Được xây dựng dưới thời chính quyền cố Thủ tướng Shinzo Abe cách đây hai thập kỷ, chiến lược ngoại giao và an ninh này không chỉ tồn tại qua 4 chính quyền, mà còn được tiếp tục phát triển và mở rộng qua mỗi nhiệm kỳ của các nhà lãnh đạo kế nhiệm của Nhật Bản. Trong kỷ nguyên bất ổn chiến lược gia tăng, sự nhất quán trong FOIP của Nhật Bản tiếp tục chứng minh ý nghĩa quan trọng của việc củng cố trật tự quốc tế dựa trên các quy tắc ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Nguồn gốc của FOIP bắt nguồn từ năm 2006 dưới thời chính quyền Shinzo Abe đầu tiên. Trong khi Nhật Bản đã triển khai các chính sách nhằm tang cường các mối quan hệ với khu vực vì mục đích kinh tế từ lâu đời, chính quyền của ông Abe đã nhận thấy sự cần thiết phải tích hợp một cách có chủ đích các công cụ sức mạnh của các quốc gia khác vào các nỗ lực của Tokyo, đặc biệt là trong các lĩnh vực ngoại giao và an ninh.

Quá trình phát triển chiến lược này là một quá trình lặp đi lặp lại. Bắt đầu là khái niệm “sự hợp lưu của hai vùng biển” mà chính quyền Abe nhấn mạnh đến sự kết nối về lợi ích và trách nhiệm giữa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, đã phát triển thành ý tưởng “Kim cương Thái Bình Dương”, xác định bốn điểm quan trọng trong khu vực: Quần đảo Hawaii (Mỹ), Nhật Bản, Úc và Ấn Độ. Chính quyền Abe hiểu được sự cần thiết phải hợp tác giữa các quốc gia này trong “Bộ tứ – QUAD”. Tuy nhiên, nỗ lực chiến lược đã bị đình trệ trong giai đoạn Nhật Bản đổi Thủ tướng liên tục bắt đầu vào năm 2007 và sau cú sốc chiến lược lớn từ thảm họa động đất – sóng thần – hạt nhân Fukushima vào năm 2011

Khi ông Abe trở lại nắm quyền vào năm 2012, chính quyền của ông đã khôi phục nỗ lực phát triển chiến lược khu vực này. Mặc dù chính phủ Nhật Bản đã bắt đầu triển khai chiến lược này trên thực tế sau khi Abe trở lại nắm quyền, nhưng tới năm 2016 mới chính thức được gọi là FOIP.

Về cơ bản, FOIP nhằm mục đích duy trì sự ổn định trong khu vực, duy trì chủ quyền của từng quốc gia, bảo vệ khỏi sự cưỡng ép, đồng thời đảm bảo duy trì các quy tắc làm nền tảng cho hệ thống quốc tế. Các cách thức để đạt được điều này rất rộng, bao gồm xây dựng năng lực đối tác, tham gia ngoại giao, hỗ trợ cơ sở hạ tầng, đầu tư trực tiếp nước ngoài, hỗ trợ phát triển và hợp tác an ninh, cùng nhiều biện pháp khác. Đây là một chiến lược mà Mỹ và các nước khác đã tiếp thu ít nhất ở một mức độ nào đó, không chỉ áp dụng tên gọi mà còn áp dụng các yếu tố khác của chiến lược.

Khi Abe từ chức Thủ tướng đã có một số câu hỏi đặt ra về việc điều gì sẽ xảy ra với FOIP vì các chính quyền mới thường có xu hướng thay đổi chính sách. Tuy nhiên, thay vì xóa bỏ chiến lược này, các Thủ tướng tiếp theo đã tiếp tục phát triển và hoàn thiện Chiến lược. Các nhà lãnh đạo tiếp theo của Nhật Bản Yoshihide Suga, Fumio Kishida và hiện tại là Ishiba đều tiếp tục ưu tiên chiến lược này. Kết quả là, Nhật Bản đã làm sâu sắc hơn và thể chế hóa mối quan hệ với các đối tác, cũng như kiềm chế tốc độ và tác động của ảnh hưởng tiêu cực trên khắp khu vực, có thể là từ Trung Quốc, Nga hoặc các nước khác.

