh Thuận 2, vào tháng 08/2025, Hà Nội và Seoul đã đồng ý mở rộng hợp tác song phương, cụ thể bao gồm cả việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân.

Nhưng ngay cả khi các hợp đồng với Nga và Hàn Quốc được ký kết trong năm nay, dự án Ninh Thuận vẫn phải đối mặt với những thách thức ghê gớm khác.

Thời hạn 2030-2031 mà ông Tô Lâm đưa ra là rất gấp, nếu không muốn nói là quá ngặt nghèo. Sau nhiều năm đàm phán, Nga và Hàn Quốc đã phải mất tới chín năm để hoàn thành việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân ở Bangladesh và UAE. Các lệnh trừng phạt do phương Tây áp đặt sau cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga đã làm gián đoạn hoạt động của Rosatom, theo đó dẫn đến sự chậm trễ trong thi công.

Hơn nữa, trước khi các lò phản ứng hạt nhân của Việt Nam có thể hòa vào lưới điện, cần phải đào tạo khoảng 4.000 kỹ thuật viên hạt nhân, hoàn thiện khung pháp lý, và đạt được sự chấp thuận từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Việt Nam cũng sẽ phải loại bỏ tham nhũng trong ngành năng lượng để đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn hạt nhân được duy trì.

Tiếp đó là vấn đề tiền bạc. Ngay cả khi Nga và Hàn Quốc cung cấp các hạn mức tín dụng hào phóng, thì Hà Nội vẫn sẽ phải tìm kiếm hàng tỷ đô la để tài trợ chi phí xây dựng, trong bối cảnh đất nước cũng đang lên kế hoạch xây dựng các đường cao tốc mới, các tuyến metro, sân bay, và đường sắt cao tốc Bắc-Nam. Việc tài trợ cho tất cả các dự án cơ sở hạ tầng lớn này cùng một lúc sẽ là một thách thức đối với Việt Nam.

Tại Đại hội Đảng vừa kết thúc, ông Tô Lâm đã củng cố thành công quyền lực chính trị. Nhưng vẫn chưa rõ liệu ông có thể huy động được nguồn tài chính, chuyên môn, và các mối quan hệ đối tác cần thiết để thực hiện các mục tiêu điện hạt nhân của mình hay không.

T.P

Ai bảo doanh nghiệp Việt không làm được ốc vít?
Vui vẻ nhắc lại câu chuyện các tập đoàn FDI từng than phiền “doanh nghiệp Việt Nam không sản xuất được ốc vít”, ông Nguyễn Tiến Thưởng, Tổng giám đốc Công ty CP Ốc vít Brother Việt Nam, khẳng định: “Đó là chuyện đã rất xa xôi”.

Thành lập từ năm 2012, Công ty CP Ốc vít Brother Việt Nam (trụ sở tại Bắc Ninh) hiện là nhà cung ứng bu lông, ốc vít, đai ốc… cho các hãng xe như Toyota, Honda, Yamaha, Piaggio, VinFast…; các hãng sản xuất đồ gia dụng như Elmich, Sunhouse.

Ốc vít Brother được sử dụng cho các vị trí “khó tính”, đòi hỏi đáp ứng yếu tố khắc nghiệt của môi trường như nắp bình xăng xe máy, ghế ô tô chứ không đơn giản là ốc vít gắn biển số xe. Sản phẩm phải đảm bảo 3 yếu tố: kiểm soát vật liệu đồng đều, kiểm soát cơ lý tính đảm bảo chất lượng đồng đều và giao hàng đúng hẹn. Ông Trường tự tin hiện nay “không ngại cạnh tranh với bất kỳ nhà cung cấp linh kiện nào trên thị trường”.

Từ một xưởng sản xuất nhỏ bé, sau gần 14 năm, Brother Việt Nam đang mở rộng xây dựng nhà máy tại Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội (Hanssip), nâng năng lực sản xuất lên 12.000 tấn/năm, với mục tiêu tham vọng sẽ thâm nhập sâu vào chuỗi cung ứng linh kiện trong ngành công nghiệp ô tô, sau đó là hướng đến ngành hàng không

Câu chuyện “lớn dần” của Brother cũng là hình ảnh của hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay, có khát vọng, biết ứng dụng công nghệ và tận dụng tốt các cơ hội. Đó cũng là những doanh nghiệp đã “sống sót” qua nhiều thăng trầm từ đại dịch Covid-19, khó khăn trong thủ tục, môi trường kinh doanh, áp lực giá nhiên vật liệu, lãi suất…

Tính chung cả năm 2025, có hơn 300.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng trên 30% và tổng số vốn đăng ký đạt trên 6 triệu tỉ đồng, tăng trên 71% so với năm 2024; nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động lên gần 1,1 triệu. Đây “cột mốc lịch sử” khi lần đầu tiên số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam vượt mốc 1 triệu.

Với ông Nguyễn Tiến Thưởng và hàng trăm nghìn doanh nghiệp khác, những chính sách hỗ trợ thông qua các nghị quyết 68, 198… thực sự thổi bùng lên hy vọng. “Giai đoạn hiện tại chính là giai đoạn của hy vọng”, ông Thưởng nói.

