Tờ Bangkok Post ngày 30.12 dẫn lời Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cam kết theo đuổi dự án xây tường biên giới với Campuchia nếu đảng Bhumjaithai của ông tiếp tục nắm quyền điều hành sau cuộc tổng tuyển cử vào năm tới.

Theo nhiều nguồn tin, ông Anutin, lãnh đạo đảng Bhumjaithai, hôm 29.12 cho biết kế hoạch xây dựng tường biên giới với Campuchia cùng chính sách tăng cường lực lượng an ninh sẽ vẫn được duy trì nếu đảng này giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 8.2.

Thủ tướng Thái Lan cam kết xây tường biên giới với Campuchia

Ông nói thêm rằng kinh phí xây dựng tường biên giới chủ yếu sẽ được lấy từ ngân sách quốc phòng, trong chiến dịch tăng cường an ninh quốc gia.

Thủ tướng Thái Lan nhấn mạnh lập trường này trong chuyến thăm đền Ta Kwai và đồi 350 tại huyện Phanom Dong Rak (tỉnh Surin), những khu vực từng xảy ra các cuộc đụng độ biên giới nghiêm trọng giữa binh sĩ Thái Lan và Campuchia, trước khi hai bên đạt được lệnh ngừng bắn vào hôm 27.12.

Quân đội Thái Lan dự kiến xây dựng tường biên giới theo từng giai đoạn, bắt đầu từ những khu vực không có tranh chấp, nhiều khả năng khởi công trước tại huyện Pong Nam Ron (tỉnh Chanthaburi).

Chi phí ước tính khoảng 7 triệu baht (hơn 5,8 tỉ đồng) cho mỗi km, chưa bao gồm chi phí xây dựng tuyến đường tuần tra phía sau bức tường nhằm phục vụ mục đích an ninh.

Liên quan thỏa thuận ngừng bắn giữa 2 nước láng giềng, Thủ tướng Campuchia Hun Manet cho biết điều này không có nghĩa là đầu hàng hay nhượng bộ lãnh thổ, theo tờ Khmer Times.

“Quyết định thực thi lệnh ngừng bắn này không có nghĩa là Campuchia đã đầu hàng hay sẵn sàng đánh đổi toàn vẹn lãnh thổ để lấy hòa bình, cũng không có nghĩa là Campuchia thiếu năng lực hoặc đã từ bỏ quyền tự vệ của mình”, ông phát biểu.

“Ngược lại, quyết định này cho thấy Campuchia kiên định lựa chọn con đường hòa bình và đặt lên hàng đầu sinh mạng, phúc lợi và sự an toàn của người dân, bất chấp mọi sức ép hay khó khăn”, theo Thủ tướng Campuchia.

Theo ông, dù sau 21 ngày xung đột, Campuchia vẫn có thể tiếp tục chống chọi nếu không nghĩ đến những đau khổ và tổn thất mà dân thường phải gánh chịu. Ông cho biết những trải nghiệm cay đắng của Campuchia trong chiến tranh đã nhiều lần cho thấy rằng chiến tranh không thể chấm dứt bằng chiến tranh.

“Chỉ có các giải pháp hòa bình, hợp pháp và dựa trên sự thấu hiểu lẫn nhau mới có thể chấm dứt xung đột và ngăn chặn thêm những mất mát về sinh mạng, chịu đựng và đau thương cho người dân”, ông nói thêm.

T.H

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 20/11 cho biết khu vực biển Baltic từ lâu đã là không gian thương mại và hợp tác hòa bình, nhưng sự cân bằng này đã bị phá vỡ khi NATO tăng cường hiện diện quân sự.

“Khu vực này của châu Âu đã bị biến thành một khu vực đối đầu, leo thang mạnh mẽ do Phần Lan và Thụy Điển gia nhập khối (NATO)”, bà Zakharova nói với truyền thông Nga.

Nhà ngoại giao Nga đã chỉ ra việc NATO triển khai chiến dịch “Baltic Sentry” trong năm nay, gọi đây là một nỗ lực áp đặt các quy tắc hàng hải mới và biến vùng biển này thành “vùng biển nội địa” của khối. Bà Zakharova tuyên bố những tham vọng này chắc chắn sẽ không thành công.

“Rất khó để thấy bất kỳ tiềm năng nào cho đối thoại nhằm giảm căng thẳng. Các nước NATO cũng không thể hiện sự cởi mở đối với một cuộc thảo luận trung thực về các biện pháp giảm leo thang”, bà Zakharova cảnh báo.

Bà cũng khẳng định Nga sẽ vẫn là một thành viên chính thức của “cộng đồng Baltic”.

Tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga được đưa ra trong bối cảnh các tuyên bố chỉ trích Nga và hoạt động quân sự gia tăng trong số các thành viên NATO, đặc biệt là Estonia, Latvia và Lithuania, những quốc gia đều giáp biên giới với Nga và biển Baltic.

NATO triển khai “Sứ mệnh Baltic Sentry” từ tháng 1 nhằm tuần tra biển Baltic, bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng, đặc biệt là các cáp dưới biển.

NATO tuyên bố “Baltic Sentry” bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng dưới biển sau các sự cố gần đây liên quan đến cáp năng lượng và cáp viễn thông. NATO đã triển khai tàu chiến, tàu ngầm và máy bay đến khu vực, tiến hành các cuộc tuần tra và diễn tập thường xuyên.

Moscow coi việc tăng cường hiện diện quân sự là một mối đe dọa trực tiếp.

Các quốc gia Baltic, đặc biệt là Estonia, Latvia và Lithuania, đã tích cực kêu gọi NATO tăng cường sự hiện diện trong khu vực.

Estonia, Latvia và Lithuania đã có lập trường ngày càng đối đầu với Nga kể từ khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022.

