Ngày 29/01/2026, Tòa án cấp vùng Berlin II (Landgericht Berlin II), Phòng Dân sự số 27, đã tuyên bản án số 27 O 340/25 trong vụ kiện dân sự giữa nguyên đơn là Vingroup Joint Stock Company và ông Phạm Nhật Vượng, với bị đơn là ông Lê Trung Khoa, chủ trang tin thoibao.de, cư trú tại Berlin.
Nguyên đơn do hãng luật Brost Claßen (Köln) đại diện, trong khi bị đơn do luật sư Thomas (Berlin) bảo vệ.
Vụ kiện xuất phát từ việc ông Lê Trung Khoa đăng tải nhiều video trên Facebook và YouTube, trong đó có các nội dung mà nguyên đơn cho là sai sự thật, gây tổn hại nghiêm trọng đến danh dự cá nhân ông Phạm Nhật Vượng cũng như uy tín và hình ảnh của tập đoàn Vingroup.
Các nội dung bị kiện bao gồm tin đồn cho rằng gia đình ông Phạm Nhật Vượng bị cấm xuất cảnh; cáo buộc Vingroup là doanh nghiệp của Đảng Cộng sản trá hình; nhận định rằng Vingroup cưỡng ép nhân viên bỏ xe xăng; phân tích tài chính khẳng định Vingroup nợ lớn và có nguy cơ sụp đổ, cùng nhiều phát ngôn mang tính so sánh, mỉa mai và quy kết chính trị. Nguyên đơn cho rằng các phát ngôn này vượt quá giới hạn phê bình hợp pháp, mang tính khẳng định sự kiện nghiêm trọng nhưng không có căn cứ kiểm chứng.
Trước hết, Tòa án bác bỏ toàn bộ các phản đối mang tính thủ tục của bị đơn. Tòa khẳng định có đầy đủ thẩm quyền tài phán do bị đơn cư trú tại Berlin, bất chấp việc cá nhân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng ở Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh rằng việc cư trú ở nước ngoài không tạo ra vùng miễn trừ trách nhiệm pháp lý đối với hành vi phỉ báng hoặc vu khống. Yêu cầu buộc nguyên đơn phải nộp ký quỹ án phí cũng bị bác bỏ. Tòa cũng xác định đây không phải là một vụ kiện mang tính anti-SLAPP, bởi mục đích của nguyên đơn không nhằm triệt tiêu quyền phản biện hay tự do ngôn luận, mà chỉ sử dụng các biện pháp pháp lý hợp pháp để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng trước các phát ngôn bị cho là sai sự thật. Với tư cách là người hoạt động báo chí – truyền thông có ảnh hưởng, ông Lê Trung Khoa có nghĩa vụ đưa tin trung thực và phải chịu trách nhiệm chứng minh đối với các khẳng định mang tính sự kiện của mình.
Về nội dung, Tòa chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện và ra lệnh cấm ông Lê Trung Khoa tiếp tục đăng tải hoặc phát tán ba nhóm nội dung cụ thể.
Thứ nhất, Tòa cấm tuyệt đối việc lan truyền tin đồn cho rằng gia đình ông Phạm Nhật Vượng bị cấm xuất cảnh, do không có bất kỳ bằng chứng nào, đây là phát biểu mang tính sự kiện chứ không phải ý kiến và được xác định là thông tin sai sự thật, xâm phạm nghiêm trọng quyền nhân thân.
Thứ hai, Tòa cấm các nội dung cho rằng Vingroup đặt “mệnh lệnh tập đoàn” cao hơn Hiến pháp, bao gồm các so sánh như “nhà nước song song” hoặc “coi nhân viên như nô lệ”, vì bị đơn không chứng minh được việc Vingroup xâm phạm quyền con người và các so sánh này bị coi là vượt quá giới hạn phê bình hợp pháp.
Thứ ba, Tòa cấm các tuyên bố tài chính mang tính thực chứng nhưng không có căn cứ kiểm chứng, như việc khẳng định Vingroup chỉ tồn tại nhờ Nhà nước, ép người dân mua xe điện, nếu dân không cứu thì Vingroup sẽ sụp đổ, hoặc đặt Chính quyền – Vingroup – người dân vào thế đối đầu, bởi các nội dung này gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín doanh nghiệp.
Đối với các yêu cầu còn lại của nguyên đơn, Tòa bác bỏ, cho rằng các nội dung liên quan đến việc chỉ trích mô hình kinh doanh, phê phán chính sách hay nhận xét, bình luận chính trị là các ý kiến chủ quan, nằm trong phạm vi tự do ngôn luận được pháp luật Đức bảo vệ và do đó không bị cấm.
Tòa quy định rõ rằng nếu bị đơn vi phạm lệnh cấm, mỗi lần vi phạm có thể bị phạt tiền lên tới 250.000 euro hoặc phạt tù đến 6 tháng, và trong trường hợp tái phạm có thể bị phạt tù đến 2 năm. Về chi phí tố tụng, nguyên đơn phải chịu 4/7 án phí, bị đơn chịu 3/7 án phí; giá trị tranh chấp được xác định ở mức tối đa 110.000 euro. Bản án có hiệu lực thi hành ngay nếu bên yêu cầu thi hành đặt tiền bảo đảm theo quy định.
Bản án ngày 29/01/2026 cần được đặt trong mối liên hệ với lệnh khẩn cấp ngày 04/11/2025 (27 O 329/25 eV) liên quan đến cáo buộc VinFast hối lộ phóng viên. Hai quyết định này không rời rạc mà tạo thành một chuỗi xử lý pháp lý nhất quán: tháng 11/2025, Tòa ngăn chặn khẩn cấp một nội dung cụ thể có nguy cơ gây thiệt hại tức thời; đến tháng 01/2026, Tòa phân định toàn diện ranh giới giữa ý kiến được phép và khẳng định sai sự thật.
Về bản chất pháp lý, hai phán quyết của Landgericht Berlin II không phải là “chiến thắng” của một cá nhân hay tập đoàn, mà là sự khẳng định lại một nguyên tắc cốt lõi của pháp quyền Đức: tự do ngôn luận được bảo vệ, nhưng mọi khẳng định mang tính sự kiện, đặc biệt là các cáo buộc nghiêm trọng, đều phải có căn cứ chứng minh.
Ai phát ngôn như đang nói sự thật thì phải sẵn sàng chứng minh đó là sự thật; đây chính là trục pháp lý xuyên suốt toàn bộ chuỗi vụ án.
Như vậy toà đã hai lần phán quyết. Có lần ba hay không thì hãy chờ xem.
T.P