Các địa phương, hiệp hội, ngành hàng đã và đang triển khai khá nhiều hoạt động phổ biến tới doanh nghiệp về những chính sách hỗ trợ, ví dụ như trong ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tiếp cận tín dụng ưu đãi…

Từ lắp ráp gia công đến các “ông lớn” sản xuất
Từ gia công, lắp ráp đơn thuần đến tham gia sâu vào chuỗi sản xuất, cung ứng với giá trị cao hơn, nhiều tập đoàn VN đã lớn mạnh, làm chủ công nghệ, thành những cái tên ghi dấu không chỉ tầm khu vực mà thế giới như VinGroup, Vinamilk, Hòa Phát, Trường Hải, FPT, TH… Doanh nghiệp Việt đủ sức và đã đảm nhiệm nhiều công trình, dự án quy mô vài tỉ đến vài chục tỉ USD, có kỹ thuật phức tạp, khoa học công nghệ hiện đại với thời gian ngắn và chi phí giảm hơn.

Bà Mariam Sherman, Giám đốc quốc gia WB tại Việt Nam, nhận định “thời kỳ của tăng trưởng dễ dàng nhờ xuất khẩu đã và đang nhanh chóng khép lại”. Việt Nam sẽ phải định hình hành trình riêng của mình và tránh được những “hố bẫy” đã tạo ra cho các nền kinh tế thu nhập trung bình khác, đặc biệt phải tạo động lực mới từ nội tại.

Chung cách nhìn nhận này, theo TS Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế, Việt Nam không thể tiếp tục phát triển nếu chỉ dựa vào các nhà đầu tư nước ngoài. Vươn lên bằng nội lực, bằng chính ngành công nghiệp nội địa với các sản phẩm do doanh nghiệp trong nước làm ra, với linh kiện, phụ kiện nội địa… sẽ tạo nên sức bật nội tại mới.

Với sự quan tâm đặc biệt từ hàng loạt nghị quyết của Bộ Chính trị, các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn trong lịch sử để củng cố năng lực sản xuất, khẳng định năng lực và từ đó hình thành nên ngành công nghiệp Việt Nam đủ sức cạnh tranh khu vực và thế giới.

Ngành ô tô được xem là “thước đo” về năng lực nội địa. Từ 20 năm trước, cam kết nâng cao tỷ lệ nội địa hóa đã được đặt ra với các doanh nghiệp FDI khi đầu tư nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô tại Việt Nam như Toyota, Honda, Mitsubishi… đều không đạt như kỳ vọng.

Song quyết tâm sống còn đầu tư vào lĩnh vực ô tô, từ xe xăng và nay là xe điện của VinGroup, với thương hiệu VinFast, đang định vị lại ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Lần đầu tiên, Việt Nam tự sản xuất được ô tô điện, và cũng lần đầu tiên, chúng ta xuất khẩu và đầu tư nhà máy sản xuất ô tô điện ra nước ngoài.

GS-TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế quốc dân, đánh giá “doanh nghiệp Việt đã và đang có sự phát triển mạnh mẽ”. Trong các lĩnh vực công nghệ cao, mới nổi, công nghệ cốt lõi, có thể nhà đầu tư Việt Nam chưa theo kịp các doanh nghiệp nước ngoài, song trong lĩnh vực như đầu tư xây dựng, bất động sản, “không có gì nhà đầu tư Việt Nam không làm được”.

Để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ hơn nữa của khối kinh tế tư nhân, bên cạnh đột phá về tư duy, thể chế, rất cần sự đột phá về hành động. Đặc biệt, phải tạo ra vị thế, chỗ đứng và hỗ trợ nguồn lực cho những tập đoàn kinh tế mạnh, nhằm hình thành những tập đoàn kinh tế trụ cột trong nền kinh tế, có năng lực để cạnh tranh được ở môi trường quốc tế.

“Khi có các tập đoàn đủ mạnh, họ sẽ liên kết các doanh nghiệp trong nước lại với nhau để khép kín chuỗi cung ứng. Đây là yếu tố cốt lõi tạo ra nền kinh tế độc lập tự chủ”, GS-TS Hoàng Văn Cường nêu.

Theo ông Cường, điểm mấu chốt tạo đột phá trong hành động là phải thực sự thúc đẩy khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nguồn nhân lực phải phát triển tương xứng theo xu thế các chiến lược phát triển về khoa học – công nghệ cũng như các ngành, lĩnh vực VN đang mong muốn đổi mới sáng tạo…

Theo các chuyên gia, sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đang mở ra cơ hội lịch sử chưa từng có cho sự trỗi dậy và vươn tầm của doanh nghiệp Việt. Trong bài viết “Động lực mới cho phát triển kinh tế”, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh mục tiêu xây dựng đội ngũ doanh nhân thực sự trở thành “chiến sĩ trên mặt trận kinh tế”.

Chính phủ đã nhiều lần khẳng định cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, doanh nhân. Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng gửi gắm kỳ vọng “đâu cần, đâu khó có doanh nhân” để “biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể”; vươn lên cùng đất nước, dân tộc thực hiện thành công 2 mục tiêu 100 năm.

T.P