Các quan chức như Ủy viên Quốc phòng EU Andrius Kubilius, cựu thủ tướng Lithuania, tiếp tục viện dẫn mối đe dọa được cho là từ Nga để biện minh cho việc tăng chi tiêu quân sự. Tuần này, Kubilius đã cảnh báo về khả năng xảy ra xung đột với Nga trong vòng 2-4 năm tới.

Nga đã bác bỏ những cáo buộc về ý định leo thang căng thẳng, đồng thời chỉ trích “hành động quân sự hóa” của phương Tây. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh Moscow sẽ sử dụng mọi công cụ pháp lý hiện có để bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia của mình.

Năm ngoái, Nikolay Patrushev, cựu giám đốc Hội đồng An ninh Nga và hiện là trợ lý của Tổng thống Vladimir Putin, đã cảnh báo rằng “phương Tây đang tìm cách tước quyền tiếp cận biển Baltic của Nga”. Theo ông Patrushev, các thành viên mới nhất của NATO – Thụy Điển và Phần Lan – đang bị lợi dụng để biến Biển Baltic thành “ao nhà” của khối.

Biển Baltic từ lâu đã là khu vực nhạy cảm chiến lược do vị trí địa lý đặc biệt, nơi các quốc gia NATO Estonia, Latvia, Lithuania, Phần Lan và Thụy Điển đối mặt trực tiếp với Nga.

Việc Phần Lan, Thụy Điển gia nhập NATO lần lượt vào năm 2023 và 2024 đã biến vùng biển Baltic thành một khu vực gần như được bao quanh bởi các quốc gia thuộc liên minh quân sự này, thường được gọi là “hồ NATO”. Điều này làm gia tăng áp lực đối với Nga, quốc gia vốn đã phải đối mặt với các lệnh trừng phạt kinh tế nghiêm khắc từ phương Tây sau khi tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022.

T.H

Ủy ban châu Âu đã lên kế hoạch thành lập “khu vực quân sự Schengen” nhằm đẩy nhanh việc di chuyển quân đội và thiết bị hạng nặng trên khắp khối trong bối cảnh căng thẳng với Nga.

Các quan chức EU từ lâu đã cảnh báo rằng phương Tây sẽ phải mất nhiều tuần để huy động lực lượng đối phó với Nga do các vấn đề về hậu cần và cơ sở hạ tầng.

Theo tài liệu được công bố hôm 19/11, EU dự định thiết lập một khu vực quân sự cơ động trên toàn khối vào năm 2027, nhằm cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà, đưa ra các quy tắc chung về tái triển khai lực lượng và cung cấp quyền tiếp cận ưu tiên cho các lực lượng vũ trang trong các trường hợp khẩn cấp.

Các quan chức EU cũng đặt mục tiêu “nâng cấp các hành lang cơ động quân sự quan trọng của EU lên tiêu chuẩn sử dụng kép” và bảo vệ cơ sở hạ tầng chiến lược.

Theo hãng tin Reuters, ý tưởng này cũng nhằm tạo ra một “nhóm đoàn kết”, nơi các thành viên EU có thể lựa chọn cung cấp năng lực vận tải quân sự đặc biệt cho các quốc gia chưa có khả năng này.

Kế hoạch trên được triển khai trong bối cảnh có nhiều vấn đề về hậu cần phải giải quyết. Theo Financial Times, EU sẽ phải xử lý “những cây cầu xuống cấp, khổ đường ray không đồng đều và bộ máy hành chính phức tạp”.

Hiện tại, quá trình di chuyển một đội quân từ các cảng ở phía Tây châu Âu đến biên giới Nga mất khoảng 45 ngày, nhưng với kế hoạch mới, quá trình này ​​sẽ rút ngắn xuống còn 5 hoặc 3 ngày.

Ủy viên châu Âu phụ trách giao thông Apostolos Tzitzikostas cũng cảnh báo việc tái triển khai xe tăng của NATO có thể “bị kẹt trong đường hầm và khiến cầu sập”. Ông cho biết khối này sẽ phải chi ít nhất 17 tỷ euro (20 tỷ USD) để khắc phục vấn đề này.

Trong những tháng gần đây, nhiều quan chức EU đã đưa ra cảnh báo rằng, Nga có thể sẽ tấn công trực tiếp vào khối này trong vài năm tới.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cũng từng cảnh báo nguy cơ Nga có thể khởi xướng một cuộc xung đột quân sự với liên minh, mặc dù ông không giải thích lý do Moscow có thể hành động như vậy.

Moscow đã bác bỏ hoàn toàn những tuyên bố về kịch bản Nga tấn công các nước châu Âu, cho rằng đây là những cáo buộc “vô nghĩa”.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng lên án “hành động quân sự hóa” của EU, cảnh báo việc tăng chi tiêu quốc phòng đang phá hủy nền kinh tế của các quốc gia thành viên.

Moscow cũng coi NATO là “đối thủ” khi chỉ trích hỗ trợ quân sự mà liên minh này đang gửi tới Ukraine.

Moscow nhiều lần bác bỏ cáo buộc rằng Nga có kế hoạch tấn công NATO hoặc bất kỳ thành viên EU nào. Nga cho rằng đây chỉ là cái cớ để các nước phương Tây biện minh cho việc tăng ngân sách quân sự, thay vì các chương trình xã hội.

Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định những cáo buộc cho rằng Moscow có ý định tấn công các nước châu Âu và các quốc gia thành viên NATO hoàn toàn là không chính xác và vô lý. Ông Putin cho biết Nga không có ý định tấn công các quốc gia NATO trừ khi Nga bị tấn công trước.

T.H

Trong bài trả lời phỏng vấn báo chí được công bố ngày 28.10, Tổng thống Zelensky thừa nhận lực lượng Nga đã thiết lập vị trí tại thành phố miền đông Pokrovsk, nơi mà Moscow đã cố gắng chiếm giữ trong hơn một năm qua, theo AFP.

“Khoảng 200 binh sĩ Nga đã được định vị tại nhiều địa điểm ở đó. Chúng tôi nhìn thấy từ máy bay không người lái (UAV). Pokrovsk hiện là mục tiêu chính của người Nga”, ông Zelensky nói.