Chuyến thăm gần đây nhất của Ishiba tới Việt Nam và Philippines là minh chứng cho cho sự phát triển liên tục trong việc triển khai chiến lược này của Nhật Bản ở khu vực. Tại Hà Nội, các nhà lãnh đạo Nhật Bản và Việt Nam đã kêu gọi thành lập cơ chế trao đổi chính sách đối ngoại và quốc phòng cấp thứ trưởng “2+2”. Hai bên đã thảo luận về các biện pháp ổn định thương mại và sản xuất trong khu vực trong bối cảnh bất ổn kinh tế xuất phát từ các quyết sách của Mỹ, cũng như việc chuyển giao thiết bị quốc phòng như một phần của khuôn khổ “Viện trợ An ninh chính thức – OSA” của Nhật Bản.

Chuyến thăm Philippines cũng có hiệu quả tương tự. Trong khi tập trung giải quyết các vấn đề như thương mại và công nghiệp, hai Chính phủ đã đồng thời nhất trí bắt đầu đàm phán về “Thỏa thuận mua lại và dịch vụ chéo ACSA” (một thỏa thuận nhằm cải thiện khả năng tương tác và hỗ trợ hậu cần lẫn nhau), đồng thời thúc đẩy việc ký kết “Thỏa thuận tiếp cận tương hỗ – RAA”. Được mô phỏng theo RAA Nhật Bản – Úc và Nhật Bản – Anh, thỏa thuận này sẽ bao gồm các quyền, nhiệm vụ và nghĩa vụ đối với Lực lượng vũ trang Philippines và Lực lượng phòng vệ Nhật Bản hoạt động trên lãnh thổ của nhau.
Giới chuyên gia nhận định sự nhất quán trong FOIP có ý nghĩa quan trọng bởi 2 lý do cơ bản sau:

Một là, để các chiến lược cấp quốc gia có hiệu quả, phải có sự liên tục trong quá trình thực hiện và cần có thời gian để hiện thực hóa. Chính phủ phải lập kế hoạch ngân sách cho chiến lược, phân công nhiệm vụ cho các cơ quan và nhân sự để thực hiện các sáng kiến và điều chỉnh các chính sách trong quá trình thực hiện dựa trên thành công hay thất bại. Đây là nỗ lực kéo dài nhiều năm và trở nên hiệu quả hơn khi các sáng kiến chiến lược bắt đầu phát huy tác dụng.

Quan điểm đó chắc chắn đúng với Nhật Bản và chiến lược này. Chẳng hạn như, Nhật Bản mất gần một thập kỷ để ký kết RAA đầu tiên với Úc, nhưng Nhật Bản đã sử dụng khuôn mẫu đó trong các cam kết của mình với Vương quốc Anh, Philippines và các nước khác. Hỗ trợ an ninh chính thức chưa phải là một chương trình được thể chế hóa cho đến năm 2022, nhưng hiện là trụ cột cho việc xây dựng năng lực đối tác của Nhật Bản trong khu vực.
Hai là, đây là giai đoạn bất ổn chiến lược ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Khi cạnh tranh giữa các cường quốc leo thang, chắc chắn sẽ có những tác động lan tỏa hơn nữa. Điều này đã diễn ra với sự gián đoạn đối với nền kinh tế toàn cầu thông qua các chính sách thương mại của Mỹ. Các vấn đề liên quan đến mạng lưới liên minh của Mỹ, tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc và cuộc chiến tranh xâm lược của Nga với sự hỗ trợ của Triều Tiên càng làm gia tăng cảm giác khó lường.

Sự nhất quán của Nhật Bản trong cách tiếp cận chiến lược của mình lại có tác dụng ngược lại. FOIP góp phần vào sự ổn định, đặc biệt là đối với các quốc gia nhỏ hơn trong khu vực phụ thuộc vào hệ thống quốc tế về thương mại, an ninh và các vấn đề khác. Điều này đúng không chỉ vì Nhật Bản là một nền dân chủ tự do và tuân thủ luật pháp, quy tắc và chuẩn mực quốc tế, mà còn vì Nhật Bản có sức mạnh ngoại giao, an ninh và kinh tế để hỗ trợ. Sức mạnh tương đối và sự sẵn sàng sử dụng sức mạnh này theo những cách có lợi cho sự ổn định của khu vực tạo nên một “đê chắn sóng” chống lại những “con sóng” đã và sẽ tiếp tục dâng cao.

