Một số lớp tàu hộ tống/hộ vệ hạng nhẹ Nga có thể giúp hải quân Việt Nam sở hữu khả năng phòng không và tấn công đối hải/đối đất mạnh mẽ.
Điểm yếu lớn nhất của hải quân Việt Nam và Đông Nam Á
Ngoài khả năng tác chiến ngầm, điểm yếu lớn nhất của lực lượng tàu mặt nước của hải quân các quốc gia Đông Nam Á là khả năng phòng không hạm quá yếu kém và không có khả năng tấn công mặt đất.
Nhất là trên Biển Đông, nỗi lo về khả năng phòng không hạm đang hiển hiện khi không một nước nào sở hữu những biên đội tàu có khả năng phòng không mạnh mẽ, trong bối cảnh một số quốc gia đang nỗ lực đẩy mạnh phát triển lực lượng không quân hùng hậu.
Hiện cả khu vực Đông Nam Á chỉ có Singapore là có lực lượng phòng không hạm tương đối mạnh, được xếp vào dạng phòng không khu vực.
Hải quân nước này hiện đang sở hữu 6 tàu hộ vệ lớp Formidable, thiết kế dựa trên lớp tàu hộ vệ La Fayette; được trang bị hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Aster-15, với tầm phóng 30-40km và hệ thống tên lửa phòng không tầm xa Aster-30, có tầm phóng 120km.
Còn lại các chiến hạm của các quốc gia như Indonesia, Malaysia hay Việt Nam với các chiến hạn mạnh nhất là tàu hộ vệ lớp Gepard 3.9 đều có khả năng phòng không yếu kém, với các hệ thống phòng không hạm tầm gần/thấp, chỉ xứng đáng xếp vào dạng phòng không điểm.
Hiện nay, một số quốc gia đang nỗ lực thay đổi hiện trạng trên biển Đông, xây dựng các căn cứ không quân và hải quân trên biển, âm mưu triển khai máy bay chiến đấu, hệ thống phòng không, tên lửa đối đất trên đó, mưu đồ khống chế toàn bộ Biển Đông.
![]() |
6 khinh hạm tàng hình lớp Formidable của Singapore hiện được xếp hạng mạnh nhất Đông Nam Á |
Nếu một khi chiến sự xảy ra, yếu tố tiên quyết là cần phải đè bẹp các căn cứ tiền duyên này. Với sự hạn chế về tầm phóng của các tên lửa tấn công đất đối đất, việc sở hữu khả năng tấn công mặt đất từ trên biển là điều hết sức cần thiết nhưng hải quân Đông Nam Á hiện chưa có khả năng này.
Cả tính năng phòng không hạm và tấn công mặt đất thường chỉ được tích hợp ở những chiến hạm xếp vào hạng tàu khu trục hoặc tuần dương hạm hạng nặng của Nga, Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc… Tuy nhiên, giá của những chiến hạm này thường rất đắt, có loại lên tới hàng tỷ USD.
Tuy nhiên, Nga đã mở ra những hy vọng mới cho hải quân các nước Đông Nam Á, khi phát triển ồ ạt các chiến hạm cỡ vừa và cỡ nhỏ, có khả năng tấn công mặt đất, đồng thời cũng tích hợp những hệ thông phòng không tương đối hiện đại lên những con tàu rất nhỏ bé.
Chúng ta cùng đi tìm hiểu 2 lớp tàu có tính năng tương đối toàn diện, với khả năng tấn công đối hạm/đối không và đối đất mạnh mẽ, nhưng giá thành khá rẻ của Nga, có thể giúp hải quân Việt Nam nâng cao rất nhanh sức mạnh của mình, vươn lên đứng hàng đầu khu vực.
![]() |
So sánh thiết kế Project 20385 lớp Gremyashchy (trên) và Project 20381 lớp Steregushchy (dưới) |
Tàu hộ vệ Dự án 20385 lớp Gremyashchy
Thiết kế Project 20385 lớp Gremyashchy là thiết kế cải tiến vượt trội từ nguyên mẫu tàu hộ vệ hạng nhẹ Project 20380 Steregushchy, 2 mẫu này (cùng với tàu Project 22350 và Project 20381) đều do Nhà máy đóng tàu Severnaya Verfi chế tạo.
Hiện tại đã có 2 chiến hạm thuộc Dự án 20385 được bàn giao cho hải quân Nga là chiếc Gremyashchy (hạ thủy 2-2-2012) và Provornyy (hạ thủy 25-7-2013). Chúng sẽ được biên chế đầu tiên cho Hạm đội Biển Bắc, sau đó mới đến các Hạm đội khác của Nga.
Tàu lớp Gremyashchy có chiều dài 105 m, chiều rộng 13 m, mớn nước 7,95 m, lượng giãn nước 2.200 tấn. Tàu được trang bị 1 bệ pháo 100mm А-190, 2 bệ pháo 6 nòng 30 mm АK-630М. Các tàu này có thể mang các trực thăng Kа-27PL.