Theo tường thuật của Reuters, ông Zelensky còn nói rằng Ukraine sẵn sàng đàm phán hòa bình nhưng sẽ không rút quân khỏi các vùng lãnh thổ mà Nga yêu cầu. Nhà lãnh đạo nói sẵn sàng đàm phán tại bất cứ đâu, ngoại trừ Nga hoặc Belarus.

Kyiv quyết không nhượng bộ lãnh thổ, Nga cáo buộc Pháp muốn đưa quân vào Ukraine

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó ủng hộ việc ngừng bắn theo tiền tuyến hiện tại. “Tuyệt đối rõ ràng là chúng tôi chỉ đang tiếp cận ngoại giao từ vị trí hiện tại. Chúng tôi sẽ không lùi một bước nào và nhường bất kỳ phần nào của đất nước. Và điều quan trọng là phía Mỹ cuối cùng đã đưa ra tín hiệu công khai này, Tổng thống Trump đã đưa ra thông điệp đó”, ông Zelensky nói.

Mặt khác, ông Zelensky hối thúc các nghị sĩ Mỹ thông qua biện pháp cấm vận mạnh hơn lên Nga, sau khi Tổng thống Trump trừng phạt 2 công ty dầu mỏ lớn nhất của nước này.

Ông Zelensky kêu gọi ông Trump gây sức ép lên Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc gặp giữa hai người dự kiến diễn ra tại Hàn Quốc vào ngày 30.10, nhằm khiến Bắc Kinh ngừng nhập khẩu dầu khí từ Nga.

Ngoài ra, Tổng thống Zelensky cho rằng Ukraine cần nguồn viện trợ tài chính ổn định từ châu Âu để tiếp tục chiến đấu thêm 2-3 năm nữa.

Liên minh châu Âu (EU) đang cân nhắc phương án dùng tài sản của Nga bị đóng băng để tài trợ cho Ukraine thêm 2 năm, theo AFP. “Nếu chiến sự chấm dứt trong một tháng, chúng tôi sẽ chi số tiền này cho việc phục hồi. Nếu không, chúng tôi sẽ chi cho vũ khí. Chúng tôi đơn giản là không có lựa chọn nào khác”, Tổng thống Zelensky nói.

Một số thông tin khác được ông Zelensky cung cấp tại cuộc họp báo là các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine đã làm giảm 20% năng lực lọc dầu của Nga, hơn 90% các cuộc tấn công đó được thực hiện bằng vũ khí tầm xa tự sản xuất, theo AP.

Ngoài ra, Ukraine hiện có 70% của số tiền 2 tỉ USD cần để nhập khẩu khí đốt cho mùa đông này trong bối cảnh hạ tầng năng lượng bị tấn công mạnh. Đến tháng sau, Ukraine sẽ sản xuất từ 500-800 vũ khí đánh chặn mỗi ngày để ngăn UAV tấn công Shahed của Nga.

Theo ông, trong hơn 6 tháng chiến sự năm nay, Ukraine bắt được 2.200 tù binh Nga tại miền đông. Ukraine đang đối thoại song song với Thụy Điển, Pháp và Mỹ để chế tạo máy bay chiến đấu tương lai. Tổng thống Zelensky đã đề nghị một phi đội 250 chiếc.

Nga chưa bình luận về những tuyên bố của Tổng thống Ukraine.

T.H

“Cuộc cách mạng biến tre thành nhựa”
Trong bối cảnh khủng hoảng rác thải nhựa đang trở thành một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng, các nhà khoa học Trung Quốc đã tạo ra bước ngoặt: Phát triển một loại “nhựa phân tử tre” mới, có độ bền tương đương nhựa truyền thống nhưng rất thân thiện với môi trường.

Loại nhựa tre này có thể phân hủy sinh học trong đất trong vòng 50 ngày ở nhiệt độ khoảng 25 độ C. Ngoài ra, nhựa phân tử tre đã dùng có thể tái chế tốt vì nó vẫn giữ lại 90% độ bền ban đầu.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications, trình bày chi tiết một phương pháp mới để chế tạo nhựa phân tử tre có độ bền cao (bamboo molecular plastics, hay nhựa BM).

Nhựa tre được tạo ra bằng cách hòa tan cellulose tre với dung môi gốc cồn không độc hại và sắp xếp lại các chuỗi cellulose thành một cấu trúc dày đặc, có độ bền tương đương với nhựa thông thường.

Cụ thể, nhựa BM có độ bền cơ học đặc biệt (độ bền kéo: 110 MPa, mô đun uốn: 6,41 GPa), độ ổn định nhiệt (>180 °C) và khả năng gia công linh hoạt thông qua các kỹ thuật phun, đúc và gia công.

Theo các nhà khoa học thuộc Đại học Lâm nghiệp Đông Bắc Trung Quốc, chi phí sản xuất loại nhựa này chỉ khoảng 2.300 USD/tấn, hoàn toàn khả thi để nhân rộng ở quy mô công nghiệp. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng phương pháp mới sẽ chuyển đổi nguồn tre dồi dào thành vật liệu hiệu suất cao, thân thiện môi trường, góp phần chấm dứt ô nhiễm nhựa toàn cầu.

Phát minh này “có thể thay đổi thế giới” trong việc sử dụng nhựa và giảm rác thải nhựa truyền thống. Nó mang đến một giải pháp giảm phụ thuộc nhựa gốc dầu, hứa hẹn thay thế hoàn toàn nhựa dùng một lần, từ đó giảm 11 triệu tấn rác nhựa đổ ra đại dương mỗi năm.

T.P

Hạm đội Trung Quốc nói trên đã cập cảng Chuk Samet ở huyện Sattahip vào khoảng 9 giờ 30 ngày 16.10, theo tờ Bangkok Post. Các thành viên Trung Quốc đã được chào đón bởi hơn 20 sĩ quan hải quân Thái Lan, dẫn đầu là Đô đốc Korawit Chayarathi, Tư lệnh Hạm đội Hoàng gia Thái Lan.