Sau khi nhậm chức tháng 10/2024, Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba đã thực hiện chuyến công du nước ngoài đầu tiên tới 2 nước Đông Nam Á là Malaysia và Indonesia và tháng 01/2025 và đã đạt được nhất trí với lãnh đạo 2 quốc gia này về thúc đẩy an ninh khu vực dựa trên luật lệ, xây dựng chuỗi cung ứng mạnh mẽ; cùng phối hợp về các vấn đề khu vực và quốc tế, bao gồm vấn đề an ninh và hoà bình ở Biển Đông và Biển Hoa Đông. Đáng chú ý, tại Jakarta Thủ tướng Shigeru Ishiba và Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã đồng ý thiết lập các cuộc tham vấn quốc phòng về an ninh hàng hải, trong đó có cả hợp tác kỹ thuật về thiết bị quốc phòng; Nhật Bản đồng ý cung cấp cho Indonesia 2 tàu tuần tra tốc độ cao thông qua Hỗ trợ an ninh chính thức.

Chuyến thăm Việt Nam và Philippines hồi cuối tháng 4 trùng vào tuần nghỉ lễ của Nhật Bản. Đáng chú ý điểm đến thăm là 2 quốc gia Đông Nam Á đang phải hứng chịu sự chèn ép, bắt nạt nhiều nhất từ chính sách hung hăng, bành trướng của Bắc Kinh. Chuyến đi mang tính biểu tượng về việc tăng cường hợp tác an ninh quốc phòng giữa Nhật Bản và 2 quốc gia này. Các hoạt động và kết quả của chuyến thăm là lời khẳng định rõ ràng rằng Nhật Bản sẽ tiếp tục can dự ngày càng sâu hơn vào Biển Đông và sẽ tiếp tục sát cánh cùng các nước này trong cuộc đối đầu với những thách thức từ Bắc Kinh.Trong 6 tháng kể từ khi nhậm chức, Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba đã tới thăm 4 nước ven Biển Đông, trong đó có 3 nước liên quan trực tiếp tới tranh chấp Biển Đông và Indonesia không phải là một bên yêu sách, song cũng nhiều lần bị tàu chiến, tàu hải cảnh và tàu dân quân biển Trung Quốc xâm phạm quấy nhiễu hoạt động dầu khí trong vùng đặc quyền kinh tế xung quanh quần đảo Natuna. Điều này không chỉ thể hiện tính nhất quán trong chính sách của Tokyo đối với Biển Đông và Đông Nam Á mà còn khẳng định rõ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở, giống như nước này đã làm trong thập kỷ qua.

Giới chuyên gia nhận định Biển Đông và Đông Nam Á luôn là một phần quan trọng hàng đầu trong trong FOIP của Nhật Bản và ngược lại Chiến lược ấy cũng luôn tác động tích cực tới Biển Đông, thể hiện trên một số điểm sau:

Thứ nhất, Nhật Bản đã làm rất nhiều trong suốt vài thập kỷ qua để xây dựng mối quan hệ sâu sắc hơn với các đối tác trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), nhất là các nước ven Biển Đông. Việc Tokyo tiếp tục phát huy vai trò trong thúc đẩy Chiến lược là yếu tố quan trọng để Nhóm Bộ Tứ (gồm Mỹ, Nhật, Úc, Ấn Độ) can dự sâu hơn vào Biển Đông nhằm duy trì trật tự dựa trên luật lệ.

Thứ hai, trong quá trình thúc đẩy Chiến lược, Nhật Bản tiếp tục mở rộng, tăng cường hợp tác an ninh quốc phòng với các nước ven Biển Đông như Philippines, Việt Nam, Indonesia, Malaysia…, giúp các nước này nâng cao năng lực của các lực lượng thực thi pháp luật. Điều này có ý nghĩa khích lệ các nước khác trong Nhóm Bộ Tứ và các nước châu Âu tăng cường hỗ trợ các nước ven Biển Đông trong việc đối phó với sự chèn ép, bắt nạt của Bắc Kinh.

