ổng thống Donald Trump nói rằng Washington sẽ giành chủ quyền đối với một phần lãnh thổ ở Greenland nơi đặt các căn cứ của Mỹ, qua đó nắm quyền sở hữu những khu vực này.
“Đúng vậy. Chúng tôi sẽ có mọi thứ chúng tôi muốn. Chúng tôi đang có một số cuộc trao đổi thú vị”, Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời New York Post trong một cuộc phỏng vấn độc quyền tại Phòng Bầu dục hôm 23/1.
Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Mỹ đã gây sức ép buộc Đan Mạch chuyển giao toàn bộ hòn đảo, tuyên bố “không gì khác ngoài quyền sở hữu” là có thể chấp nhận được.
Mong muốn về Greenland của ông chiếm phần lớn nội dung chuyến đi Davos tuần này và, sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Tổng thống Trump thông báo đã có “khuôn khổ” cho một thỏa thuận.
Ông cho hay, Mỹ sẽ có quyền tiếp cận hoàn toàn và vĩnh viễn với Greenland, lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Ông né tránh các câu hỏi về chủ quyền, nhưng nhấn mạnh: “Chúng ta phải có khả năng làm chính xác những gì chúng ta muốn làm”.
Chủ nhân Nhà Trắng cũng nói rằng có thể có một thỏa thuận đáp ứng mong muốn của ông về hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm vàng và quyền tiếp cận các khoáng sản quan trọng, trong khi ngăn chặn những gì ông cho là tham vọng của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực. Tuy nhiên, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết, việc khai thác khoáng sản không được thảo luận trong cuộc gặp của ông với Tổng thống Trump.
Theo một nguồn tin am hiểu, một trong những đề xuất đang được thảo luận sẽ không đi đến mức Mỹ sở hữu toàn bộ, nhưng cho phép Mỹ có “chủ quyền” đối với các căn cứ quân sự trên đảo, như căn cứ Pituffik. Mô hình này sẽ dựa trên thỏa thuận “khu vực căn cứ có chủ quyền” tại Síp, nơi các căn cứ quân sự của Anh được coi là lãnh thổ của Anh.
Các quan chức Mỹ đã bày tỏ lo ngại rằng quyền tiếp cận quân sự của Mỹ trên đảo có thể bị hạn chế hoặc chấm dứt. Khu vực này có ý nghĩa quan trọng đối với các lợi ích an ninh quốc gia ở Bắc Cực.
Chi tiết của các thỏa thuận vẫn chưa được công bố, và Đan Mạch cũng như Greenland khẳng định chủ quyền của họ đối với hòn đảo này không phải là vấn đề để thảo luận.
“Chúng tôi sẵn sàng thảo luận nhiều vấn đề và sẵn sàng đàm phán để thiết lập quan hệ đối tác tốt hơn. Nhưng chủ quyền là lằn ranh đỏ”, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen trả lời khi được hỏi về các báo cáo rằng Tổng thống Trump đang tìm cách kiểm soát các khu vực xung quanh các căn cứ quân sự của Mỹ ở Greenland như một phần của thỏa thuận.
Ông Nielsen nhấn mạnh: “Chúng ta không thể vượt qua lằn ranh đỏ. Chúng ta phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ, luật pháp quốc tế và chủ quyền”.
T.H