Chuyến thăm là một phần của khóa huấn luyện hàng hải dành cho hơn 1.000 học viên Trung Quốc, nhằm nâng cao kinh nghiệm hàng hải và củng cố quan hệ hải quân giữa Trung Quốc và Thái Lan.

Hạm đội 83 bao gồm tàu huấn luyện Thích Kế Quang mang số hiệu 83, với lượng giãn nước 9.000 tấn, chiều dài 165,3 m và vận tốc tối đa 40,7 km/giờ; và tàu đổ bộ Nghi Mông Sơn mang số hiệu 988, có lượng giãn nước 25.000 tấn, chiều dài 210 m và vận tốc độ tối đa 46,3 km/giờ.

Chuyến thăm nói trên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì đây là lần đầu tiên hạm đội Trung Quốc cho phép công chúng tham quan tàu của mình, theo Bangkok Post. Người dân Thái Lan có thể tham quan tàu từ 10 giờ 30 đến 11 giờ 30 và từ 14 giờ 30 đến 17 giờ mỗi ngày cho đến ngày 19.10.

Dự kiến, hạm đội Trung Quốc sẽ rời khỏi Thái Lan vào ngày 20.10 để đến Singapore và Malaysia. Trước khi đến Thái Lan, Hạm đội Trung Quốc đã cập cảng Sihanoukville (Campuchia) vào ngày 10.10.

Đây là lần thứ 3 tàu huấn luyện Thích Kế Quang đến thăm Thái Lan, trong khi tàu đổ bộ Nghi Mông Sơn cập cảng ở Thái Lan lần đầu tiên, theo Hải quân Trung Quốc.

T.H

Thông tin chi tiết do Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đăng làm rõ các điều khoản cụ thể về các trường hợp miễn trừ, bao gồm cả tàu do Trung Quốc đóng, tàu rỗng vào xưởng Trung Quốc để sửa chữa, và những tàu khác có thể được miễn thuế.

Trong tuần trước, Bộ Giao thông vận tải Trung Quốc thông báo sẽ áp dụng mức phí cảng mới như một biện pháp đối phó với mức phí cảng của Mỹ đối với các tàu liên quan Trung Quốc, cũng bắt đầu từ ngày 14.10.

Sau thông báo đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông sẽ áp thêm thuế quan 100% với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc lên 100% kể từ ngày 1.11 và áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với phần mềm quan trọng để trả đũa việc Trung Quốc hạn chế thêm xuất khẩu khoáng sản đất hiếm.

Ngoài ra, một phát ngôn viên Bộ Thương mại Trung Quốc hôm nay tuyên bố Trung Quốc sẵn sàng “chiến đấu đến cùng” trong cuộc chiến thương mại với Mỹ, theo AFP.

“Về vấn đề chiến tranh thuế quan và chiến tranh thương mại, lập trường của Trung Quốc vẫn nhất quán. Nếu quý vị muốn chiến đấu, chúng tôi sẽ chiến đấu đến cùng; nếu quý vị muốn đàm phán, cánh cửa của chúng tôi vẫn mở”, vị phát ngôn viên nhấn mạnh. Người này không muốn tiết lộ danh tính.

Mặt khác, Bộ Thương mại Trung Quốc hôm nay khẳng định họ đã thông báo cho Mỹ về các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm mà Bắc Kinh đã công bố vào tuần trước trước khi chúng được áp dụng. Bộ này cho hay các cuộc đàm phán cấp chuyên viên giữa hai bên đã diễn ra hôm 13.10, theo Reuters.

Nhắc lại rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu là nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh Mỹ không thể vừa đàm phán với Trung Quốc vừa đưa ra lời đe dọa, sau khi Tổng thống Trump hôm 10.10 tuyên bố sẽ áp thêm thuế đối với hàng hóa Trung Quốc kể từ ngày 1.11.

Hiện chưa có thông tin về phản ứng của Mỹ đối với phát ngôn trên của phía Trung Quốc.

T.P

Theo ông Anutin, mặc dù Tổng thống Trump có thiện chí khi đưa ra lời đề nghị làm trung gian cho buổi lễ ký kết thỏa thuận hòa bình Thái Lan – Campuchia, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ cần đảm bảo rằng Campuchia tuân thủ các điều kiện ngừng bắn đã thống nhất trước đó.

“Đối tác đàm phán phải tuân thủ những thỏa thuận đã đạt được trước đây. Thái Lan là bên bị xâm phạm và bị tấn công trước. Thái Lan đã nói rõ rằng nếu họ (Campuchia) muốn tiến hành đàm phán, họ phải tuân thủ những thỏa thuận cơ bản trước tiên”, Thủ tướng Anutin cho biết.

Nhà lãnh đạo Thái Lan kêu gọi Campuchia phải “rút quân, rút vũ khí, mang những kẻ xâm phạm ra khỏi lãnh thổ Thái Lan, cũng như xóa bỏ các yếu tố gây hại trên lãnh thổ Thái Lan”, theo báo The Nation (Thái Lan).

Nếu Phnom Penh tuân thủ các điều kiện này, ông Anutin khẳng định Bangkok sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán.

“Nếu ông ấy (Tổng thống Donald Trump) có thể thuyết phục Campuchia tuân thủ các điều kiện này và đảm bảo với Thái Lan rằng Campuchia sẽ không xâm phạm chúng tôi lần nữa, Thái Lan sẽ nối lại đàm phán”, Thủ tướng Thái Lan bày tỏ.

Thủ tướng Anutin lưu ý ông chủ Nhà Trắng đang ở một châu lục khác cách Thái Lan rất xa, trong khi Campuchia lại là người láng giềng sát bên cạnh.