Thứ ba, khi thúc đẩy Chiến lược, Nhật Bản sẽ đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật để duy trì trật tự dựa trên luật lệ ở khu vực, trong đó có Biển Đông. Điều này sẽ tạo ra áp lực lớn đối với Bắc Kinh – kẻ luôn phá hoại và bất chấp luật pháp quốc tế. Năm 2021, Nhật Bản cũng đã gửi công hàm lên Liên hợp quốc bày tỏ quan điểm pháp lý trên các vấn đề tranh chấp ở Biển Đông và bác bỏ các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông. Tính nhất quán trong FOIP của Nhật Bản góp phần thúc đẩy tiến trình pháp lý ở Biển Đông.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Yoon Suk-yeol nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, khu vực ngày càng trở nên quan trọng về mặt chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung, và nói rằng bất kỳ sự thay đổi đơn phương bằng vũ lực nào về hiện trạng đều không được dung thứ. Ông Yoon Suk-yeol khẳng định: “Chúng tôi (Hàn Quốc) sẽ thực hiện chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới dựa trên 3 tầm nhìn chính là tự do, hòa bình và thịnh vượng và theo 3 nguyên tắc hợp tác chính là bao trùm, tin cậy và có đi có lại”.

Tổng thống Hàn Quốc cũng đề cập đến Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Hội nghị thượng đỉnh ba bên Mỹ-Nhật-Hàn bên lề các hội nghị trong khuôn khổ ASEAN diễn ra trong ngày 13/11. Trong Tuyên bố Phnom Penh về quan hệ đối tác ba bên ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Tổng thống Yoon Suk-yeol cùng Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida khẳng định về quan hệ đối tác ba bên vì một “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Là một đồng ninh quan trọng của Mỹ ở khu vực lại là một nhân tố quan trọng đối với an ninh khu vực Đông Bắc Á, song Hàn Quốc chậm chễ trong việc hưởng ứng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ khiến dư luận khó hiểu. Chính quyền cũ của Tổng thống Moon Jae-in đã đưa ra Chính sách hướng Nam mới như một chiến lược quan trọng ở khu vực nhằm thúc đẩy quan hệ với ASEAN và Ấn Độ. Tuy nhiên, đây phần lớn được coi là một chiến lược của Hàn Quốc để tránh bị coi là chống đối Trung Quốc nhằm giảm thiểu những tổn thương tiềm ẩn từ sức ép của Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế.

Sau khi nhậm chức Tổng thống Hàn Quốc tháng 5/2022, ông Yoon Suk-yeol được xem là có quan điểm cứng rắn hơn đối với Trung Quốc và thân Mỹ đã có những động thái thắt chặt quan hệ với Mỹ, chủ động cải thiện quan hệ với Nhật. Tại hội nghị thượng đỉnh song phương đầu tiên với Tổng thống Biden vào cuối tháng 5/2022 – diễn ra chỉ 11 ngày sau khi nhậm chức – Tổng thống Hàn Quốc Yoon đã đồng ý tăng cường hợp tác chung với Mỹ trên toàn khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Sau hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Yoon tuyên bố sẽ xây dựng khuôn khổ chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của riêng Hàn Quốc và ngay lập tức thành lập một lực lượng đặc nhiệm tại Bộ Ngoại giao để soạn thảo nội dung chiến lược mới trong tháng 5.

Dưới thời chính quyền Tổng thống Yoon Suk-yeol, Hàn Quốc đã tham gia vào một số sáng kiến khu vực do Mỹ dẫn đầu, chẳng hạn như Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF) và “Nhóm chip 4” (gồm 4 nhà sản xuất chất bán dẫn hàng đầu thế giới là Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan)  – tất cả đều được coi là nỗ lực của Mỹ để đối trọng với ảnh hưởng của Trung Quốc. Chính vì thế, Trung Quốc đã chỉ trích mạnh mẽ các quyết định của Hàn Quốc, hối thúc Seoul “đưa ra các quyết định độc lập của riêng mình thay vì phải tuân theo những quyết định của Washington”.

Mặc dù, Văn phòng Tổng thống Yoon Suk-yeol khẳng định rằng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương không nhằm mục đích kiểm soát Trung Quốc, song giới phân tích đều cho rằng với việc công bố chiến lược mới trên thực tế Hàn Quốc đã tham gia vào khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mà Mỹ theo đuổi, nội dung chính của nó là ngăn chặn, kiềm chế Trung Quốc. Phát biểu trong cuộc họp báo hôm 12/11 sau khi chiến lược mới được công bố, Cố vấn An ninh quốc gia Hàn Quốc Kim Sung-han nhấn mạnh Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là “chiến lược khu vực toàn diện đầu tiên của Hàn Quốc và có nghĩa thể hiện quan điểm ngoại giao của Hàn Quốc đã mở rộng để đáp ứng phẩm giá và địa vị quốc gia của đất nước”; khẳng định: “Việc củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ theo đuổi các giá trị chung đáp ứng lợi ích quốc gia của Hàn Quốc”.

Mặc dù có quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư chặt chẽ với các nước ASEAN, nhất là với Việt Nam (nơi các tập đoàn lớn của Hàn Quốc như Samsung, Daewoo, LG đã đầu tư nhiều tỷ USD), nước có tranh chấp lớn nhất với Trung Quốc ở Biển Đông. Tuy nhiên, lâu nay Hàn Quốc rất kín tiếng trong việc bày tỏ quan điểm trên vấn đề Biển Đông. Điều này được các nhà quan sát lý giải do Hàn Quốc không muốn “làm mất lòng” Trung Quốc.

Việc Tổng thống Yoon Suk-yeol lựa chọn cuộc họp thượng đỉnh với ASEAN để công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương không phải là sự ngẫu nhiên mà là sự lựa chọn có chủ đích. Theo đó, khu vực Đông Nam Á được coi là một trọng tâm trong chiến lược mới của Hàn Quốc. Khu vực này không chỉ có ý nghĩa với Hàn Quốc về mặt kinh tế mà sẽ là nơi để chính quyền của Tổng thống Yoon nâng cao vai trò trong các vấn đề chính trị, an ninh khu vực. Do vậy, chiến lược mới của Hàn Quốc sẽ có những tác động tích cực đối với cục diện Biển Đông, cụ thể là:

Thứ nhất, Biển Đông luôn được coi là trọng tâm trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của tất cả các nước dù là Mỹ hay nhóm “Bộ Tứ” (gồm Mỹ, Nhật, Úc, Ấn Độ) và cả Liên minh châu Âu EU hay một số nước chủ chốt ở châu Âu như Anh, Pháp, Đức…). Với Hàn Quốc cũng vậy như đã nêu ở trên, việc Hàn Quốc đặt Đông Nam Á, trong đó có Biển Đông vào trọng tâm Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vừa được Tổng thống Yoon Suk-yeol công bố hôm 11/11 đánh dấu một bước chuyển chiến lược mới của chính quyền Seoul đối với khu vực và Biển Đông.

Giới chuyên gia nhận định cùng với việc thúc đẩy Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, có thể dự báo chính quyền của Tổng thống Yoon Suk-yeol sẽ thể hiện thái độ rõ ràng hơn, mạnh mẽ hơn đối với các vấn đề liên quan ở Biển Đông. Đặc biệt, Seoul đã nhấn mạnh một nội hàm quan trọng trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Hàn Quốc là theo đuổi giá trị chung “củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ”. Mặc dù cho đến nay Hàn Quốc chưa chính thức thể hiện lập trường pháp lý trên các vấn đề tranh chấp ở Biển Đông, song điều này cho thấy Hàn Quốc sẽ là một nhân tố mới trong việc duy trì trật tự dựa trên pháp luật ở Biển Đông.

Thứ hai, với việc công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, chính quyền Seoul thể hiện rõ  sự điều chỉnh đường lối ngoại giao của mình nghiêng về phía Washington. chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Hàn Quốc cho thấy Seoul đã điều chỉnh đường lối ngoại giao của mình để nghiêng về phía Washington. Cựu Giám đốc Học viện Ngoại giao Quốc gia Hàn Quốc Kim Joon-hyung nhận định rằng phiên bản Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Hàn Quốc đang gián tiếp khẳng định rằng Hàn Quốc đang đứng về phía Mỹ. Điều này giúp tăng cường sự gắn kết giữa lực lượng hàng hải của Hàn Quốc với Mỹ và các đồng minh của Mỹ và qua đó hải quân và tuần duyên của Hàn Quốc có thể đóng góp nhiều hơn vào an ninh trên biển trong khu vực và ở Biển Đông.

Theo giới chuyên gia mặc dù Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Hàn Quốc tránh đề cập trực diện tới Trung Quốc do Seoul không muốn “chọc tức” Bắc Kinh, tuy nhiên xét từ bất cứ góc độ nào thì chiến lược này là nhằm đối phó với sự mở rộng bành trướng của Trung Quốc trong khu vực và Biển Đông. Cho dù Văn phòng Tổng thống Yoon khẳng định chiến lược khu vực mới của Hàn Quốc không có ý định nhằm vào bất kỳ ai, song việc công bố các nội dung dẫn đến đồn đoán Hàn Quốc đang xích lại gần Mỹ hơn trong việc chống lại các hành động gây hấn của Trung Quốc ở Biển Đông.