Trước đó theo các nguồn tin được tờ Politico dẫn ngày 6-10 giờ Mỹ, Tổng thống Trump đã tỏ ý sẵn sàng tham dự Hội nghị thượng đỉnh ASEAN tại Malaysia vào cuối tháng này, miễn là ông có thể thể hiện những nỗ lực kiến tạo hòa bình khu vực của mình.

Cụ thể, Nhà Trắng đặt điều kiện cho việc Tổng thống Trump tham dự hội nghị ASEAN từ ngày 26 đến 28-10 là Chính phủ Malaysia phải đồng ý cho phép ông Trump chủ trì lễ ký kết thỏa thuận hòa bình giữa Campuchia và Thái Lan, bên lề hội nghị thượng đỉnh.

Nhà Trắng cũng đã yêu cầu cụ thể ban tổ chức hội nghị thượng đỉnh loại các quan chức Trung Quốc khỏi sự kiện này.

“Tổng thống đang trong quá trình đàm phán thỏa thuận hòa bình này, nhưng điều này không được xác định là một điều kiện để tham dự hội nghị thượng đỉnh. Tuy nhiên Nhà Trắng cho rằng Trung Quốc không liên quan đến các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra”, một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ cho biết.

T.H

Nhân kỷ niệm 127 năm ngày thành lập Hải quân Philippines (20/5), trên một cầu cảng ở Vịnh Subic – nằm ở phía Tây đảo Luzon của Philippines và từng là căn cứ hải quân lớn nhất ở nước ngoài của Mỹ – Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr đứng trước một tàu hộ vệ tên lửa mới và tuyên bố rằng đất nước ông sẽ “không nhượng bộ bất cứ điều gì” để bảo vệ chủ quyền. Việc đưa vào biên chế 2 tàu hải quân – trong đó có tàu Miguel Malvar nặng 3.200 tấn – không chỉ mang tính nghi thức. Đó là tín hiệu rõ ràng về ý định của Manila trong việc hiện đại hóa năng lực hàng hải và thể hiện sức mạnh tại các vùng biển tranh chấp.

Tàu tuần tra xa bờ BRP Rajah Sulayman

Miguel Malvar là tàu hộ vệ tên lửa dài hơn 100 mét, được trang bị pháo chính Oto Melara 76mm, tên lửa chống hạm C-Star và ngư lôi chống ngầm Blue Shark. Tàu cùng lớp của nó là Diego Silang dự kiến sẽ được công ty đóng tàu HD Hyundai của Hàn Quốc bàn giao vào cuối năm nay theo hợp đồng mua sắm trị giá 503 triệu USD được ký kết năm 2021. Ngoài ra, còn có tàu tuần tra cao tốc Albert Majini – được lắp ráp trong nước theo chương trình Lực lượng Tác chiến Ven biển của Hải quân Philippines – cũng được đưa vào biên chế.

Theo thông báo của Quân đội Philippines, ngày 11/6/2025 tàu tuần tra xa bờ BRP Rajah Sulayman (PS-20), chiếc đầu tiên trong loạt 6 chiếc tàu đặt mua từ Tập đoàn HD Hyundai Heavy Industries (HHI) của Hàn Quốc – đã chính thức được hạ thủy tại xưởng đóng tàu của tập đoàn này tại Ulsan, Hàn Quốc. Việc hạ thủy tàu tuần tra xa bờ lớp Rajah Sulayman đầu tiên đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hàng hải của Philippines.

Dự án mua 6 tàu tuần tra xa bờ trị giá 30 tỷ peso được Bộ Quốc phòng Philippines ký với Tập đoàn HD Hyundai Heavy Industries năm 2022 trong giai đoạn Horizon 2 thuộc Chương trình hiện đại hóa Quân đội Philippines. Thiết kế của Tập đoàn HD Hyundai Heavy Industries được lựa chọn nhờ hệ thống tiên tiến, khả năng hoạt động bền bỉ, và thiết kế mô-đun phù hợp với đặc thù quần đảo Philippines. Các tàu này sẽ giúp tăng cường sức mạnh cho đội tàu phải làm việc quá tải của nước này, nâng cao năng lực tuần tra, giám sát và ngăn chặn xâm nhập trên các khu vực biển rộng lớn của Philippines.

Tàu tuần tra BRP Rajah Sulayman có chiều dài 94m, rộng 14,3m, lượng giãn nước khoảng 2.400 tấn. Tàu sử dụng hai động cơ diesel, tốc độ tối đa 22 hải lý/giờ, tầm hoạt động trên 5.500 hải lý. Vũ khí gồm pháo chính cỡ nòng 76mm, hệ thống vũ khí điều khiển từ xa, và các vị trí thiết kế sẵn để tích hợp hệ thống tên lửa trong tương lai. Tàu có khả năng vận hành cả trực thăng và thiết bị không người lái (UAV), ngoài ra còn có hai xuồng cao tốc thân cứng có thể bơm phồng ( RHIB) được bố trí phía sau dùng cho nhiệm vụ kiểm tra và cứu hộ. Các thiết bị hiện đại của tàu bao gồm hệ thống quản lý tác chiến, radar tìm kiếm mặt biển, hệ thống hỗ trợ điện tử, hệ thống thông tin liên lạc và dẫn đường tích hợp, giúp tăng cường nhận biết tình huống và triển khai nhiệm vụ linh hoạt.

Trước đó, Tập đoàn HD Hyundai Heavy Industries đã bàn giao hai tàu hộ vệ tên lửa lớp Jose Rizal (gồm BRP Jose Rizal FF-150 và BRP Antonio Luna FF-151) vào các năm 2020 và 2021 cho Hải quân Philippines. Đây là các tàu mặt nước hiện đại nhất của Philippines, lượng giãn nước 2.600 tấn, trang bị các hệ thống pháo 76mm, 30mm, tên lửa chống hạm, ống phóng ngư lôi, radar và sonar tiên tiến. Ngoài ra, năm 2019 Hàn Quốc còn viện trợ cho Philippines tàu BRP Conrado Yap (PS-39), tàu hộ tống lớp Pohang cải hoán, giúp nâng cao năng lực chống ngầm và huấn luyện.