Thứ ba, Hàn Quốc có lợi ích lớn đối với tuyến hàng hải qua Biển Đông, không chỉ một lượng lớn hàng hóa xuất nhập khẩu của Hàn Quốc được vận chuyển qua khu vực mà số lượng hàng xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư tại các nước Đông Nam Á (hiện tập trung chủ yếu ở Việt Nam) đi các nước phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến đường hàng hải qua Biển Đông. Do vậy, việc duy trì hòa bình ổn định, tự do an toàn hàng hải và hàng không trên Biển Đông theo quy định của luật pháp quốc tế là lợi ích thiết thân của Hàn Quốc. 

Cùng với việc công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Tổng thống Yoon đã trình bày một tầm nhìn cụ thể cho ASEAN, được gọi là Sáng kiến Đoàn kết Hàn Quốc-ASEAN, phác thảo các kế hoạch của Seoul nhằm đa dạng hóa hợp tác kinh tế bao trùm với cả 10 quốc gia trong khối. Việc tăng cường mạnh mẽ quan hệ Hàn Quốc và ASEAN được chính quyền Seoul coi trọng vào thời điểm Đông Nam Á nói chung và Biển Đông nói riêng đang được coi như một chiến trường quan trọng trong cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc. Bên cạnh đó, Tổng thống Hàn Quốc thăm chính thức Campuchia và Indonesia cũng như có các cuộc tiếp xúc song phương với các nhà lãnh đạo của Philippines, Thái Lan và Việt Nam bên lề Hội nghị thượng đỉnh ASEAN để thảo luận về cách thức tăng cường hợp tác. Giới phân tích nhận định những động thái này cho thấy Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Yoon Suk-yeol sẽ có những đóng góp tích cực vào an ninh Biển Đông. Chúng ta mong đợi với việc đề cao tinh thân thượng tôn pháp luật Hàn Quốc sẽ thể hiện lập trường pháp lý trên hồ sơ Biển Đông một cách rõ ràng và mạnh mẽ hơn, góp phần vào việc duy trì cục diện dựa trên pháp luật ở Biển Đông.

Cuối cùng là Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vừa được Tổng thống Yoon công bố sẽ khiến mối quan hệ 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn trở nên gắn kết hơn và điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc ngăn chặn sự bành trướng và mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc ở Biển Đông và trong khu vực. Do vậy, Mỹ và Nhật đều ủng hộ mạnh mẽ việc Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Hàn Quốc. Liên quan đến vấn đề này, Người phát ngôn Nhà Trắng cho biết các nhà lãnh đạo Mỹ, Nhật hoan nghênh các cách tiếp cận tương ứng của Hàn Quốc đối với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tại cuộc họp bên lề các hội nghị thượng đỉnh ASEAN ở Phnom Penh tháng 11 vừa qua, nguyên thủ 3 nước Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc cùng nhất trí đoàn kết để theo đuổi một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, bao trùm, kiên cường và an toàn, đồng thời nhất trí hợp tác chặt chẽ trong việc thực hiện các Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương khác nhau của mỗi nước.

Giới phân tích nhận định sau khi ông Yoon Suk-yeol trở thành Tổng thống Hàn Quốc, Washington đã nỗ lực thúc đẩy quan hệ hợp tác chiến lược 3 bên với Tokyo và Seoul – 2 đồng minh quan trọng ở khu vực với mục tiêu bảo vệ trật tự dựa trên pháp luật ở khu vực, ngăn chặn kiềm chế Trung Quốc. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Tổng thống Yoon Suk-yeol nhấn mạnh việc theo đuổi các giá trị chung của Hàn Quốc. Điều đó có nghĩa là Hàn Quốc sẽ công khai hợp tác với các quốc gia có cùng chí hướng (trong đó có Mỹ, Nhật…) vì các mục tiêu lợi ích chung, sát cánh cùng các nước này chống lại các nỗ lực làm tổn hại đến các giá trị chung và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Đây là dấu hiệu về việc Hàn Quốc sẽ cùng Mỹ, Nhật can dự sâu vào các vấn đề an ninh trên biển, trong đó có Biển Đông.