Các sĩ quan quân đội Philippines nhấn mạnh rằng chương trình 6 tàu mới sẽ thay thế các tàu tuần tra cũ kỹ, bổ sung lực lượng tại các khu vực biển quan trọng và tăng cường thế trận bảo vệ chủ quyền của nước này. Tầm hoạt động 5.500 hải lý và thời gian hoạt động lên tới 30 ngày của tàu đảm bảo khả năng hoạt động kéo dài. Mặc dù quá trình sản xuất dự kiến kết thúc vào năm 2028, song Hàn Quốc đã sẵn sàng cho các hợp đồng quốc phòng tiếp theo vào những năm 2030, bao gồm các chương trình khinh hạm và tàu hộ tống tiềm năng trong giai đoạn hiện đại hóa quân sự tiếp theo của Philippines. Tuy nhiên, ẩn sau những động thái này là một câu hỏi chiến lược quan trọng: Liệu những chiếc tàu này có nhằm mục đích răn đe thực sự hay chỉ mang tính hình thức, đặc biệt là với Trung Quốc?

Phù hợp với chiến lược “minh bạch quyết đoán” trên thực tế của Philippines nhằm chỉ đích danh và lên án các hành động quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông và thúc đẩy sự ủng hộ quốc tế theo chiều hướng có lợi cho mình, Manila cần các phương tiện nổi bật, dễ thấy như khinh hạm, tàu tuần tra xa bờ và máy bay chiến đấu hạng nhẹ để ứng phó hiệu quả với các thách thức “vùng xám” của Trung Quốc. Tuy nhiên, khả năng “sống sót” của những tài sản như vậy trong trường hợp căng thẳng với Trung Quốc leo thang có thể vẫn còn bị đặt dấu hỏi. Như đã thấy trong trường hợp của Đài Loan, các hệ thống vũ khí dễ thấy như tàu chiến hoạt động trên mặt nước và máy bay chiến đấu có thể bị phá hủy nhanh chóng trong một cuộc tấn công mà Trung Quốc là bên tấn công trước, điều đó thúc đẩy các bên đầu tư đáng kể vào các phương tiện chiến tranh bất đối xứng, bao gồm cả tàu ngầm.

Nhưng với kế hoạch mua sắm tàu ngầm của Philippines vẫn đang trong giai đoạn lập kế hoạch ban đầu, hệ thống tên lửa Brahmos đã trở thành trung tâm trong thế trận răn đe bất đối xứng của nước này. Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự như Ashley Tellis tại Quỹ Hoà bình quốc tế Carnegie đã lưu ý hồi tháng 7/2024 trên tờ “The Print”, nếu không hỗ trợ cơ sở hạ tầng Chỉ huy, Kiểm soát, Truyền thông, Máy tính, Tình báo, Giám sát và Trinh sát (C4ISR) để nhắm vào các mục tiêu động, những tên lửa này phần lớn sẽ chỉ mang tính biểu tượng. Ông Tellis cho biết những thiếu sót đó có nghĩa là tên lửa sẽ chỉ hữu ích khi chống lại các mục tiêu cố định gần đó, chẳng hạn như bãi cạn Scarborough đang có tranh chấp, và không phải là công cụ răn đe đáng tin cậy. Hơn nữa, Trung Quốc có thể dễ dàng sửa hoặc thay thế các tàu chiến bị hư hỏng hoặc bị phá hủy xét đến khả năng đóng tàu phát triển của nước này. Nhấn mạnh khả năng này, báo cáo năm 2025 của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) nêu rõ rằng năng lực đóng tàu của Trung Quốc gấp 230 lần so với Mỹ.

Nếu Philippines thực sự nhận ra tính cấp thiết của việc xây dựng năng lực bất đối xứng, họ có thể sẵn sàng thực hiện những đánh đổi khó khăn hơn. Ví dụ, Felix Chang, thành viên Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI) Mỹ đã đề cập trong bài viết đăng trên trang mạng của (FPRI) hồi tháng 11/2019 rằng Việt Nam đã mua 6 tàu ngầm lớp Kilo từ Nga vào năm 2009 với chi phí 2 tỷ USD. Trong khi đó, Philippines vẫn chưa thể hiện tính cấp thiết hoặc cam kết chiến lược tương tự đối với khả năng răn đe dưới nước.

Tuy nhiên, những khoản đầu tư như vậy dường như không phù hợp với những hạn chế về ngân sách của Philippines cũng như việc nước này hiện tập trung vào tính minh bạch ngoại giao thông qua hoạt động quốc phòng đa phương. Theo quan điểm này, Philippines đã ký kết các thỏa thuận tiếp cận đối ứng với các quốc gia “cùng chí hướng” như Nhật Bản, Australia và New Zealand, với mục tiêu là duy trì các cuộc tập trận hải quân đa quốc gia được công khai rộng rãi ở Biển Đông.

“Defence Post” trích lời Đô đốc Roy Trinidad, người phát ngôn của Hải quân Philippines, cho biết: “Chúng tôi đã ghi nhận sự suy giảm đáng kể của các hành động phi pháp và cưỡng ép của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc mỗi khi có hoạt động hợp tác hàng hải đa phương hoặc song phương… Không có lực lương Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân, Hải cảnh hoặc lực lượng dân quân biển Trung Quốc nào được ghi nhận ở gần đó”. Tuy nhiên, khi tình hình trở nên căng thẳng ở Biển Đông, vẫn chưa rõ liệu các đối tác quốc phòng “thay thế” của Philippines có giúp nước này hay không. Ngay cả Mỹ, đối tác hiệp ước duy nhất và có năng lực nhất của Philippines, cũng đã nhiều lần ưu tiên các lợi ích chiến lược rộng lớn hơn của mình so với các mối quan tâm của Philippines.

Ở cấp chính trị, các cuộc tập trận hải quân đa quốc gia cũng có thể đóng vai trò là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhằm khẳng định tính hợp pháp giữa các nền dân chủ tự do giàu có, qua đó đảm bảo viện trợ kinh tế và sự ủng hộ chính trị bất chấp những tranh cãi lịch sử liên quan đến gia tộc Marcos. Bên cạnh đó, xét đến việc Mỹ đã triển khai vô thời hạn các hệ thống tên lửa Typhon và NMESIS ở Philippines, trên danh nghĩa là vì mục đích huấn luyện trong các cuộc tập trận, điều này cung cấp cho Marcos Jr. một vùng đệm chiến lược và giúp củng cố vị thế ở trong nước của ông. Typhon được trang bị tên lửa hành trình Tomahawk có tầm bắn tới Trung Quốc đại lục, trong khi NMESIS là hệ thống chống hạm có thể tấn công các tàu chiến Trung Quốc đi qua Kênh đào Bashi.

Chiến lược Quốc phòng Mỹ năm 2022 ưu tiên Đài Loan và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rộng lớn hơn, đồng thời chấp nhận rủi ro cao hơn ở các chiến trường như châu Âu. Trọng tâm này tạo không gian để Marcos Jr. có thể dựa vào sự hỗ trợ của Mỹ nhằm nâng cao uy tín của ông trong lĩnh vực an ninh cũng như củng cố tính chính đáng của Philippines. Theo khảo sát của Social Weather Station (SWS) được tiến hành hồi tháng 2/2025, 78% người Philippines được hỏi ủng hộ các ứng viên chính trị khẳng định quyền chủ quyền, chống lại các hành động hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông. Với tình cảm công chúng mạnh mẽ như vậy, Marcos Jr. có thể định hình chính quyền của mình theo hướng kiên quyết bảo vệ chủ quyền, ngay cả khi có sức mạnh quân sự hạn chế.

Tư lệnh Hải quân Philippines, Phó đô đốc Jose Maria Ambrosio Ezpeleta mô tả các tàu mới là một phần của quá trình chuyển mình toàn diện của Hải quân nước này nhằm trở thành lực lượng có khả năng đối phó với “những thách thức cấp bách” trên biển. Ông nói: “Khả năng sẵn sàng của chúng tôi giờ đây trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tương lai của đất nước chúng tôi gắn liền với an ninh của không gian hàng hải”.

Giới quan sát nhận xét, dưới thời của Tổng thống Marcos, lực lượng Hải quân Philippines đã được tăng cường đáng kể. Khi Marcos nhậm chức năm 2022, Lực lượng Tác chiến Ngoài khơi của nước này chỉ có 9 tàu: 3 tàu hộ tống lớp Jacinto, 3 tàu tuần tra lớp Del Pilar, 1 tàu hộ tống lớp Conrado Yap và 2 tàu hộ vệ lớp Jose Rizal. Ông Vincent Kyle Parada – cựu chuyên gia phân tích quốc phòng của Hải quân Philippines – cho biết việc đưa vào biên chế 2 tàu lớp Miguel Malvar và 6 tàu tuần tra ngoài khơi mới sẽ gần như tăng gấp đôi hạm đội lên 17 chiếc vào năm 2028 – chưa tính các tàu lớp Acero, tàu tấn công đa năng và các tàu sẽ mua trong khuôn khổ kế hoạch Re-Horizon 3. Kế hoạch này của chính phủ ưu tiên nâng cấp lực lượng hải quân trong thập kỷ tới, nằm trong gói hiện đại hóa quân đội trị giá 35 tỷ USD được công bố vào tháng 1/2024.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng cho rằng nỗ lực hiện đại hóa của Manila khó có thể làm thay đổi cán cân hải quân khu vực nếu không có một chiến lược dài hạn chặt chẽ, đồng thời cảnh báo việc bổ sung các tàu hải quân này chỉ thực sự có ý nghĩa nếu đi kèm với một chiến lược thống nhất và sự phối hợp sâu sắc hơn với các đối tác quốc phòng. Theo ông Vincent Kyle Parada, việc sở hữu các tàu chiến hiện đại chỉ là “một phần của bài toán”. Ông Parada đánh giá: “Bạn có thể mua tàu hộ vệ và tàu ngầm với vũ khí và hệ thống hiện đại, nhưng chúng không có nhiều tác dụng nếu chỉ có một vài chiếc. Chúng cần được tích hợp vào một chiến lược tổng thể”. Chuyên gia Parada kết luận: “Đó (việc tăng số lượng tàu hiện đại) mới chỉ là phương tiện, không phải mục đích cuối cùng. Điều quan trọng hơn là làm sao sử dụng nguồn lực giới hạn đó trong tình huống xung đột vũ trang và để đối phó với các hoạt động vùng xám”.

Muhammad Faizal Abdul Rahman – nhà nghiên cứu tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore – cũng cho rằng các tàu mới sẽ tăng cường khả năng tuần tra và thể hiện sự hiện diện đáng tin cậy hơn của Manila trên biển. Tuy nhiên, ông cảnh báo giá trị răn đe của chúng vẫn còn hạn chế nếu được triển khai đơn lẻ. Theo ông, “để tạo ra tác động thực sự, các tàu này cần được vận hành một cách tích hợp với các tài sản quân sự khác và phối hợp chặt chẽ với mạng lưới đối tác quốc phòng của Philippines”.

Vào năm 2024, Thái Lan đã chào đón đạt 6,73 triệu lượt khách Trung Quốc, gần gấp đôi lượng khách từ thị trường này đến Việt Nam (Việt Nam đón 3,73 triệu lượt khách Trung Quốc năm 2024). Tuy nhiên sau 7 tháng năm 2025, lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam đạt 3,11 triệu lượt; trong khi Thái Lan đón 2,69 triệu lượt và nước này ước tính cả năm 2025 chỉ đón 5 triệu lượt khách Trung Quốc.

“Năm 2024, Thái Lan đón lượng du khách Trung Quốc gần gấp đôi so với nước láng giềng ven biển. Giờ đây Lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam vượt qua Thái Lan, khi du khách đổ xô đến các khu nghỉ dưỡng và bãi biển sang trọng ở các khu vực ven biển nổi tiếng như Đà Nẵng và Nha Trang… Đây có thể là lần đầu tiên Thái Lan bị một đối thủ Đông Nam Á khác vượt mặt”, tờ BusinessTime dẫn lời các chuyên gia của Bloomberg Intelligence đánh giá.

Theo Cơ quan Du lịch Thái Lan, cạnh tranh giữa các điểm đến trong khu vực ngày càng gia tăng. Nhiều quốc gia trên thế giới đang dành nguồn lực đáng kể để thu hút khách du lịch Trung Quốc. Trong số đó, Việt Nam đang cạnh tranh với Thái Lan nhờ hình ảnh mới mẻ, cơ sở hạ tầng đang phát triển và chi phí du lịch hợp lý hơn.

Ông Chai Boon Sian – Giám đốc điều hành, Phó Chủ tịch Thị trường quốc tế tại Trip.com cho biết những du khách Trung Quốc trẻ tuổi đã lựa chọn các hành trình ngắn hơn, rẻ hơn và dày đặc hơn: “Thay vì thăm Tượng Sư tử biển (Singapore) và Tháp đôi Petronas (Malaysia), giờ đây người Trung Quốc đang tìm kiếm trải nghiệm ở những nơi ít người lui tới. Những địa điểm như Campuchia, Brunei hay Semporna ở Malaysia và đảo Phú Quốc ở Việt Nam đã chứng kiến nhu cầu đáng ngạc nhiên của du khách Trung Quốc”.

Sau 7 tháng năm 2025, khách Trung Quốc đến Việt Nam đã đạt hơn 80% số lượng cả năm 2024, đưa thị trường này đứng đầu về nguồn khách quốc tế đến. Theo các doanh nghiệp du lịch, du khách Trung Quốc đến Việt Nam ngày càng đông theo các tuyến đường bộ qua một số cửa khẩu ở Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai… và các chuyến bay thẳng từ nhiều thành phố của Trung Quốc tới Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, TP.HCM, Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc.

Tại miền Bắc, tuyến du lịch phổ biến của khách Trung Quốc là Quảng Ninh – Hà Nội – Ninh Bình. Những điểm đến nghỉ dưỡng biển như Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc cũng được nhiều khách Trung Quốc lựa chọn, nhờ kết nối hàng không thuận lợi, bên cạnh đó có chính sách visa của Việt Nam cho người nước ngoài tương đối linh hoạt. Hiện nay mỗi tuần có khoảng 460 chuyến bay kết nối các điểm đến của Việt Nam và Trung Quốc.

Hiện nay nhiều du khách Trung Quốc đi tự túc, theo nhóm nhỏ, gia đình hoặc du lịch kết hợp công tác thương mại, không còn nhiều đoàn khách lớn theo các chuyến bay charter do công ty lữ hành tổ chức. Nhiều du khách tự xin thị thực điện tử vào Việt Nam và tổ chức chuyến đi thông qua sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng du lịch trực tuyến

Theo ông Tài Lê – Giám đốc kinh doanh và tiếp thị chuỗi khách sạn M Village (hiện có 45 cơ sở tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng), từ đầu năm 2025 đến nay, tập khách Trung Quốc tại chuỗi khách sạn này tăng trưởng gần 1,5 lần, và đa phần tập trung ở các phân khúc cao cấp.

“Nhiều du khách Trung Quốc đang rất ưa chọn trải nghiệm du lịch cao cấp, riêng tư, vì vậy nhiều điểm đến tại Việt Nam rất phù hợp với tệp khách này. Ngoài ra lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam tăng trưởng mạnh còn do sự gia tăng chuyến bay thẳng giữa Trung Quốc và Việt Nam trong thời gian gần đây. Các nền tảng du lịch trực tuyến như Trip.com đang bắt đầu hoạt động nhiều hơn tại thị trường Việt Nam, cùng với sự mở rộng của các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư tại Việt Nam”, ông Tài Lê nhận định.

Lý giải nguyên nhân năm nay khách Trung Quốc đến Việt Nam đông hơn đến Thái Lan, ông Đỗ Xuân Ngoạn – đại diện APEC Travel nhấn mạnh vai trò của các yếu tố như tình hình xã hội ổn định, mối quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Trung Quốc thông qua các cuộc gặp cấp cao, các chương trình xúc tiến cấp nhà nước… Kết nối giao thông thuận tiện giữa Việt Nam và Trung Quốc với các tuyến đường cao tốc đến Hà Nội từ Côn Minh (Trung Quốc), từ Móng Cái, từ Lạng Sơn… và nhất là các chuyến bay thẳng từ Trung Quốc đến các thành phố biển của Việt Nam. Ngoài ra chi phí du lịch tại Việt Nam phù hợp với khách Trung Quốc hơn so với các quốc gia trong vực, những điều này giúp thu hút một lượng lớn khách du lịch quốc tế đến Việt Nam.

Sắp tới, APEC Travel phối hợp với các đối tác đón nhiều đoàn khách Trung Quốc đến Quảng Ninh theo chuyến bay charter từ Côn Minh – Vân Đồn, với tần suất 3 chuyến/tuần. Với thời gian chuyến bay được rút ngắn và chi phí giảm hơn so với hình thức di chuyển bằng tàu kết hợp đường bộ trước đây, tour du lịch đường bay hứa hẹn thu hút du khách từ thị trường rộng lớn khu vực Vân Nam (Trung Quốc) đến Việt Nam, qua đó tạo cú hích cho ngành du lịch và thúc đẩy kinh tế không riêng Quảng Ninh mà cả các địa phương lân cận.

T.P